II SA/Wa 1753/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. R. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny 2. zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz M. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Komendant Rejonowy Policji W. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2009 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), z dniem [...] września 2009 r. zwolnił M. R. ze służby w Policji w związku z upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Rozkazowi nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ podał, że Komendant Rejonowy Policji W. na wniosek Komendanta Komisariatu Policji [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia [...] M. R. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. W dniu [...] września 2009 r. ww. wręczono pismo zawiadamiające o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji i jednocześnie zgodnie z art. 10 § 1 kpa został on poinformowany o możliwości zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie. Dalej organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. M. R. nie pełnił służby z powodu choroby od dnia 15 września 2008 r. do dnia 16 września 2009 r., a więc została spełniona przesłanka określona w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Czas absencji chorobowej został udokumentowany zaświadczeniami lekarskimi obejmującymi okres od dnia 4 września 2008 r. do dnia 16 września 2009 r. Nieobecność chorobowa została odnotowana na liście obecności. Policjant ostatni raz pełnił służbę w dniu 14 września 2008 r., natomiast 15 i 16 września 2008 r. zostały odnotowane na liście obecności jako dni wolne. W dniu 17 września 2008 r. u dyżurnego Komisariatu Policji [...] pozostawił zwolnienie lekarskie wystawione przez lekarza w dniu [...] września 2008 r. za okres od 4 września 2008 r. do 3 października 2008 r., a następnie się oddalił. W dniach 5, 6, 9, 10, 13, 14 września 2008 r. pełnił obowiązki służbowe. W aktach osobowych M. R. znajduje się zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu [...] września 2009 r. przez lekarza prowadzącego badania profilaktyczne w Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej [...] SP ZOZ Poradnia Medycyny Pracy w W., określające, że ww. wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych jest zdolny do wykonywania pracy. Dalej organ podkreślił, że zaświadczenie nie ma znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia bowiem dopuszcza jedynie ww. do pełnienia służby po upływie okresu choroby określonego w zwolnieniu lekarskim. Następnie organ wskazał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny, co oznacza, że możliwość skorzystania z jego dyspozycji leży w gestii organu po spełnieniu przesłanek w nim zawartych. Jedyną przesłanką warunkującą zwolnienie policjanta w tym trybie jest upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. W konkluzji organ stwierdził, że bieg terminu, o którym w art. 41 ust. 2 pkt 7 cyt. ustawy, nie został przerwany, a zatem spełniona została przesłanka określona w tym przepisie. Od rozkazu personalnego M. R. złożył odwołanie i wniósł o uchylenie rozkazu personalnego. Rozstrzygnięciu zarzucił między innymi naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 7 ww. ustawy Następnie Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 139/10 uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta [...] Policji i stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu wyroku, Sąd wskazał, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie. Organ I instancji zwalniając M. R. ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, w związku z upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby wskazał, że ww. nie pełnił służby od dnia 15 września 2008 r. do dnia 16 września 2009 r. Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżony rozkaz personalny, przyjął, że służba była niewykonywana od dnia 17 września 2008 r. do dnia 16 września 2009 r. Uchylając zaskarżony rozkaz personalny, Sąd polecił, aby organ precyzyjnie ustalił stan faktyczny w zakresie czasokresu niepełnienia służby z powodu choroby, a wyjaśnienie tej kwestii jest istotne, gdyż wpływa na treść rozstrzygnięcia, bowiem przy czasokresie niepełnienia służby z powodu choroby, przyjętym przez organ II instancji, nie jest spełniona przesłanka z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Następnie Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., po ponownym rozpatrzeniu odwołania M. R. od rozkazu personalnego z dnia [...] września 2009 r., zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozkazu personalnego, organ podał, że ma prawo w ramach uznania administracyjnego przewidzianego w powołanej podstawie prawnej rozstrzygnięcia zwolnić ze służby w Policji funkcjonariusza długotrwale nieobecnego w służbie z powodu choroby. Stwierdził, że przesłanka konieczna do zwolnienia ze służby funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji została spełniona. W dniach 5, 6, 9, 10 września 2008 r. ww. funkcjonariusz pełnił służbę, co potwierdził podpisem na liście obecności Komisariatu Policji [...] Komendy Rejonowej Policji W. Następnie organ wskazał, że sam funkcjonariusz w odwołaniu stwierdził, że ostatni raz pełnił służbę w systemie 12-to godzinnym w dniach 13-14 września 2008 r., w dniach 15-16 września 2008 r. korzystał z dni wolnych zgodnie z grafikiem. W dniu 17 września 2008 r. dostarczył zwolnienie lekarskie stwierdzające niezdolność do służby z powodu choroby od dnia 4 września 2008 r. do dnia 3 października 2008 r. Tego dnia nie pełnił służby. Pomimo zwolnienia lekarskiego zwalniającego od pełnienia służby od dnia 4 września 2008 r. M. R. pełnił służbę w okresie posiadania zwolnienia lekarskiego, z tym że dni 15 i 16 września 2008 r. zostały ustalone w grafiku jako dni wolne od służby. Wobec powyższego zaprzestanie pełnienia służby nastąpiło w dniu 15 września 2008 r., a więc M. R. nie pełnił służby od dnia 15 września 2008 r. do dnia 16 września 2009 r., co daje okres 12 miesięcy i 2 dni absencji chorobowej. W trakcie zwolnienia lekarskiego funkcjonariusz został skierowany do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w W. w celu ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności do pracy w Policji, która orzeczeniem z dnia [...] września 2009 r. uznała policjanta za zdolnego do służby z ograniczeniem. Ponadto w aktach funkcjonariusza znajduje się zaświadczenie lekarskie wydane w dniu [...] września 2009 r. przez lekarza Poradni Medycyny Pracy o braku przeciwwskazań do pracy w Policji, ze zwolnieniem od ciężkiej pracy fizycznej. Dalej organ dodał, że podczas prowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego ustalono, że prawdopodobnie w czasie jednego ze zwolnień lekarskich przebywał na urlopie za granicą. W konkluzji organ podał, że pomimo posiadania zwolnienia lekarskiego od służby za okres od dnia 4 września 2008 r. do dnia 3 października 2008 r., zwolnienie lekarskie zostało złożone dopiero w dniu 17 września 2008 r., a więc po upływie 14 dni od wystawienia, dlatego przełożony w dniach 5, 6, 9, 10, 13 i 14 września 2008 r. dopuścił go służby. W ocenie organu, strona błędnie uznała dni 15 i 16 września 2008 r. jako dni wolne wynikające z grafiku służby, gdyż dni te obejmował okres zwolnienia lekarskiego od służby, a więc zaprzestanie pełnienia służby z powodu choroby, tak jak ustalił organ I instancji, nastąpiło w dniu 15 września 2008 r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i zasądzenie kosztów, zarzucając naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego w zakresie czasokresu niepełnienia służby z powodu choroby, a przez to nieprawidłowe uzasadnienie decyzji i niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, obrazę przepisów art. 6, 8, 9, 10 § 1 i § 3 kpa, poprzez naruszenie zasady legalizmu, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, informowania stron o ustaleniach mogących mieć wpływ na wynik postępowania, udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego lub podania przyczyny odstąpienia od tej zasady. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że organ ponownie rozpoznając sprawę nie wykonał zaleceń zawartych w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wskazał między innymi, że nie dokonano oceny uregulowań wewnętrznych, które opisują zasady podjęcia i zakończenia służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, że ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Wystąpienie przesłanki określonej w tym przepisie nie obliguje wprost do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Aby skorzystać z powołanej podstawy prawnej, organ zobowiązany jest wyjaśnić dlaczego mając wybór pomiędzy pozostawieniem policjanta nadal w służbie a zwolnieniem go ze służby, decyduje się wybrać drugą opcję. Decyzja taka jest zatem decyzją uznaniową, co oznacza, że przedmiotem oceny sądu jest wyłącznie zakres dokonanego przez organ uznania oraz zastosowana przez niego argumentacja. Innymi słowy, Sąd bada jedynie, czy podjęta w drodze uznania decyzja nie posiada cech dowolności. Wobec zarzutów stawianych w skardze kluczowym zagadnieniem jest ustalenie, czy w niniejszej sprawie rzeczywiście wystąpiła przesłanka określona w art. 41 ust. 2 pkt 7 powołanej ustawy o Policji, tj. zaprzestanie służby z powodu choroby przez okres powyżej 12 miesięcy. Powołany przepis mówi o faktycznym zaprzestaniu służby z powodu choroby. Wytyczne zawarte w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 139/10 dawały wskazówki zmierzające do wyjaśnienia przez organ i precyzyjnego ustalenia okresu zaprzestania służby z powodu choroby, a także wyjaśnienia, w oparciu o jakie przesłanki organ II instancji ustalił inny okres zaprzestania służby z powodu choroby i utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Należy podkreślić, że upływ okresu 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby (długość tego okresu) jest podstawową przesłanką dla prawidłowego wydania rozkazu personalnego. Organ nie sięgnął do regulaminu służby i nie wyjaśnił zasady tworzenia grafików służby, nie wyjaśnił zasady przystąpienia i odstąpienia od służby. Komendant Rejonowy Policji W. w rozkazie personalnym z dnia [...] września 2009 r. przyjął, że skarżący nie wykonywał służby z powodu choroby od dnia 15 września 2008 r. do dnia 16 września 2009 r. Następnie Komendant [...] Policji w rozkazie personalnym z dnia [...] listopada 2009 r., utrzymującym w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji W. ustalił, że był to okres od dnia 17 września 2008 r. do dnia 16 września 2009 r. Ponownie rozpatrując odwołanie M. R. Komendant [...] Policji, ponownie podał, że ww. nie pełnił służby z powodu choroby od dnia 15 września 2008 r. do dnia 16 września 2009 r. ale nie wyjaśnił dlaczego ostatecznie przyjął właśnie ten okres, skąd wcześniej pojawiły się inne ustalenia, dlaczego ostatecznie przyjął okres zaprzestania służby od dnia 15 września 2008 r. do dnia 16 września 2009 r. Wątpliwości potęguje również fakt, że w odpowiedzi na skargę organ podał, że skarżący nie wykonywał służby w okresie od dnia 15 września 2008 r. do dnia 18 września 2009 r. Powyższe wskazuje, że nawet na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, organ nie potrafił jednoznacznie wskazać przedmiotowego okresu i przekonująco uzasadnić swojego stanowiska. Również wyjaśnienia wymaga okoliczność dlaczego M. R. został dopuszczony do służby pomimo, że posiadał zwolnienie lekarskie. Wobec tego, że skarżący został dopuszczony do służby w czasie zwolnienia lekarskiego i w dniach 13 i 14 września 2008 r. świadczył służbę, to z tego tytułu należały mu się dni wolne 15 i 16 września 2008 r. zgodnie z grafikiem. Skoro w dniu 17 września 2008 r. stawił się do służby i złożył zwolnienie lekarskie, to zdaniem Sądu, organ jeszcze raz powinien przeanalizować, czy pierwszym dniem zaprzestania służby z powodu choroby nie będzie 18 września 2008 r. Fakt niepodpisania listy obecności, czy wcześniejsze opuszczenie służby, nie pozwala przyjąć, że tego dnia służba ta nie była świadczona przez skarżącego. W toku postępowania administracyjnego, organ i skarżący zgodnie podawali, że ostatnim dniem zaprzestania służby był dzień 16 września 2009 r., natomiast w odpowiedzi na skargę organ podaje, że był to dzień 17 września 2009 r., ponieważ dopiero 18 września 2009 r. zostało wystawione zaświadczenie umożliwiające ww. pełnienie służby. W ocenie Sądu, nie jest to wystarczający argument, ponieważ skoro M. R. był dopuszczony do służby w czasie trwania zwolnienia lekarskiego, to również mógł być dopuszczony do służby bez zaświadczenia lekarskiego i doręczyć je następnego dnia. Skarżący twierdzi, że w dniu 17 września 2009 r. pełnił służbę i w związku z tym pobrał broń służbową. W ocenie Sądu, organ – Komendant [...] Policji, ponownie rozpatrując odwołanie M. R. od rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji W. z dnia [...] września 2009 r., nie wykonał wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 139/10, przez co naruszył dyspozycję art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpatrując odwołanie, organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśniające w oparciu o dokumenty wewnętrzne, regulamin, grafiki i zeznania świadków dla wyjaśnienia wszystkich wyżej wskazanych przez Sąd okoliczności. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 tej ustawy.