V SA/Wa 749/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-08

Skład orzekający: Izabella Janson, Irena Jakubiec - Kudiura, Beata Blankiewicz - Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności zwierzęcej rolnikowi, biorąc pod uwagę przepisy dotyczące maksymalnej powierzchni trwałych użytków zielonych i rejestracji zwierząt?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania płatności zwierzęcej, uznając, że uzasadnienie organu było niejasne i nie wyjaśniało w pełni stanu faktycznego. Organ nieprawidłowo ustalił okres referencyjny dla posiadania zwierząt i nie rozważył wszystkich okoliczności mających wpływ na przyznanie płatności, naruszając tym samym przepisy prawa materialnego.
Stan faktyczny
Rolnik W. K. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, w tym płatności zwierzęcej. Organ I instancji przyznał część płatności, ale odmówił przyznania płatności zwierzęcej, wskazując na niespełnienie warunków dotyczących rejestracji zwierząt i powierzchni trwałych użytków zielonych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Rolnik zaskarżył decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania płatności zwierzęcej, argumentując, że w poprzednich latach płatność została przyznana i że organ powinien był wezwać do uzupełnienia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] marca 2010 r. oraz zasądzono od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz W. K. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz W. K. kwotę [...] zł ([...] [...] [...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z/ w G. z [...] grudnia 2009 r. w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z [...] maja 2009 r. W. K. wystąpiła o przyznanie jej płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych, płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych(płatności zwierzęcej) oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W związku z wezwaniem do uzupełnienia braków wskazanych w piśmie z dnia [...]września 2009 r. strona złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...]września 2009 r. korektę wniosku. Decyzją z [...]grudnia 2009 r. nr [...]Kierownik Biura na podstawie wskazanych w decyzji przepisów prawa przyznał W. K. płatności na rok 2009 w wysokości [...]zł w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w kwocie [...]i uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych w kwocie [...]zł oraz odmówił jej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu Kierownik Biura wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności obszarowych w 2009 r. wynosiła 20,22ha zaś powierzchnia stwierdzona w toku kontroli administracyjnej wynosiła 19,62ha. Biorąc pod uwagę to, że stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2009 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 listopada 2009 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej (Dz.U.188,poz.1462) na kwotę 608,38zł, kwota naliczona do powierzchni stwierdzonej została określona na 9946,95 i pomniejszona o kwotę 608,38 zł ze względu na procentową różnicę między powierzchnią zadeklarowaną i stwierdzoną wynoszącą 3,06% czyli 0,60 ha. W związku z treścią art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 kwota o jaką zostaje pomniejszona należna płatność jest zmniejszana o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych Kierownik Biura stwierdził, że powierzchnia zadeklarowana gruntów rolnych wynosiła 12,21 ha zaś stwierdzona w toku kontroli administracyjnej 11,88 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 0,33 ha czyli 2,97 %. Biorąc pod uwagę to, że stawka uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z 6 listopada 2009 r. w sprawie płatności uzupełniających za rok 2009 (Dz.U.188, poz. 1463) wynosi 356,47 za 1 ha, to w oparciu o § 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005,(WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz.WE L 30 z 31.01.2009 str.16) i zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 płatność przysługuje za powierzchnię stwierdzoną i wynosi 4234,86 zł. Odnosząc się do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) Kierownik Biura wskazał, że strona zadeklarowała do płatności z tego tytułu 7,26 ha trwałych użytków zielonych, i że płatność z tego tytułu przysługuje jeżeli są spełnione warunki wynikające z treści rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.nr 40,poz.326). Wskazał, że strona spełnia założenia § 8 ust.1 pkt 1 lit b cytowanego rozporządzenia zgodnie, z którym przyznano jej płatność zwierzęcą na podstawie § 6 rozporządzenia z 14 marca 2008 r. wobec tego płatność zwierzęca mogłaby jej przysługiwać na podstawie § 8 ust. 3 w zw. z § 8 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 9 marca 2009 r. do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi najmniejsza z powierzchni: - powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, których posiadaczem był dany rolnik lub jego małżonek, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru zwierząt koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w danym okresie, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe(DJP) według średniego stanu z okresu od dnia [...]września 2006r. do dnia [...]marca 2007r. oraz współczynnika 0,3, - 75% powierzchni gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2007r., do których została stronie przyznana jednolita płatność obszarowa na 2007 r. Organ stwierdził jednak, że przyznanie tej płatności stronie nie jest możliwe ze względu na to, że zwierzęta zostały przez nią zgłoszone i zarejestrowane w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt w dniu [...].07.2007r., a więc po wymaganym okresie. Ponadto organ stwierdził, że z danych wynika, że małżonek strony był posiadaczem bydła lub owiec lub kóz lub koni w okresie od [...]września 2006r. do dnia [...]marca 2007 r. co umożliwiałoby przyznanie stronie płatności zwierzęcej w myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. ale złożony wniosek nie zawiera żądania rolniczki ażeby uwzględnić wspomniane zwierzęta przy płatności oraz drugi małżonek nie złożył pisemnej zgody w tym zakresie. Uniemożliwia to przyznanie żądanej płatności. Od decyzji tej W.K. odwołała się podkreślając, że za poprzedni rok uzyskała płatność w związku z tym wypełniając wniosek i żądając przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych jedynie pomyłkowo w sekcji IV.09, żądania uwzględnienia zwierząt nie zaznaczyła we wniosku znakiem X. W tym stanie rzeczy wniosła o zmianę decyzji. Decyzją z [...]marca 2010 r. nr [...]Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W decyzji Dyrektor ponownie ustalił stan faktyczny w sprawie wskazując, że zaskarżona decyzja zapadła z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa zgodnie z zakresem złożonego przez stronę wniosku, którego treścią organ zgodnie z art. 61 Kpa jest związany. To, że organ wydał decyzję częściowo wbrew intencjom strony, jest wynikiem jej zaniedbania i wypełnienia formularza wbrew jego zapisom i bez uwzględnienia pouczeń zawartych w instrukcji wypełniania wniosku. To, że strona zna zasady wypełniania wniosku potwierdza przez złożenie podpisu pod stwierdzeniem, że znane są jej zasady przyznawania płatności. Tak więc jeśli strona zamierzała otrzymać płatności zwierzęce wskazując do płatności zwierzęta zarejestrowane uprzednio na małżonka, miała obowiązek wypełnić stosowną rubrykę wniosku oraz złożyć pisemną zgodę małżonka w tym zakresie czego nie uczyniła. Powoduje to konieczność odmowy przyznania płatności z tego tytułu. W. K. odwołała się od decyzji w zakresie odmowy przyznania jej płatności z tytułu płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych( płatności zwierzęcej).W uzasadnieniu skargi ponownie powołała się na to, że w spersonalizowanym wniosku na 2009 r. wskazała do płatności tak jak i w poprzednim roku 7,26 ha łąk, zaś w sekcji VIII -Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych- wpisała JPO TUZ zgodnie ze stanem faktycznym. Jeśli organ uznał, że wniosek w zakresie tej drobnej nieścisłości wymagał poprawienia powinien ją wezwać do jego uzupełnienia, ponieważ istniała taka możliwość. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje wcześniejsze argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Skarga W. K. dotyczy zaskarżonej decyzji wyłącznie w części utrzymującej w mocy decyzję organu administracyjnego I instancji odmawiającej przyznania płatności zwierzęcej i w związku z tym w tej części została uznana za uzasadnioną. Rozważając sprawę płatności o jakie W. K. wystąpiła we wniosku za rok 2009 należy przypomnieć, że przyznano jej płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych zgodnie ze zgłoszonym przez nią żądaniem z nieznaczną jedynie korektą oraz odmówiono jej płatności uzupełniających tzw. płatności zwierzęcych i tylko w tym zakresie strona kwestionowała decyzję organów. Kontroli Sądu podlega więc jedynie kwestia prawidłowości odmowy przyznania płatności zwierzęcych. Oceniając to rozstrzygnięcie należy uznać, że uzasadnienie decyzji w tej części nie jest jasne a co za tym idzie prawidłowe. Należy zwrócić uwagę na to, że z decyzji organu I instancji wynika, że rolniczka przed złożeniem wniosku za 2009 r. ubiegała się i otrzymała płatność zwierzęcą już wcześniej. Wynika to również z zażądanych przez WSA akt administracyjnych dotyczących przyznania opłatności nie tylko za 2008 r. ale i za 2007r. Z treści owych decyzji wynika, że przyznanie płatności zwierzęcych za wspomniane lata oparto na treści odpowiednio § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 marca 2008 r. (rok 2008) i § 5 rozporządzenia z 13 marca (rok 2007). Z treści przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. wynika jakie warunki należy spełnić aby uzyskać taką płatność za 2009 r. Między innymi warunki te określono we wskazanym w decyzji organu § 8 rozporządzenia, który określa kryteria przyznania płatności zwierzęcej rolnikowi jeśli nie spełnia on m. in. kryteriów wynikających z § 6 ust. 1 rozporządzenia. Ze względu na to, że W. K. uzyskała płatność zwierzęcą kolejno za 2007 i 2008 r. to spełnia ona warunki o jakich mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 (lit. a i b) rozporządzenia. W związku z tym skoro organ rozważał jedynie rok 2008 a więc rozważał okoliczność, że spełnia ona warunki § 8 ust. 3 w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 lit. b i § 8 ust.2 pkt 2 lit. b to powinien brać pod uwagę, że płatność zwierzęca mogłaby rolniczce przysługiwać do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi najmniejsza z powierzchni: - powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, których posiadaczem był dany rolnik lub jego małżonek, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru zwierząt koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w danym okresie, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe(DJP) według średniego stanu z okresu od dnia 15 września 2007r. do dnia 14 marca 2008r. oraz współczynnika 0,3, - 75% powierzchni gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2008r., do których została stronie przyznana jednolita płatność obszarowa na 2008 r. Tak więc powierzchnia użytków zielonych jaka w tej sytuacji powinna być brana pod uwagę dotyczy okresu od 15 września 2007 r. do 14 marca 2008 r., a nie jak przyjął organ okresu wcześniejszego czyli okresu od dnia 15 września 2006 r. do 14 marca 2007 r. Powoduje to, że do wyliczeń powierzchni ustalanej jako iloraz liczby zwierząt, których posiadaczem był dany rolnik lub jego małżonek, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich powinien być również brany pod uwagę wspomniany okres a więc okres, w którym zwierzęta w rejestrze były zarejestrowane na rolniczkę (były zarejestrowane według organu od 13 lipca 2007 r.). Okoliczność ta powinna zostać rozważona przez organ, który musi w nowej decyzji wyjaśnić jakie to ma znaczenie dla możliwości uwzględnienia wniosku o płatność zwierzęcą. Należy zwrócić uwagę na to, że w świetle treści § 11 ust. 1 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. zasady wyrażone w jego treści mają zastosowanie dopiero wówczas gdy rolnik, który złożył wniosek nie spełnia warunków do przyznania mu płatności zwierzęcej, a zatem dopiero wówczas w grę wchodzi możliwość wyliczenia płatności zwierzęcej z uwzględnieniem powierzchni maksymalnej trwałych użytków zielonych ustalonych dla małżonka rolnika. Tym samym dopiero wtedy w grę może wchodzić konieczność zastosowania zasad określonych w § 12 tego rozporządzenia a więc konieczność złożenia pisemnej zgody małżonka rolnika co do możliwości uwzględnienia zwierząt uprzednio zarejestrowanych na niego. Stan faktyczny o jakim mowa jest w zaskarżonej decyzji a dotyczący posiadania zarejestrowanych zwierząt, nie wynika w pełni z dokumentów znajdujących się w aktach, lecz znany jest organowi, który posiłkuje się nim w decyzji. W tej sytuacji skoro formularz wniosku za 2009 r. jest nowy i przewiduje istnienie pkt.IV konieczne jest jednoznaczne wskazanie przez organ w decyzji przy jakim stanie faktycznym związanym z posiadaniem zwierząt niezbędne jest jego wypełnienie i złożenie przez rolnika pisemnego oświadczenia małżonka rolnika. Przedmiotowa decyzja nie spełnia tego wymogu we właściwy sposób i jak wskazano uzasadnienie decyzji w tym również organu I instancji, nie jest do końca zrozumiałe i nie wyjaśnia sytuacji faktycznej rolniczki w dostatecznym stopniu. Konieczne zatem będzie ponowne rozważenie wniosku w zakresie wynikającym z uchylonej decyzji(czyli płatności zwierzęcych) tak aby zastosowane zostały w pełni zasady wynikające z treści art. 107 § 3 Kpa ze szczególnym uwzględnieniem wskazania, które z przepisów prawa materialnego (rozporządzenia z 9 marca 2009 r.) mają w sprawie bez wątpienia zastosowanie. Mając powyższe okoliczności na uwadze i uznając, że na tym etapie sprawy doszło do naruszenia prawa materialnego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło