VII SAB/Wa 188/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Marta Michta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości postanawia: odrzucić skargę B. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w rozpoznaniu jego skargi z dnia 17 czerwca 2010 r., w której domagał się zajęcia stanowiska w sprawie naruszenia roty ślubowania przez wskazanych sędziów sądów powszechnych oraz wyciągnięcia sankcji wobec Rzecznika Dyscyplinarnego i Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] za podjęcie sprzecznej z prawem uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] maja 2010 r, nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, że Minister Sprawiedliwości, za złamanie roty ślubowania, na mocy art. 9 oraz art.66 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98,poz. 1070 ze zm.) ma obowiązek podjąć czynności prawne w ramach nadzoru. Ponadto Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad działalnością samorządu adwokackiego w zakresie i w formach określonych art. 90 ust. 2 i ust. 2a ustawy Prawo o adwokaturze i przepisów związkowych do niej, zatem ma uprawnienia do wszczęcia dochodzenia w przedmiotowej sprawie. Skoro Minister Sprawiedliwości nie podjął żądnych działań w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność stała się konieczna i uzasadniona. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w dniu 21 czerwca 2010 r. do Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynęło pismo B. K. z dnia 17 czerwca 2010 r. zatytułowane: "Skarga w sprawie naruszenia roty ślubowania przez sędziów oraz o wyciągnięcie sankcji od rzecznika dyscyplinarnego i ORA w [...] za podjęcie przez ORA uchwały Nr [...] z [...].05.2010 r. sprzecznej z prawem". Organ stwierdził, że rozpatrzenie wniosków zawartych w piśmie B. K. z dnia 17 czerwca 2010 r. nie wymagało wydania przez Ministra Sprawiedliwości decyzji administracyjnej, gdyż brak było podstaw prawnych do jej wydania, jak również zostało rozpoznane w terminie, bez zbędnej zwłoki i w sposób przewidziany przepisami prawa. Po przeanalizowaniu treści powyższej skargi Biuro Ministra Sprawiedliwości przekazało ją do rozpoznania Departamentowi Kadr w zakresie dotyczącym żądania zainicjowania postępowań dyscyplinarnych wobec wymienionych w korespondencji sędziów sądów powszechnych oraz Departamentowi Organizacyjnemu w części dotyczącej zarzutów wobec Rzecznika Dyscyplinarnego i Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], związanych z podjęciem uchwały nr [...], a także wobec adwokata P. K. Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w działaniach sędziów Sądu Rejonowego w [...] zostały rozpatrzone przez Departament Kadr, który pismami z dnia 9 sierpnia 2010 r. i z dnia 22 września 2010 r., nr [...] poinformował B. K. o braku przesłanek do podjęcia przez Ministra Sprawiedliwości działań zmierzających do zainicjowania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do sędziów wymienionych w piśmie skarżącego. Natomiast w pozostałej części pismo B. K. z dnia 17 czerwca 2010 r. zostało zakwalifikowane jako skarga na działania Rzecznika Dyscyplinarnego i Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], a także wobec wskazanego w piśmie adwokata – P. K. Zarzuty skarżącego skierowane pod adresem Rzecznika Dyscyplinarnego oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] związane były z podjęciem przez Okręgową Radę Adwokacka w [...] dnia [...] maja 2010 r. uchwały nr [...]. Zakwestionowana uchwała została wydana w indywidualnej sprawie skarżącego i dotyczyła wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 4 c Prawa o adwokaturze w przedmiocie trwałej niezdolności B. K. do wykonywania zawodu adwokata. Wydział Adwokatury, Radców Prawnych i Doradców Podatkowych Departamentu Organizacyjnego przekazał zgodnie z właściwością ww. skargę do rozpatrzenia Naczelnej Radzie Adwokackiej w [...] w zakresie zarzutów wobec Rzecznika Dyscyplinarnego i Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] oraz adwokata P. K. i pismem z dnia 28 czerwca 2010 r., Nr [...] zwrócił się do Prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej o zbadanie zarzutów zgłoszonych przez adwokata B. K. przez organy samorządu zawodowego i udzielenia odpowiedzi skarżącemu. Jednocześnie o przekazaniu skargi według właściwości został powiadomiony Pan B. K. Z pisma Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 11 października 2010 r. wynika, że B. K. w dniu 18 sierpnia 2010 r. otrzymał odpis uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej i nie wniósł od niej odwołania. Pomimo to w dniu 27 września 2010 r. skierował (za pośrednictwem Naczelnej Rady Adwokackiej) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Naczelnej Rady Adwokackiej. Ponadto pismem z dnia 16 lipca 2010 r., nr [...] pouczono B. K. o zakresie sprawowania przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru nad organami samorządu adwokackiego. Minister Sprawiedliwości wskazał, że nie sprawuje zwierzchniego, ani też kompleksowego nadzoru nad samorządem adwokackim. Przysługują mu jedynie uprawnienia, szczegółowo wymienione w ustawie Prawo o adwokaturze. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z prawem uchwał organów adwokatury i organów izb adwokackich w terminie 3 miesięcy od dnia ich doręczenia. Jeśli zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo, termin ten wynosi 6 miesięcy. Uprawnienie Ministra Sprawiedliwości wynikające z powyższego przepisu nie dotyczy jednak uchwał organów samorządu adwokackiego podejmowanych w sprawach indywidualnych. W tego typu sprawach Minister Sprawiedliwości może natomiast działać jako organ odwoławczy od uchwał samorządu adwokackiego. Ma to miejsce w przypadkach szczegółowo określonych przepisami ustawy Prawo o adwokaturze i Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wskazał, ze jego kompetencje w sprawach indywidualnych są określone przepisami m. in. art. 68 ust. 6 a, art. 69, art. 69a, art. 75 a ustawy Prawo o adwokaturze i dotyczą spraw związanych z wpisem na listę adwokatów oraz z wpisem na listę aplikantów adwokackich. Ministrowi Sprawiedliwości przysługują także uprawnienia związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną adwokatów i aplikantów adwokackich, wskazane w przepisach: art. 88 a, art. 90 ust. 2 i 2a, art. 91 a ust. 1, art. 93 i art. 95 b powołanej ustawy. W treści pisma z dnia 17 czerwca 2010 r. B. K. nie zawarł żądania uchylenia uchwały z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Skarżący wprawdzie podniósł, że uchwała ta została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie domagał się podjęcia przez Ministra Sprawiedliwości działań zmierzających do jej uchylenia. Żądanie takie zawarł dopiero w skardze na bezczynność. Jednakże nie mogło zostać uwzględnione, gdyż Minister Sprawiedliwości nie mógłby zaskarżyć wymienionej uchwały w trybie art. 14 ust. 1 Prawa o adwokaturze albowiem dotyczyła ona sprawy indywidualnej B. K. dotyczącej wszczęcia wobec wymienionego postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia jego trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata, a skarżący miał możliwość złożenia odwołania od wymienionej uchwały do Naczelnej Rady Adwokackiej i z tej możliwości skorzystał. Postępowanie dotyczące uchylenia kwestionowanej uchwały nr [...] toczyło się i zostało prawomocnie zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. B. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w rozpoznaniu jego skargi z dnia 17 czerwca 2010 r. o treści "Skarga w sprawie naruszenia roty ślubowania przez sędziów oraz o wyciągnięcie sankcji od rzecznika dyscyplinarnego i ORA w [...] za podjęcie przez ORA uchwały Nr [...] z [...].05.2010 r. sprzecznej z prawem". Wskazać należy, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne ..., s.378). W myśl art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.ps.a.): § 1. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) (1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) (2) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości nie był zobowiązany wydać żadnego z wyżej wymienionych aktów ani dokonać żadnej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków - indywidualnych wynikających z przepisów prawa. O bezczynności organu możemy mówić, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, taki akt lub czynność charakteryzuje się tym, że jest podejmowana w sprawie indywidualnej, jest skierowana do oznaczonego podmiotu dotyczy uprawnień lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (wyrok WSA z 20.09.2006 r., sygn. akt II SA/Ol 456/06). Zgodzić się należy z organem, że rozpatrzenie wniosków zawartych w piśmie B. K. z dnia 17 czerwca 2010 r. nie wymagało wydania przez Ministra Sprawiedliwości decyzji administracyjnej, gdyż brak było podstaw prawnych do jej wydania, jak również, że pismo zostało rozpoznane w terminie, bez zbędnej zwłoki i w sposób przewidziany przepisami prawa. Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów została uregulowana w rozdziale 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98,poz. 1070 ze zm.). Sędzia odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia służbowe, w tym za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa i uchybienia godności urzędu. Do orzekania w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów właściwe są sądy dyscyplinarne - sądy apelacyjne w pierwszej instancji oraz Sąd Najwyższy w drugiej instancji. Natomiast Minister Sprawiedliwości w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów nie wydaje rozstrzygnięć, które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego. Przysługują mu uprawnienia szczegółowo wymienione w rozdziale 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, jak prawo wniesienia odwołania, wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, zarządzenie o złożeniu ukaranego sędziego z urzędu, wykonanie wyroku co do kar wymienionych w art. 109 § 1 pkt 4 i 5, zarządzenie o usunięciu odpisu wyroku z akt osobowych, zarządzenie przerwy w czynnościach służbowych. Uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] maja 2010 r, nr [...] została wydana w indywidualnej sprawie skarżącego i dotyczyła wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 4 c Prawa o adwokaturze w przedmiocie trwałej niezdolności B. K. do wykonywania zawodu adwokata, a skarżący miał możliwość złożenia odwołania od wymienionej uchwały do Naczelnej Rady Adwokackiej Ministrowi Sprawiedliwości przysługują jedynie uprawnienia, szczegółowo wymienione w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. Nr 123, poz. 1058). Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z prawem uchwał organów adwokatury i organów izb adwokackich w terminie 3 miesięcy od dnia ich doręczenia. Jeśli zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo, termin ten wynosi 6 miesięcy. Uprawnienie Ministra Sprawiedliwości wynikające z powyższego przepisu nie dotyczą jednak uchwał organów samorządu adwokackiego podejmowanych w sprawach indywidualnych. W tego typu sprawach Minister Sprawiedliwości może natomiast działać jako organ odwoławczy od uchwał samorządu adwokackiego. Ma to miejsce w przypadkach szczegółowo określonych przepisami ustawy Prawo o adwokaturze i Kodeksu postępowania administracyjnego. Kompetencje Ministra Sprawiedliwości w sprawach indywidualnych zostały określone przepisami m. in. art. 68 ust. 6 a, art. 69, art. 69a, art. 75 a ustawy Prawo o adwokaturze i dotyczą spraw związanych z wpisem na listę adwokatów oraz z wpisem na listę aplikantów adwokackich. Ministrowi Sprawiedliwości przysługują także uprawnienia związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną adwokatów i aplikantów adwokackich, wskazane w przepisach: art. 88 a, art. 90 ust. 2 i 2a, art. 91 a ust. 1, art. 93 i art. 95 b powołanej ustawy. Należy podkreślić, że stosownie do powołanego przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego, i gdy nie ma specjalnej podstawy do zaskarżenia bezczynności organu do sądu powszechnego. Skoro przedmiot skargi w niniejszej sprawie, jako nieobjętej zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanych wyżej przepisach, nie podlega rozpoznaniu przez sąd, oznacza to, że skargę należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.