II SA/Gl 752/09

WyrokWSA w Gliwicach2010-01-13

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Łucja Franiczek, Wojciech Organiściak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako organ egzekucyjny ma prawo żądać od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków udostępnienia danych dotyczących nieruchomości dłużnika bez wykazania interesu prawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ZUS nie jest organem egzekucyjnym uprawnionym do prowadzenia egzekucji z nieruchomości, a zatem nie ma podstaw prawnych do żądania informacji z ewidencji gruntów i budynków bez wykazania interesu prawnego. Informacje z ewidencji mogą być udostępnione jedynie na wniosek osoby wykazującej interes prawny i dotyczące konkretnej, zindywidualizowanej nieruchomości. Poszukiwanie majątku dłużnika nie należy do kompetencji organów administracji geodezyjno-kartograficznej, lecz do sądów powszechnych i komorników.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. zwrócił się do Starosty Powiatowego w M. o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości dłużnika w celu prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ odmówił udostępnienia informacji, wskazując na brak wykazania interesu prawnego oraz brak podstaw prawnych do udostępnienia danych. ZUS złożył zażalenie, które zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. ZUS następnie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Wojciech Organiściak (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi "A" w C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...]r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. Inspektorat w M. (dalej ZUS) zwrócił się do Starosty Powiatowego w M. (Wydział Geodezji i Kartografii) o udostępnienie informacji (danych) z "[...]" poprzez podanie numerów: aktu własności gruntu, aktu notarialnego i księgi wieczystej. Jako przeznaczenie żądanych danych wskazano postępowanie egzekucyjne, jako informację umożliwiające wyszukanie w zbiorze danych wskazano: K. H., zam. P. ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] r., działający z upoważnienia Starosty Powiatowego w M. Naczelnik Wydziału Geodezji i Kartografii, na podstawie art. 219 w związku z art. 217 § 2 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 20 i art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) odmówił udzielenia informacji żądanych we wniosku. W uzasadnieniu wskazano, iż niezależnie od treści wniosku o udostępnienie danych (udzielenie informacji o nieruchomościach) podlega on rozpoznaniu w formach uregulowanych przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślono, iż zasady udostępniania danych ewidencyjnych określa art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, że wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osobom fizycznym i prawnym, oraz innym jednostkom organizacyjnym nie posiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, czyli wykażą go wskazaniem odpowiedniego przepisu prawa materialnego. Podkreślono, że informacje z zasobu geodezyjnego i kartograficznego mogą dotyczyć jedynie konkretnego (zindywidualizowanego) gruntu, budynku bądź lokalu, co oznacza m. in. iż w zakres tych informacji nie wchodzą dane dotyczące właściciela, a w celu ich uzyskania konieczne jest wskazanie konkretnej nieruchomości lub działki, a nie nazwiska właściciela. Podkreślono, iż informacje pochodzące z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, o ile nie przybierają formy wypisu i wyrysu, mogą dotyczyć jedynie konkretnego gruntu, budynku bądź lokalu i przybierają formę zaświadczenia w rozumieniu art. 217 Kpa. Wskazano w związku z tym, iż ZUS nie wykazał interesu prawnego koniecznego dla pozyskania wnioskowanych danych, a nadto stwierdzono, że żaden z przywołanych przez ZUS przepisów, w tym przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie uprawnia do udzielenia żądanych informacji z danych znajdujących się w posiadaniu organu. Wskazano także, iż poszukiwanie majątku nieruchomego dłużnika nie należy do procedury administracyjnej lecz cywilnej. Podsumowując, zaakcentowano, iż w rozpatrywanej sprawie z uwagi na brak wskazania przez ZUS nieznanego mu przedmiotu własności dłużnika, w istocie chodzi o poszukiwanie majątku, co uzasadnia interes faktyczny, a nie prawny do urzędowego potwierdzenia danych. Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia [...] r. złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., który domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu ZUS wskazywał, iż podstawą prawną zgłoszonego żądania w sprawie był przepis art. 36 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej u.p.e.a.), zgodnie z którym w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji organ egzekucyjny może żądać od uczestników postępowania informacji i wyjaśnień, jak również zwracać się o udzielenie informacji do organów administracji publicznej oraz jednostek im podległych lub podporządkowanych, a także innych podmiotów. Podkreślono, iż przepis ten ma charakter szczególny i stanowi metanormę w stosunku do przepisów regulujących strukturę i formy działania poszczególnych podmiotów wymienionych w jego treści. Wskazano przy tym, iż wniosek o udzielenie informacji w przedmiotowej sprawie skierowany został przez organ egzekucyjny, którym zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a. jest dyrektor oddziału ZUS. Podkreślono, iż sprawa dotyczyła udzielenia informacji, jakimi dysponują organy administracji publicznej, uczestnicy postępowania i inne podmioty, które są niezbędne do prowadzenia egzekucji, wskazując, że żądane od Starostwa Powiatowego w M. informacje dotyczące nieruchomości dłużników ZUS są konieczne dla zabezpieczenia prowadzonych egzekucji świadczeń pieniężnych. Na marginesie wskazano, iż zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) na żądanie ZUS dłużnik obowiązany jest do wyjawienia nieruchomości oraz przysługujących mu praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej lub zastawu, a w razie nie uzyskania takiego oświadczenia ZUS znajdując umocowanie w art. 36 § 1 u.p.e.a. zwraca się o udzielenie odpowiednich informacji, wynikających z prowadzonej ewidencji do właściwego organu administracji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W podstawie prawnej przywołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W uzasadnieniu stwierdził, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków zawiera informacje dotyczące gruntów, budynków oraz ich właścicieli i władających. Udostępnianie danych ewidencyjnych następuje na podstawie przepisów art. 24 cytowanej ustawy, które może przybierać postać zaświadczenia (wypisu) jak i informacji. Podkreślono, iż powoływanie się ZUS na art. 36 § 1 u.p.e.a. nie mogło wywrzeć żądanego skutku z uwagi na treść art. 19 § 4 u.p.e.a., który wyraźnie stanowi, iż dyrektor oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym tylko do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych. W związku z powyższym organ odwoławczy akcentował, iż wnioskodawca ZUS nie jest organem egzekucyjnym właściwym do egzekucji z nieruchomości, co oznacza brak uprawnienia, o którym mowa w art. 36 u.p.e.a. w zakresie żądanych informacji odnoszących się do nieruchomości. Podkreślono także, iż treścią żądania ZUS było w istocie poszukiwanie majątku dłużnika, a wnioskodawca zwracał się do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o udostępnienie informacji w zakresie danych osobowych, za które zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Podkreślono w związku z tym, iż wnioskodawca nie żądał udostępnienia informacji o konkretnie wskazanej przez wnioskodawcę działce, budynku lub lokalu, lecz domagał się wykazu (danych) nieruchomości. Wskazano, iż udzielenie informacji w takim zakresie musi przybrać formę zaświadczenia, o którym mowa w art. 217 Kpa, a rodzajem zaświadczenia wydawanym z ewidencji gruntów i budynków, jest wypis, o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W związku z tym wskazano, iż w celu uzyskania wypisu z operatu ewidencyjnego zawierającego dane osobowe należy wykazać się interesem prawnym, a wnioskodawca go nie wykazał, bowiem wywodzi swój interes prawny ze stosunku zobowiązaniowego oraz nakazu sądowego, a na potwierdzenie powyższego przywołano orzecznictwo sądów administracyjnych. Zdaniem organu II instancji złożony w niniejszej sprawie wniosek w istocie dotyczył wskazania majątku dłużnika, a do tego nie był upoważniony organ prowadzący przedmiotową ewidencję ponieważ do tego służą stosowne przepisy procedury cywilnej. W skardze do sądu administracyjnego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. zarzucając postanowieniu organu II instancji naruszenie prawa tj. art. 36 ust. 1 u.p.e.a. w związku z art. 1a pkt. 7 u.p.e.a. oraz w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wnosił o uchylenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...]r. W uzasadnieniu powtórzono dotychczasową argumentację podkreślając, iż sprawa dotyczy udzielenia informacji, jakimi dysponują organy administracji publicznej, uczestnicy postępowania i inne podmioty, a które są niezbędne do prowadzenia egzekucji. Na potwierdzenie tego, że ZUS jest organem egzekucyjnym mogącym domagać się żądanych informacji poza przywoływanym wcześniej przepisem art. 19 ust. 4 u.p.e.a. odwołano się do art. 1a pkt. 7 ww. ustawy podkreślając, iż przez organ egzekucyjny rozumie się organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonywania przez zobowiązanych obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym oraz zabezpieczenia wykonywania tych obowiązków. Podkreślono jednocześnie, iż żądane od Starostwa w M. informacje dotyczące nieruchomości dłużników ZUS są konieczne dla zabezpieczenia prowadzonych egzekucji świadczeń pieniężnych, a zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dla zabezpieczenia należności z tytułu składek ZUS przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Powtarzając argumentację wcześniejszą w zakresie art. 26 ust. 5 ustawy o systemie społecznym oraz art. 36 ust. 1 u.p.e.a. podkreślono, że ustawodawca dla zapewnienia zasady skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wprowadził obowiązek udzielania informacji przez organy administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W odniesieniu do zarzutów skargi podkreślono, iż ZUS w zakresie egzekucji należności z nieruchomości nie jest organem egzekucyjnym, a przypisywanie takich uprawnień na mocy art. 1a pkt. 7 u.p.e.a. jest sprzeczne z intencją ustawodawcy. Organ odwoławczy podkreślał także, iż prawo do występowania z wnioskiem o hipotekę przymusową nie jest jednoznaczne z uprawnieniem do żądania informacji, w zakresie nieruchomości, od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Na rozprawie pełnomocnik ZUS wnosił i wywodził jak w skardze oraz podkreślał, że wniosek o udostępnienie danych nie stanowił wniosku o wydanie zaświadczenia w trybie przepisów Kpa, lecz był wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych złożonym w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Pełnomocnik ZUS z ostrożności dodał, iż uprawnienie do uzyskania danych wynika z ust. 2 powołanego przepisu. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko i argumenty wyrażone w odpowiedzi na skargę. Odnosząc się do argumentów pełnomocnika ZUS wskazał, iż w ocenie organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne są przepisami szczególnymi w stosunku do ustawy o ochronie danych osobowych, co powoduje, że organy ewidencyjne są związane ograniczeniami wynikającymi z art. 24 w związku z art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Pełnomocnik organu wskazywał ponadto na utrwalone w jego ocenie orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii konieczności występowania interesu prawnego po stronie podmiotu domagającego się udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę Skarga nie mogła zostać uwzględniona albowiem nie zdołała podważyć legalności zaskarżonego postanowienia, co przy braku trafnych zarzutów branych pod rozwagę przez Sąd z urzędu, musiało prowadzić do konkluzji, iż zaskarżone postanowienie, jako odpowiadające prawu, nie podlegało wzruszeniu. W świetle bowiem brzmienia art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) jedynym kryterium objętym badaniem przez sąd administracyjny jest kryterium zgodności z prawem kwestionowanych decyzji, postanowień, czynności, czy innych aktów administracyjnych. Sądy te powołane są bowiem do kontroli zgodności z prawem wykonywania administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Zatem realizując tę kontrolę sądy badają czy objęte skargą decyzje czy postanowienia nie uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego odpowiednio w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź stanowiącym podstawę wznowienia postępowania (wówczas władne są uchylić wadliwe rozstrzygnięcie), jak też kontrolują czy nie są one dotknięte kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą ich nieważność (art.145 p.p.s.a.). Przy czym, jak stanowi art.134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przeto oceny legalności dokonują również z urzędu. Przedmiotem niniejszej kontroli było postępowanie o udzielenie informacji (udostępnienie danych) prowadzone w trybie ustawy dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 2 pkt 8 cytowanej ustawy przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Z kolei w myśl ust. 10 tego artykułu - państwowy zbiór geodezyjny i kartograficzny to zbiór map oraz materiałów fotogrametrycznych, teledetekcyjnych, rejestrów, wykazów, informatycznych baz danych, katalogów danych geodezyjnych i innych opracowań powstałych w wyniku wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych. Ewidencja gruntów i budynków zawiera informacje wskazane w art. 20 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy, a z mocy art. 24 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy operat ewidencyjny, składa się z map, rejestrów i dokumentów zawierających informacje o gruntach, budynkach i lokalach, które są jawne, przy czym wypisy i wyrysy wydawane są na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek czy względnie lokal osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie zainteresowanych organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (art. 24 ust. 3 ww. ustawy). Analiza wskazanych przepisów musi prowadzić do wniosku, iż informacje z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet kiedy nie przybierają formy odpisu i wyrysu, mogą dotyczyć zindywidualizowanego, konkretnego gruntu, budynku czy lokalu. Nie są to w żadnym wypadku informacje o danych osobowych, pomimo wskazywania w operacie m.in. właściciela (władającego). Gdy chodzi o wydanie wypisu czy wyrysu z operatu ewidencyjnego, informacje pochodzące z zasobu geodezyjnego i kartograficznego przybierają formę zaświadczenia w rozumieniu art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaświadczenie takie wydaje się (zgodnie z art. 217 § 2), jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, bądź osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Rozpatrujące sprawę organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żaden z wymienionych powyżej przypadków. Poza sporem pozostaje fakt, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. ubiegał się o udzielenie informacji o majątku dłużnika, powołując się na swoje uprawnienia egzekucyjne w zakresie należności z tytułu składek ubezpieczeniowych. Taka sytuacja uzasadnia przyjęcie po stronie wnioskującego interesu faktycznego, lecz nie interesu prawnego w urzędowym poświadczeniu danych i to nieskonkretyzowanych – gdyż w istocie chodzi o poszukiwanie majątku dłużnika w celu wdrożenia postępowania egzekucyjnego. Jak wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2007 r. Sygn. akt I OSK 560/06, uzyskanie takich dokumentów jest uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Nie można za takie przepisy uznać przepisów powołanych przez wnioskującego, podobnie jak nie mogą nimi być przepisy procedury cywilnej – kodeksu postępowania cywilnego, dotyczące postępowania egzekucyjnego. W istocie bowiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych wnioskuje o wyjawienie majątku dłużnika, a poszukiwanie majątku nieruchomego dłużników nie należy do procedury administracyjnej, lecz uregulowane jest przepisami art.art. 913 do 922 Kodeksu postępowania cywilnego. Wyjawienie majątku dłużnika może nastąpić tylko w sądowym postępowaniu egzekucyjnym ( art. 71 u.p.e.a.). Sąd odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia przepisów art. 36 § 1 w zw. z art. 1a pkt. 7 u.p.e.a. w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podziela argumenty organu odwoławczego, iż ww. przepisy nie mogą stanowić wystarczającej podstawy prawnej uzasadniającej legalność zgłoszonego żądania i służyć do zobligowania organu administracji geodezyjno-kartograficznej do podania żądanych przez ZUS informacji. Zdaniem Sądu przesądza o tym przede wszystkim brzmienie art. 19 § 4 u.p.e.a., który stanowi, że dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Zatem nie wymienienie przez ustawodawcę w powyższym zakresie kompetencji dyrektora oddziału ZUS egzekucji z nieruchomości nie pozwala Sądowi na przyjęcie argumentacji przedstawionej przez skarżącego. Przywoływany w podstawach skargi art. 1a pkt. 7 u.p.e.a. nakazuje jedynie uznanie za organ egzekucyjny, organu uprawnionego do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. Przepis ten wyraźnie odsyła do środków określonych w ustawie, a tam brak jest zdaniem Sądu wystarczających podstaw prawnych do uznania, iż dyrektor oddziału ZUS ma uprawnienia w zakresie egzekucji z nieruchomości. Zdaniem Sądu także przywoływany art. 36 § 1 u.p.e.a. stanowiący, iż w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji organ egzekucyjny może żądać od uczestników postępowania informacji i wyjaśnień, jak również zwracać się o udzielenie informacji do organów administracji publicznej oraz jednostek organizacyjnych im podległych lub podporządkowanych, a także innych podmiotów, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania legalności zgłoszonego przez ZUS żądania. Przyjdzie jeszcze raz podkreślić, iż dyrektor oddziału ZUS nie jest organem egzekucyjnym uprawnionym do prowadzenia egzekucji z nieruchomości. Wniosek w istocie dotyczył poszukiwania majątku nieruchomego dłużnika, a do tego typu czynności nie są powołane organy administracji publicznej, gdyż w tych sprawach właściwymi organami są sądy powszechne i komornicy jako organy egzekucyjne (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1089/08. W: orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowiska Sądu nie zmienia także treść przywoływanego w skardze art. 26 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który stanowi, iż dla zabezpieczenia należności z tytułu składek Zakładowi przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Zdaniem Sądu prawo do występowania z wnioskiem o ustanowienie hipoteki przymusowej nie może jednoznacznie oznaczać prawa do żądania informacji od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków w zakresie jakim uczynił to w przedmiotowej sprawie ZUS. Także powoływany przez wnioskujący Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. art. 29 ustawy o ochronie danych osobowych nie stwarza możliwości legalnego udostępniania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w celu dochodzenia roszczeń lub ujawnienia majątku. Sąd podzielając stanowisko jakie zaprezentował w tym zakresie organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonego postanowienia wskazuje, iż udostępnienie takie byłoby możliwe, gdyby było już prowadzone postępowanie związane z opisem i oszacowaniem zajętej już nieruchomości. Wtedy przepisy wymienionego artykułu powinny być stosowane uzupełniająco w zakresie jasnego określenia celu, przedmiotu udostępnienia – danych osobowych i zakresu. Nadal jednak nie powinno to jednak być działanie oparte na przywołanym powyżej art. 29, lecz na właściwym przepisie szczególnym. Informacje z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet o ile nie przybierają formy odpisu i wyrysu, mogą dotyczyć jedynie zindywidualizowanej nieruchomości. Nie są to informacje o danych osobowych, mimo tego, że w operacie odnaleźć można m. in. dane osobowe właściciela lub władającego, co jednak nie oznacza zdaniem Sądu, że w przedmiotowej sprawie ZUS mógł skutecznie domagać się wydania żądanych informacji (danych) na podstawie art. 29 ustawy o ochronie danych osobowych. Nie ma ona bowiem, jak słusznie podkreślał organ administracji, zastosowania do przedmiotowej spraw. Nawet bowiem w tych przypadkach, gdy nie chodzi o wydanie wypisu czy wyrysu z operatu ewidencyjnego, informacje pochodzące z zasobu geodezyjnego i kartograficznego mogą one przybierać postać zaświadczenia w rozumieniu art. 217 Kpa. Zdaniem Sądu brak wskazania zindywidualizowanej nieruchomości uniemożliwiał w rozpatrywanej sprawie prowadzenia jakichkolwiek innych działań ze strony organów administracji publicznej, a tak sformułowany wniosek (bez określenia adresów, względnie numerów geodezyjnych działek) niezależnie od wskazanej podstawy prawnej żądania, nie mógł być na tym etapie postępowania w sprawie uwzględniony. Sąd stwierdza, iż podniesiony dopiero na etapie skargi zarzut naruszenia art. 29 ustawy o ochronie danych osobowych był w związku z powyższym chybiony. Uwzględniając przedstawione powyżej stanowisko, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Podkreślenia wymaga, że skarżący, działając jako wierzyciel nie był zwolniony od wykazania interesu prawnego w żądaniu udzielenia informacji (danych). Wskazane przez skarżącego przepisy oraz podnoszone argumenty nie mogły przesądzić o tym, iż interes ten został wykazany. Wypis czy inne dane z ewidencji nie są niezbędne dla przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, zaś ustanowienie hipoteki przymusowej, na który to fakt powołuje się także skarżący, dotyczyć może zindywidualizowanej nieruchomości. Wniosek skarżącego wymogów takich nie spełniał. Nie wskazywał bowiem konkretnej nieruchomości dłużnika, lecz w istocie zmierzał do uzyskania informacji o jego majątku, czemu ewidencja gruntów i budynków nie służy. W tej sytuacji należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo orzekły o odmowie wydania zaświadczenie z braku przesłanek ustawowych. W takim stanie rzeczy sąd administracyjny nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło