II OSK 1627/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 2104/10 w sprawie ze skargi E. G. na uchwałę Rady Miejskiej w Grodzisku Mazowieckim z dnia 28 lutego 2007 r. nr 70/2007 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną II OSK 1627/11 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2011 r., sygn. IV SA/Wa 2104/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi E. G. na uchwałę Rady Miejskiej w Grodzisku Mazowieckim z dnia 28 lutego 2007 r. nr 70/2007 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że E. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazaną uchwałę Rady Miejskiej zaskarżając przepis zezwalający na budowę budynków mieszkalnych jednorodzinnych, w których dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż jednego lokalu, a nie jak stanowi ustawa Prawo budowlane w art. 3 pkt 2 a "nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych" Zdaniem skarżącego takie uregulowanie ogranicza jego prawo do zabudowy. Swój interes prawny skarżący wywiódł z okoliczności, iż jest właścicielem działek położonych na obszarze objętym przedmiotowym planem zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Grodzisku Mazowieckim wniosła o jej oddalenie wskazując, że kwestionowana regulacja należy do kompetencji gminy jako element kształtowania ładu przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarżący nie wykazał istnienia własnego interesu prawnego przez co uniemożliwił Sądowi możliwość dokonania kontroli zgodności z prawem przedmiotowej uchwały. Sąd zobowiązany jest bowiem do oceny czy interes prawny skarżącego został naruszony, przy czym interes ten winien mieć podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na pytanie Sądu działek o jakich numerach położonych na terenie 38 MN objętym planem skarżący jest właścicielem, odpowiedział on, że jest właścicielem dwóch działek, zaś fakt ten nie został zaprzeczony przez organ, natomiast kwestia ta nie ma znaczenia dla oceny w aspekcie interesu prawnego skarżącego. Sąd zamknął rozprawę zakreślając termin publikacji orzeczenia. Skarżący został zobowiązany do tego, aby w terminie 7 dni przedłożył wypis z ewidencji gruntów ze wskazaniem działek, leżących na terenie 38 MN objętych planem, których skarżący jest właścicielem. W zakreślonym terminie skarżący nie udzielił odpowiedzi na pytanie Sądu, a tym samym nie wykazał naruszenia uchwałą jego interesu prawnego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zarzucono: "1. zaniechanie obowiązku kontroli jako konkretnego—praktycznego rezultatu postępowania kontrolnego prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny opisanego w ustawie o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi w związku z art. 184 Konstytucji i art. 1 ustawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 3 P2 pkt. 5 powołanej ustawy. Zastąpienie wyniku działalności sędziów- kontrolerów jakimś niezrozumiałym opisem zagadnień teoretyczno-prawnych pozbawionych związku z przedmiotem kontroli. Na tej podstawie "oddaleniem skargi". Zastąpienie kontroli zestawem informacji o obowiązujących ustawach pozbawiło skarżącego prawa do sądu. Stworzyło pozór kontroli pod pretekstem, iż skarżący nie udowodnił "interesu prawnego". 2. Niezastosowanie art. 134 § 2 ppsa -przemilczenie, iż zaskarżona uchwała naruszała prawo, które winno skutkować stwierdzeniem nieważności. Z uwagi na to, iż Rada Miejska w Grodzisku wbrew dyrektywie zawartej w art. 32 Konstytucji przyjęła, iż każdoczesny właściciel nieruchomości objętych zaskarżoną uchwalą opisaną "w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym będzie w gorszej sytuacji prawnej niż określa ustawa prawo budowlane w art. 3 pkt 2. To znaczy wbrew zasadzie równości wobec prawa przyjmuje, że budynki jakie mogą być wzniesione na gruncie objętym uchwałą mogą mieć jeden lokal kiedy to ustawa stanowi, że w budynku jednorodzinnym może być "nie więcej niż dwa lokale mieszkalne". 3. błędne zastosowanie art. 101 ust. 1 — oraz niewłaściwe zastosowanie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, że skarżący nie wykazał interesu prawnego - nie udowodnił, że jest właścicielem przedmiotowych działek, a w konsekwencji nie rozumienie treści prawnej pojęcia "interes prawny" — bezkrytyczne odwoływanie się do niezrozumiałych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz nietrafnych twierdzeń zawartych w artykule Mariusza Bogusza, opublikowanym w Państwie i Prawie z 1994r., zeszyt 12, str. 64. W tym znaczeniu, iż autor nie zawarł w swoim artykule odniesienia do uchwał w sposób ewidentny sprzecznych z konstytucją. 4. Naruszenie art. 139 § 1 w ten sposób, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie domniemania w sposób dowolny "przekładał" termin ogłoszenia orzeczenia. Postąpił w sposób nieznany ustawie domniemując prawo "otwierania" na nowo zamkniętej rozprawy — naśladując Sąd Powszechny. Przy czym skarżący stanowczo opiera się, iż naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ każde sprzeniewierzenie się konstytucyjnej dyrektywie zawierającej nakaz działania sądu na podstawie i w granicach prawa — automatycznie ma wpływ na wynik sprawy, a nie jak chętnie twierdzi Naczelny Sąd Administracyjny ów "wpływ" każdocześnie może być przedmiotem oceny: ma czy nie ma?" W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że Skarżący jest właścicielem kilku działek objętych przedmiotowym planem. Fakt ten został udowodniony poprzez przyznanie milczące Rady Gminy, a w konsekwencji nie zachodziła potrzeba prezentowania "odpisów z rejestru gruntów". Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W podstawach skargi kasacyjnej zarzuca się naruszenie określonych przepisów prawa materialnego i procesowego, mających wpływ na rozstrzygnięcie w powiązaniu z normami konstytucyjnymi. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wnoszący skargę kasacyjną został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwany do wykazania interesu prawnego poprzez wskazanie działek, do których jak twierdzi posiada tytuł prawny, a znajdujących się na terenie objętą zaskarżoną uchwałą w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący oświadczył jednak, że organ /Rada Gminy/ nie kwestionował jego interesu prawnego w sprawie, odpowiadając merytorycznie na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zaskarżona uchwałą dlatego tez w jego ocenie sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania tej okoliczności, a zwłaszcza żądaniem dokumentów ja potwierdzających. Naczelny Sąd Administracyjny podziela więc stanowisko Sądu I instancji co do tego, że wnoszący skargę kasacyjną nie wykazał interesu prawnego w zaskarżeniu do sądu administracyjnego uchwały Rady Miejskiej w Grodzisku Mazowieckim z dnia 28 lutego 2007 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W szczególności nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 134 § 2 ppsa ponieważ Sąd ma obowiązek rozpatrzenia sprawy w granicach określonych tym przepisem ale dopiero po ustaleniu, że środek zaskarżenia aktu został wniesiony przez uprawniony podmiot. Sąd nie rozstrzyga bowiem spraw z urzędu a jedynie na podstawie skutecznie wniesionego środka przez osobą mająca do tego prawo. Strona inicjująca postępowanie sądowe w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jej indywidualną sytuacją prawną (interesem prawnym), a także musi wykazać, że ze względu na istnienie tego związku, zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną, pozbawiając np. uprawnień lub uniemożliwiając ich realizację /narusza interes prawny strony/. Niezastosowanie się do wezwania Sądu o wskazanie związku zaskarżonej uchwały z interesem prawnym skarżącego powoduje, że nie został wykazany interes prawny skarżącego, a więc uprawnione jest stanowisko Sądu I instancji, co do tego, że skarżący nie może być traktowany jako strona postępowania. W konsekwencji Sąd I instancji zwolniony był z merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały. W związku z tym nie są zasadne pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia przez Sąd prawa materialnego i procesowego. Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie daje bowiem podstawy do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu gminy naruszające ewentualnie interesy wszystkich mieszkańców gminy. Skarga przewidziana tym przepisem nie ma bowiem charakteru skargi powszechnej (actio popularis). Odnośnie zarzutu naruszenia art. 139 § 1 ppsa należy stwierdzić, że jest on również całkowicie nieuprawniony. Przepis ten daje Sądowi prawo do odroczenia ogłoszenia wyroku na określony ustawowo czas. W niniejszej sprawie Sąd I instancji mógł skorzystać z tej regulacji i zarazem dla całkowitego upewnienia się w kwestii interesu prawnego skarżącego miał prawo zobowiązać go do dokonania określonej czynności, czyniąc to wyłącznie z tej przyczyny, aby należycie wypełnić obowiązki wynikające ze sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Reakcja skarżącego na taką czynność Sądu potwierdza jedynie słuszność stanowiska, iż nie wykazał on swojego interesu w sprawie co skutkuje oddaleniem skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.