II SA/Gd 656/10

WyrokWSA w Gdańsku2011-03-09

Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Janina Guść, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje o warunkach zabudowy mogą zostać utrzymane w mocy pomimo braku jednoznacznego określenia zakresu i charakteru planowanej inwestycji oraz wadliwego wyznaczenia obszaru analizowanego i kręgu stron postępowania?
Ratio decidendi
Decyzje o warunkach zabudowy muszą zawierać jednoznaczne określenie zakresu i charakteru planowanej inwestycji oraz prawidłowo wyznaczać obszar analizowany i krąg stron postępowania. Brak tych ustaleń narusza przepisy prawa materialnego i proceduralnego, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji i ponownego rozpoznania sprawy z zapewnieniem czynnego udziału wszystkim stronom.
Stan faktyczny
Burmistrz wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie budynku usługowo-mieszkalnego, obejmującej zmianę elewacji i części dachu poprzez umieszczenie nowych okien i balkonów. Sąsiedzi, L. i Z. S., złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało decyzję w mocy. Skarżący podnosili, że decyzja jest subiektywna i inwestycja zakłóci ład przestrzenny. Sąd stwierdził, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, w szczególności z powodu braku jednoznacznego określenia zakresu inwestycji oraz wadliwego wyznaczenia obszaru analizowanego i kręgu stron postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Burmistrza i orzekł, że decyzje te nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia SO Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. S. i Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia 23 grudnia 2009 r., nr [...]; 2. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane. Decyzją z dnia 23 grudnia 2009 r., nr [...], Burmistrz ustalił na rzecz J. i J. K. warunki zabudowy inwestycji polegającej na przebudowie, obejmującej zmianę elewacji i części dachu w zachodniej części budynku poprzez umieszczenie nowych 4 okien i dwóch balkonów wraz z oknami w poddaszu budynku usługowo-mieszkalnego budynku, znajdującego się na działkach nr [...] i [...] w H. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że dokonał analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wnikających z analizy stanu istniejącego i uwarunkowań, w celu zapewnienia ładu przestrzennego, ochrony środowiska i dziedzictwa kulturowego. Zdaniem organu, teren ww. działek nr [...] i [...] spełnia wymagane warunki i może być zabudowany zgodnie z wnioskiem inwestora (art. 61 pkt 1 ustawy o planowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r.). Ponadto organ ustalił, że zakres decyzji jest zgodny z wymaganiami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. nr 164 poz.1589 z 2003 r.) a także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588). Decyzja wydana została po uzyskaniu uzgodnień z Dyrektorem Urzędu Morskiego - w odniesieniu do obszarów pasa ochronnego oraz z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska - w odniesieniu do innych obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Organ wskazał, że w trakcie postępowania, strony L. i Z. S. - właściciele posesji [...] wnieśli o dokładniejsze wyjaśnienie zamierzonej inwestycji i dokładniejsze sprecyzowanie usytuowania okien i balkonów. W ocenie organu, jak wynika z treści wniosku, zamiarem inwestora była przebudowa obejmująca zmianę elewacji i części dachu w zachodniej części (elewacji) budynku poprzez umieszczenie nowych 4 okien oraz 2 balkonów wraz z oknami w poddaszu budynku. Inwestycja, jak wynika wniosku, realizowana będzie w zachodniej części budynku, obejmując szczytową elewację wraz z przylegającą zachodnią częścią połaci dachowej budynku [...], położonej po przeciwnej stronie budynku w stosunku do przylegającej od strony wschodniej zabudowy [...], stanowiącej własność L. i Z. S. Część połaci dachowej podlegającej ewentualnej przebudowie jest ponadto oddzielona od zabudowy przy [...] częścią szczytową budynku [...], której wysokość w kalenicy jest równa wysokości głównej kalenicy szeregu zabudowy. W ocenie organu, zakres zakładanej przebudowy w postaci zmiany elewacji i części dachu w zachodniej części (elewacji) budynku poprzez umieszczenie nowych 4-ch okien oraz 2 -ch balkonów wraz z oknami w poddaszu realizowanej na wskazanej części połaci dachowej nie wpłynie negatywnie na możliwości użytkowania posesji [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli L. i Z. S., powołując się na przepis art. 127 § 1 k.p.a. i 128 k.p.a., podnieśli, ze nie zgadzają się z rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji. Ponadto, na podstawie art. 89 § 2 k.p.a. zażądali przeprowadzenia rozprawy z powołaniem stron. Decyzją z dnia 14 czerwca 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na regulację zawartą w treści przepisu art. 59 ust. 1, art. 61 ust.1, art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) uznał, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie obowiązkowe elementy i ustalenia te są wiążące dla organu wydającego pozwolenie na budowę. Ustalenia te są ogólne, a ich uszczegółowienie nastąpi w trakcie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, gdyż stanowi ona dopiero pierwszy etap szeroko rozumianego procesu inwestycyjnego, wyznacza ogólne kierunki i poprzedza wydanie pozwolenia na budowę. Dopiero na etapie wydawania pozwolenia na budowę inwestor będzie musiał przedstawić projekt budowlany, który szczegółowo będzie określał parametry techniczne inwestycji. W decyzji o warunkach zabudowy przeważają elementy informacyjne i wytycza ona podstawowe warunki ukształtowania projektowanej inwestycji w sposób wiążący dla projektanta obiektu inwestycyjnego oraz organu wydającego pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 251/07 - celem decyzji o warunkach zabudowy jest jedynie wytyczenie podstawowych, ogólnych kierunków projektowanej inwestycji budowlanej, której uszczegółowienie następuje na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Ochrona interesów osób trzecich uzasadniona wymaganiami prawa budowlanego poprzez m.in. zbadanie, czy realizacja planowanej inwestycji nie spowoduje ograniczenia możliwości zagospodarowania działek sąsiednich wymagana jest dopiero na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji, dopiero na tym etapie zostaną rozstrzygnięte szczegółowe kwestie dotyczące sposobu zagospodarowania działki inwestorów i wpływu planowanej przez nich inwestycji na sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich. Organ odwoławczy wskazał, że przyjęcie wskazanych w decyzji kryteriów inwestycji wynika z analizy dotyczących warunków zabudowy dla terenu położonego w rejonie ul. L., stanowiącej załącznik do zaskarżonej decyzji, a sporządzonej przez uprawnioną osobę, wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów. Zaskarżona decyzji nie narusza praw odwołujących się, którzy nie przedstawili żadnych zarzutów. Przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy nie jest konieczne przedstawienie projektu budowlanego. Inwestycja będzie realizowana w zachodniej części budynku, tj. obejmująca szczytową elewację wraz z przylegającą zachodnią częścią połaci dachowych budynku [...], położonej po przeciwnej stronie budynku w stosunku do przylegającej, od strony wschodniej-zabudowy [...], stanowiącej własność skarżących. Część połaci dachowej podlegającej ewentualnej przebudowie jest ponadto oddzielona od zabudowy przy ul. [...], częścią szczytową budynku. Przebudowa ta nie wpłynie negatywnie na możliwości użytkowania posesji przy ul. [...]. Wobec braku wskazania w odwołaniu skonkretyzowanych zarzutów do decyzji oraz w świetle dokonanych ustaleń i wyjaśnień, brak było zdaniem organu odwoławczego, podstaw do wyznaczenia rozprawy. Ochrona interesów osób trzecich na tym etapie nie może być zapewniona w całości, a podejmowane w ramach tej ochrony czynności nie mogą wykraczać poza ramy określone przepisami prawa i nadmiernie ograniczać właściciela w wykonywaniu swojego prawa do zagospodarowania terenu. Ustawa zapewnia każdemu kto ma tytuł prawny do gruntu prawo do jego zagospodarowania w granicach określonych przez ustawy (art. 6 ust. 2 tej ustawy). Zasadą jest prawo właściciela do zagospodarowania terenu, którym włada, a ograniczenie tego prawa może następować stosownie do powszechnie przyjętej w orzecznictwie zasady ścisłej interpretacji i literalnego rozumienia ograniczeń i zakazów prawnych, tylko w szczegółowo określonych przez prawo sytuacjach. Potwierdza to również art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz.1118 z 2006 r. ze zm.), zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Na tym etapie nie jest też wymagana ewentualna zgoda właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji czy współwłaścicieli nieruchomości. Ocena zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz obowiązującymi przepisami, będzie przedmiotem odrębnego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli L. i Z. S., gdyż według ich wiedzy decyzja jest subiektywna. Skarżący podkreślili, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 128 k.p.a., nie musieli w odwołaniu przedstawiać żadnych zarzutów. Ich zdaniem, planowana inwestycja zakłóci ład przestrzenny. Podnieśli, że są od 18 lat sąsiadami inwestorów, a ich relacje nie mogą zostać "określone mianem dobrego sąsiedztwa, co zawarte jest w określeniu ochrony interesów osób trzecich". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko reprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Wniesiona skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, choć nie tylko z przyczyn w niej wskazanych. Na wstępie, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 ( 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz,1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, lecz także powinien wadliwość kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. W niniejszej sprawie L. i Z. S. kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2010 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z dnia 23 grudnia 2009 r., nr [...] ustalająca dla J. i J. K. warunki zabudowy inwestycji - przebudowy, która obejmowała zmianę elewacji i części dachu w zachodniej części budynku poprzez umieszczenie nowych 4 okien i dwóch balkonów wraz z oknami w poddaszu budynku usługowo-mieszkalnego na działkach nr [...], [...] położonych w H. przy ul. [...]. Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części uzasadnienia Ustawą. Stosowanie do treści art. 4 ust. 1 i 2 - ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy ma na celu ustalenie, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna i jeśli tak, to na jakich warunkach. Ustalając te warunki organ orzekający musi uwzględnić wymagania ładu przestrzennego, to jest takiego ukształtowania przestrzeni, która tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe i kompozycyjno-estetyczne - art. 1 ust. 2 i art. 2 pkt.1 Ustawy. Zgodnie z art. 59 ust. 1 Ustawy zmiana zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu miejscowego, polegająca m.in. na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy, zaś przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest w przypadku spełnienia się warunków określonych w art. 61 ust. 1 Ustawy. W niniejszej sprawie J. i J. K. złożyli w dniu 27 sierpnia 2009 r. wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w którym wpisali "w istniejącym budynku umieszczenie nowych okien szt 4 oraz balkoników wraz z 2 oknami na poddaszu szt 2 (dotyczy ściany od strony zachodniej)." Wnioskodawcy, oprócz przytoczonego powyżej sformułowania, nie sprecyzowali jednak bliżej treści żądania. Przede wszystkim nie wskazali, w których miejscach elewacji i poddasza (części dachu) mają zostać rozmieszczone nowe okna, a zwłaszcza "balkoniki" oraz w jaki sposób ma to nastąpić. Nie podali nawet w przybliżeniu rozmiarów nowych okien i "balkoników", a decyzja organu pierwszej instancji stanowi o "balkonach" (co nie pozwala na uznanie tych pojęć za tożsame). Nie wiadomo też, na czym ma polegać i co oznacza umieszczenie "balkoników" na poddaszu. Z treści wniosku nie można jednoznacznie stwierdzić - jaki zakres zmian w elewacji budynku i w jego poddaszu od strony zachodniej, będzie powodować planowana inwestycja. Ponadto jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 4 września 2009 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Po zapoznaniu się z wnioskiem inwestorów, L. i Z. S. (bezpośredni sąsiedzi wnioskodawców od strony wschodniej w zabudowie szeregowej) w piśmie z dnia 14 września 2009 r., skierowanym do organu pierwszej instancji, podnieśli, że na podstawie udostępnionych dokumentów nie wiedzą na czym ma polegać planowana inwestycja, gdyż tylko określenie na zachodniej ścianie budynku stwierdza zamiar przyszłych inwestorów (vide: pismo - k. 4). Następnie Burmistrz w piśmie z dnia 23 września 2009 r., zwrócił się do J. i J. K., w którym wnosił "o sprecyzowanie i wyjaśnienie na czym dokładnie ma polegać planowana przez Państwa inwestycja" (vide: pismo - k. 5). W aktach jednak brak dowodu doręczenie tego pisma wnioskodawcom, a przede wszystkim wyjaśnienia założonego przez nich. Pomimo braku odpowiedzi, organ pierwszej instancji wydał decyzję ustalająca warunki zabudowy. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w zaskarżonej decyzji przeważają elementy informacyjne oraz ustalenia o charakterze ogólnym, których uszczegółowienie nastąpi dopiero w trakcie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę (gdyż decyzja ta stanowi pierwszy etap szeroko rozumianego procesu inwestycyjnego). A także, że na etapie wydawania pozwolenia na budowę inwestor będzie musiał przedstawić projekt budowlany, który szczegółowo określi parametry techniczne inwestycji. Jednak powyższe stwierdzenia, nie zwalniają i nie mogą zwalniać organów z obowiązku wyjaśnienia zakresu i charakteru planowej inwestycji zwłaszcza, że czynności wyjaśniające zostały już podjęte przez organ pierwszej instancji (vide: powołane powyżej pismo z dnia 23 września 2009 r. - k. 5). Jednak z nieznanych przyczyn, organ odstąpił od nich. Zdaniem Sądu, w oparciu tylko o przywołaną powyżej treść wniosku inwestorów (wobec poczynionych wcześniej uwag) nie można było w sposób jednoznaczny określić zakresu i charakteru planowanej inwestycji - zmian jakie miały zostać dokonane w elewacji i w poddaszu od strony zachodniej budynku. Okoliczności te mają istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a brak ustaleń w tym zakresie nie jest obojętny dla jej wyniku. Po pierwsze - pozwalają na prawidłową subsumcję powołanych powyżej przepisów Ustawy oraz ustalenie przez organy orzekające, nie tylko czy zamierzona inwestycja jest dopuszczalna i na jakich warunkach, ale czy spełnia ona wymagania - "ładu przestrzennego". Przede wszystkim jednak pozwalają na oceną czy dana inwestycja w ogóle wymaga wydania decyzji o warunkach zabudowy. Po drugie - pozwalają organom prawidłowo przeprowadzić wstępną analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy. Po trzecie - pozwalają również na prawidłową ocenę wyznaczonego obszaru analizowanego i związanego z nim kręgu osób, uprawnionych do uczestniczenia w toczącym się postępowaniu (o czym w dalszej części uzasadnienia). Podkreślić w tym miejscu należy, że to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego. Niezależnie od powyższego, nie sposób nie zauważyć, że w niniejszej sprawie organy w sposób nieprawidłowo wyznaczyły obszar analizowany, na którym powinna być dokonywana analiza funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Na podstawie analizy takiego obszaru organ sprawdza czy planowania inwestycja spełnia łącznie wszystkie warunki określone w art. 61 ust.1 pkt 1-5. Takiego sprawdzenia dokonuje organ w oparciu o regulację zawartą w akcie wykonawczym do tej Ustawy, tj. Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz.1588). Zgodnie z § 3 tego Rozporządzenia właściwy organ wyznacza obszar analizowany wokół działki, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy, a granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem. Z załącznika do analizy - mapy wynika, że granice obszaru analizowanego zostały naniesione linią przerywaną a obszar ten nie odpowiada, co do sposobu wytyczenia wymogom Rozporządzenia, gdyż nie został wyznaczony wokół działki. Wszystkie ustalenia dotyczące wyznaczenia obszaru analizowanego, uzasadnienie takiego właśnie wyznaczenia, winy znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Wobec braku tych ustaleń uznać należy, iż takie działanie organów administracji, oprócz tego, że narusza przepisy prawa materialnego § 3 Rozporządzenia, to również art. 61 ust 1 pkt 1-5 Ustawy, gdyż przeprowadzona analiza funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków wymaganych tych przepisem jest nieprawidłowa. Jak wskazano wcześniej wyznaczenie obszaru analizowanego nie pozostaje bez wpływu na krąg osób, uprawnionych do uczestniczenia w toczącym się postępowaniu. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym zgodnie z ugruntowany orzecznictwem administracyjno-sądowym, stronami postępowania o wydanie warunków zabudowy są właściciele lub użytkownicy wieczyści terenu, na którym ma być realizowana inwestycja, jak też właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., VI SA 13/1995, opublikowany w ONSA 1995 /4/154 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2006 r., II OSK 726/2006). Nieprawidłowe ustalenie stron postępowania może prowadzić też do uchybienia w postaci braku zachowania wymagań dotyczących ochrony osób trzecich - art. 54 pkt 2 lit. d) Ustawy. Dlatego prawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego rzutuje na krąg osób uprawnionych, jak i na zapewnienie ochrony osobom trzecim, zaś w niniejszej sprawie doszło do wadliwego wyznaczenia obszaru analizowanego. Ponadto jest to o tyle istotne, że przymiot strony został przyznany także dalszym sąsiadom wnioskodawców w zabudowie szeregowej, w tym S. i J. S. zamieszkałym przy ul. [...]. Jak wynika ze znajdującego się aktach sprawy odpisu aktu zgonu J. S. zmarł w dniu 26 lipca 2006 r. W dacie więc orzekania przez organ pierwszej instancji krąg spadkobierców po zmarłym nie został ustalony. Organ będzie zobowiązany ustalić go, a następnie zapewnić podmiotom uprawnionym wzięcie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. O ile poczynione przez organ czynności i ocena w powyżej wskazanym zakresie potwierdzą uprawnienie tych podmiotów do uczestnictwa w postępowaniu. Organy administracji winny bowiem zapewnić wszystkim stronom czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.). Zgodnie zaś z przepisem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., niezawiniony przez stronę brak udziału w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania. Decyzja lub postanowienie ulegają uchyleniu w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 979/98, LEX nr 39458, z dnia 4 kwietnia 1997 r. sygn. akt III SA 1795/95, LEX nr 29916). Zaniechanie dokonania wyjaśnień w powyższym zakresie powoduje w konsekwencji, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 ( 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 ( 1 k.p.c.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Podsumowując, należy uznać, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i decyzja Burmistrza Miasta zostały wydane z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego, jaki i z naruszeniem przepisów postępowania, mającymi wpływ na wynik sprawy. Decyzje te zatem musiały zostać uchylone. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracji powinny uwzględnić wskazania i dokonaną przez Sąd ocenę prawną, a następnie zapewnić czynny udział w postępowaniu administracyjnym wszystkim stronom postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 ( 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. W punkcie drugim wyroku Sąd orzekł stosownie do treści art. 152 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, że wykonanie wadliwych i uchylonych decyzji, nie ma aksjologicznego uzasadnienia i naraża stronę na szkodę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło