I OZ 466/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-07-06

Skład orzekający: Joanna Runge – Lissowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, w sytuacji gdy jego dochód i koszty utrzymania wskazują na możliwość poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący, mimo niskiego dochodu, nie wykazał, że nie może ponieść kosztów postępowania, dlatego odmowa przyznania prawa pomocy była zasadna i zgodna z przepisami.
Stan faktyczny
S.T. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy Orla w przedmiocie informacji publicznej i wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że uzyskuje dochód w wysokości 1600 zł miesięcznie, a jego koszty utrzymania wynoszą około 1400 zł. Sąd wezwał go do przedstawienia dokumentów potwierdzających wysokość wydatków oraz status nieruchomości, na co skarżący odpowiedział, że dokumenty z wcześniejszej sprawy pozostają aktualne. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie S.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 kwietnia 2011 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygnatura akt II SAB/Bk 6/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S.T. na bezczynność Wójta Gminy Orla w przedmiocie informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił S.T. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżący oświadczył, że uzyskuje dochód z tytułu świadczenia rentowego w kwocie 1600 zł, a jego koszty utrzymania wynoszą około 1400 zł. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania oświadczenia poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków oraz wskazanie, czy nadal jest właścicielem nieruchomości o pow. 2,91 ha czy też zbył tę nieruchomość i za jaką kwotę. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że dokumenty złożone w sprawie II SA/Bk 804/10 pozostają aktualne i przedłożył kopie tych dokumentów. W ocenie Sądu wskazane przez skarżącego okoliczności uniemożliwiały przyznanie stronie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. Strona nie wykazała bowiem ani wysokości uzyskiwanego dochodu ani ponoszonych wydatków, zaś pożyczka, o której skarżący wspomina w swoich pismach procesowych, spłacona miała zostać w całości w dniu 7.03.2011 r., a po tej dacie skarżący miałby dysponować dodatkową kwotą około 500 zł, z których mógłby wygospodarować środku na pokrycie kosztów postępowania. Zażalenie na to postanowienie wniósł S.T., wskazując w nim między innymi, iż w sprawie II SA/Bk 804/10 został zwolniony od kosztów postępowania, a wskazane w tamtej sprawie dochody i wydatki pozostają bez zmian. Odnosząc się do stwierdzenia Sądu, iż skarżący dysponował będzie dodatkową kwotą po spłacie pożyczki strona wskazała, że rosną koszty jej utrzymania spowodowane wzrostem cen żywności i usług. Ponadto skarżący odniósł się do szeregu okoliczności związanych z postępowaniem przed organami administracji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domagał się S.T., może być udzielone osobie fizycznej jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wynika z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach, lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód – z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż dochód strony wynosi 1600 zł miesięcznie i – mimo niezbyt znacznej wysokości tego dochodu – nie może być za taką osobę uznany. Z zestawienia ponoszonych przez niego kosztów wynika bowiem, iż strona jest w stanie ponieść koszty niniejszego postępowania bez uszczerbku utrzymania niezbędnego dla niej. Za zasadne uznać należy zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, a zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło