II SA/Wa 1623/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-10

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Przemysław Szustakiewicz, Sławomir Fularski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego emerytowi policyjnemu jest zgodna z prawem, mimo braku przepisu szczególnego pozwalającego na uchylenie prawomocnej decyzji przyznającej to świadczenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do równoważnika pieniężnego emerytowi policyjnemu jest prawidłowe, ponieważ od dnia 1 stycznia 2006 r. utraciła moc podstawa prawna do wypłaty tego świadczenia emerytom i rencistom policyjnym na skutek uchylenia odpowiednich przepisów rozporządzenia MSWiA. Prawo do równoważnika przysługuje wyłącznie czynnym policjantom, a uchylenie przepisów wykonawczych nie narusza zasady ochrony praw nabytych, gdyż prawo do świadczenia wygasło z dniem wejścia w życie zmiany prawa. Organ prawidłowo zastosował przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego są bezpodstawne.
Stan faktyczny
A.B., emeryt policyjny, pobierał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji z 2002 r. W 2010 r. Komendant Policji cofnął mu to uprawnienie, powołując się na uchylenie przepisów rozporządzenia MSWiA z 2005 r., które od 1 stycznia 2006 r. pozbawiły emerytów i rencistów policyjnych prawa do tego świadczenia. A.B. zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego i proceduralnego oraz brak podstawy prawnej do cofnięcia uprawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz WSA Sławomir Fularski (spr.) Protokolant ref. staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego - oddala skargę Komendant Rejonowy Policji [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 6a, art. 91 ust. 1 i 2, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm., dalej jako ustawa o Policji), art. 29 ust. 1 i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 Nr 8, poz. 67 ze zm., dalej jako ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji) w związku z § 6 i § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 919 ze zm., dalej jako rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r.) oraz na podstawie art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98,poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.) orzekł o cofnięciu A.B. uprawnień do otrzymywania do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że A.B. jest emerytem policyjnym, który zamieszkuje w W. na terenie dzielnicy [...] i pobierał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu na podstawie decyzji Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. w wysokości 2 norm zaludnienia. Wypłata przedmiotowego świadczenia następowała na podstawie rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Od dnia 1 stycznia 2006 r., w związku z uchyleniem § 8 tego rozporządzenia brak jest jednak podstaw prawnych do wypłaty ww. równoważnika dla emeryta czy rencisty policyjnego. Zgodnie zaś z art. 92 ustawy o Policji jedynie policjantowi przysługuje prawo do ww. świadczenia. Prawo do jego wypłaty nie wynika również z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Odwołanie od powyższej decyzji, działając przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, złożył A.B. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania wobec jego bezprzedmiotowości. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 k.p.a przez ich niezastosowanie, skutkujące kwalifikowanym uchybieniem w postaci pozbawienia strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu oraz możliwości obrony jej praw, a w efekcie naruszenie art. 8 k.p.a przez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej ; art. 163 k.p.a przez jego niewłaściwe zastosowanie i uchylenie decyzji Komendanta [...] Policji znak [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., na mocy której wnioskodawca nabył prawo do równoważnika, mimo braku przepisu szczególnego umożliwiającego takie rozstrzygnięcie, a w konsekwencji art. 6, art. 7 oraz art. 77 k.p.a przez wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej. Odwołujący się zarzucił decyzji organu I instancji również naruszenie prawa materialnego, tj. § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. przez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie – przyjęcie, że skreślenie ich mocą § 8 i § 9 ust. 2 jest wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji Komendanta [...] Policji znak [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że wskutek wadliwego działania organu strona bez własnej winy nie wzięła udziału w postępowaniu. Co więcej, strona, ani jej pełnomocnik w ogóle nie wiedzieli o toczącym się postępowaniu, co oznacza rażące naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. W efekcie strona została pozbawiona możliwości złożenia wniosków dowodowych oraz zaprezentowania swojego stanowiska. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że ustawodawca zaniechał ustanowienia przepisu przejściowego pozwalającego uchylać lub stwierdzać wygaśnięcie słusznie nabytych uprawnień, a samo uchylenie § 8 i § 9 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. takiej podstawy nie dostarcza. Samo bowiem uchylenie podstawy prawnej stanowi jedynie o braku podstawy do wydawania kolejnych decyzji począwszy od daty wejścia przepisu uchylającego w życie, nie ma natomiast mocy wstecznej. Wydanie decyzji odbierającej świadczenie w oparciu wyłącznie o fakt uchylenia podstawy prawnej do przyznawania uprawnień na przyszłość godzi w konstytucyjną zasadę ochrony praw słusznie nabytych. Rozporządzenie z dnia 28 grudnia 2005 r. nie zawiera uregulowań co do losu decyzji wydanych przed jego wejściem w życie. Nadto, art. 163 k.p.a wyraźnie zastrzega, że uchylenie prawomocnej decyzji jest środkiem nadzwyczajnym i może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy zezwala na to przepis szczególny. Takiej zaś normy szczególnej organ I instancji nie wskazał w swojej decyzji. Powyższy przepis nie może stanowić samodzielnej podstawy do orzeczenia merytorycznego odbierającego uprawnienie przyznane wcześniej przez prawo materialne. Dlatego też organ I instancji działał faktycznie bez podstawy prawnej. [...] Komendant Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 91, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji w związku z § 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przedstawił stan faktyczny sprawy. Wyjaśnił, że A.B. odszedł ze służby w resorcie spraw wewnętrznych nabywając uprawnienia emerytalne. Od 1989 r. do 2005 r. pobierał równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego. W dniu 28 grudnia 2008 r. złożył wniosek oraz trzy oświadczenia mieszkaniowe o wypłatę ww. świadczenia za lata 2006, 2007 i 2008, powołując się na wyrok WSA w Gliwicach o sygn. akt IV SA/GL/434/06 z dnia 15 lutego 2007 r. Organ odwoławczy wskazał, że z dniem 1 stycznia 2006 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniające dotychczasowe rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, które uchyliło przepisy § 8 i § 9 ust. 2 pozwalające stosować powyższe rozporządzenie także do emerytów i rencistów policyjnych. Podstawą materialnoprawną przyznawania policjantom ww. świadczenia równoważnika stanowi art. 91 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Podniósł, iż uprawnienie do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przysługujące osobie posiadającej prawo do policyjnych świadczeń emerytalno-rentowych wynikało nie wprost z przepisów rangi ustawowej, lecz z rozporządzenia wykonawczego do ustawy o Policji, tj. rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Dodał, że uprawnienie określonych organów Policji do wydawania decyzji administracyjnych w powyższym zakresie w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych wynikało z przepisów § 8 i § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji z dniem 1 stycznia 2006 r., na mocy § 1 pkt 1 i 2 swego rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. (Dz. U nr 266, poz. 2246, dalej jako rozporządzenie MSWiA z dnia 28 grudnia 2005 r.) uchylił przepisy § 8 i § 9 ust. 2, co w praktyce oznacza, że nie istnieje podstawa materialnoprawna do tego, by emerytowi czy renciście policyjnemu przyznać prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organ zauważył, że rozporządzenie MSWiA z dnia 28 grudnia 2005 r. de facto usuwające z obrotu prawnego normy o charakterze materialnym oraz kompetencyjnym w aspekcie prawa emeryta (rencisty) policyjnego do równoważnika pieniężnego było przedmiotem uwagi Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt U 4/08 (opubl. Dz. U nr 196, poz. 1221) orzekł zaś, że ww. rozporządzenie jest zgodne z ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. W ocenie Trybunału powołana ustawa nie gwarantuje emerytom i rencistom policyjnym prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, co w kontekście uchylenia § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. nie zmienia stanu prawnego przez pozbawienie emerytów lub rencistów policyjnych uprawnienia do równoważnika pieniężnego również za remont zajmowanego lokalu, skoro uprawnienie takie nie wynikało z ustawy. Organ odwoławczy podniósł, że aby posiadać uprawnienie do przedmiotowego świadczenia, należy więc spełnić podstawowe kryterium – posiadać status policjanta. Zgodnie z treścią § 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., decyzję o cofnięciu uprawnienia do wydania dotychczas przyznanego równoważnika wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 lub uległy zmianie jego uprawnienia do liczby norm zaludnienia. Tak więc, decyzję o cofnięciu uprawnienia wydaje się, jeżeli policjant został zwolniony ze służby, np. w związku z przejściem na emeryturę. A.B. nie mieści się więc w kręgu osób wskazanych przez ustawodawcę do uznania prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Dlatego też organ I instancji prawidłowo wydał orzeczenie o cofnięciu mu uprawnień do przedmiotowego świadczenia przyznanego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a, organ odwoławczy uznał, że nie miało to istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Niezbędne jest bowiem wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym mogło uniemożliwić stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej. W niniejszej zaś sprawie rozstrzygnięcie nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, bo wynikało z przepisów prawa, w posiadaniu organu były też wszystkie niezbędne do wydania decyzji dokumenty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata wniósł o uchylenie decyzji [...] Komendanta Policji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego jakie uprzednio zawarł w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto zarzucił naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez wadliwą kontrolę decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że fakt nie wzięcia udziału przez skarżącego w postępowaniu jest uchybieniem kwalifikowanym, które wobec ostatecznej decyzji skutkowałoby wznowieniem postępowania. W ocenie skarżącego nie wydaje się zaś konieczne wykazanie, w jaki sposób brak udziału strony wpłynął na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie odniósł się do powołanego przez skarżącego orzecznictwa sądów administracyjnych z którego to wynika, że samo uchylenie podstawy prawnej wydanych wcześniej decyzji powoduje, iż z dniem wejścia w życie takiej zmiany prawa przestaje obowiązywać podstawa prawna do wydawania takich decyzji w przyszłości, nie powoduje to natomiast wygaśnięcia uprawnień nabytych na podstawie decyzji wydanych w przeszłości, opartych na obowiązujących wówczas podstawie prawnej. Jak zaś wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 2/2010, przywołany przez organ II instancji wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie rozstrzyga samoistnie o indywidualnym żądaniu konkretnego obywatela – funkcjonariusza policji korzystającego z prawa do renty, w zakresie ustalenia prawa do ekwiwalentu w sytuacji, gdy legitymuje się on pozostającą nadal w obrocie prawnym decyzją o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Zdaniem skarżącego, czym innym jest – zgodne z Konstytucją – cofnięcie (odebranie) uprawnienia na przyszłość, a czym innym zasada domniemania prawidłowości i trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.), na mocy której strona nabyła prawo – również ściśle związana z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych. Ostateczność decyzji oznacza, że jej zmiana, uchylenie lub stwierdzenie nieważności jest dopuszczalne, ale może nastąpić wyłącznie w jednym z trybów nadzwyczajnych lub w wyniku wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Domniemywa się również, że decyzja ostateczna jest prawidłowa, dlatego też organ jest nią związany do czasu jej zmiany w sposób przewidziany prawem. Organy obu instancji nie wskazały przepisów szczególnych pozwalających na zastosowanie art. 163 k.p.a., odwołały się zaś jedynie do abstrakcyjnej wykładni zawartej w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego i oceniły ponownie przesłanki uzyskania świadczenia przez stronę twierdząc jedynie, że skarżący – emeryt policyjny – nie ma prawa do świadczeń, mimo związania tak jego, jak i ich ostateczną decyzją. Trybunał Konstytucyjny nie przesądził zaś o losie tych decyzji, mocą których emeryci MSWiA otrzymali uprawnienia przed uchyleniem podstawy prawnej do ich wydawania. Z treści jego orzeczenia ciężko wnosić, by decyzje te podlegały wygaszeniu (uchyleniu, zmianie) w innym trybie. Organ zastosował więc w istocie tryb w ogóle nie znany procedurze. Zmiana zaś poglądów organu na wykładnię ustawy, choćby i wywołana orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi przepisu szczególnego w rozumieniu art. 163 k.p.a. Tym bardziej, organ nie może dowolnie, poza dopuszczonymi ustawą trybami lub pod ich pozorem rewidować poglądów co do zasadności przesłanek poprzednio wydanej, a obecnie ostatecznej decyzji. Organy obu instancji działały więc faktycznie bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby [...] Komendant Policji jak i Komendant Rejonowy Policji [...] naruszyli przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy odnieść się do naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem Sądu za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia art. 10 k.p.a poprzez pozbawienie strony skarżącej możliwości wzięcia udziału w postępowaniu. Nawet bowiem w przypadku stwierdzenia takiego naruszenia, w ocenie Sądu nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie może skutkować uwzględnieniem skargi przez sąd administracyjny. Strona skarżąca nie wykazała bowiem, że takie istotne naruszenie miało miejsce, a w szczególności, że uniemożliwiło jej ono podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, co miało wpływ na wynik sprawy. Trudno również uznać za zasadny zarzut strony skarżącej, że nie wiedziała ona w ogóle o tym, że toczy się postępowanie w sprawie o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Należy bowiem zauważyć, że to właśnie skarżący składając stosowny wniosek oraz trzy oświadczenia mieszkaniowe za lata 2006, 2007 i 2008 zainicjował postępowanie o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Zdaniem Sądu, skoro skarżący złożył stosowny wniosek określający treść żądania i adresata tego żądania, to niewątpliwie postępowanie administracyjne zostało wszczęte i to nawet właśnie z jego inicjatywy. Tym samym, nie doszło również w rozpatrywanej sprawie do naruszenia art. 61 § 4 k.p.a. z którego to przepisu wynika, że o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Organy obu instancji stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. podjęły wszelkie kroki do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a następnie wydały decyzje na podstawie przepisów prawa zgodnie z art. 6 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasady zaufania obywatela do organów państwa (art. 8 k.p.a.), ani też art. 138 § 2 k.p.a. w działaniu organu II instancji. Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że problematyka równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego została uregulowana w Rozdziale 8 "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" ustawy o Policji. Zgodnie z przepisem art. 91 ust. 1 powołanej ustawy, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W art. 91 ust. 2 przewidziano upoważnienie dla ministra spraw wewnętrznych, działającego w porozumieniu z ministrem do spraw finansów publicznych, do określenia w drodze rozporządzenia, m.in. wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania równoważnika, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając w ramach powyższego upoważnienia ustawowego, wydał rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r., stanowiąc w jego § 8, że przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście, o których mowa w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, zaś w § 9 ust. 2 określając właściwość organów w powyższych sprawach. Wskazany przepis § 8 i § 9 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. stanowił podstawę do przyznawania emerytom i rencistom policyjnym przedmiotowego równoważnika, co też miało miejsce w odniesieniu do skarżącego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 28 grudnia 2005 r. dokonał nowelizacji powyższego rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. uchylając przepisy § 8 i § 9 ust. 2, co spowodowało utratę z dniem 1 stycznia 2006 r. uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przez emerytów i rencistów policyjnych. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt U 4/08 (OTK-A 2008/8/141), wyraził pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, że uprawnienia związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych przysługujące funkcjonariuszom, które nie zostały wymienione wyraźnie w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, nie przysługują emerytom i rencistom policyjnym. Powyższa ustawa zaś jako uprawnienia tychże emerytów i rencistów, wymienia jedynie prawo do lokalu mieszkalnego z nakazem odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy (art. 29) oraz prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. W tym kontekście, jak wskazał Trybunał Konstytucyjny, uchylenie § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., dokonane rozporządzeniem MSWiA z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniającym rozporządzenie MSWiA z dnia z dnia 28 czerwca 2002 r., nie zmieniło stanu prawnego przez pozostawienie emerytom i rencistom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego (za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego), skoro takie uprawnienie nie wynikało z ustawy. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji [...] Komendant Policji słusznie uznał, że z dniem 1 stycznia 2006 r. odpadła podstawa prawna do kontynuacji wypłacania skarżącemu przedmiotowego równoważnika pieniężnego, tym samym organ I instancji zasadnie cofnął mu uprawnienie do tegoż świadczenia. Należy zwrócić uwagę, że także ustawa o Policji nie stanowiła i nadal nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego emerytowi czy renciście policyjnemu. Jej art. 91 ust. 1 w swojej treści jednoznacznie ogranicza prawo do równoważnika wyłącznie do czynnych policjantów, zaś ust. 2 art. 91 upoważnia ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia wysokości, zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1. Wydane na jego podstawie rozporządzenie wykonawcze w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2006 r. wykraczało więc poza granicę delegacji ustawowej. Konieczne było w związku z tym uchylenie § 8 wyżej powołanego rozporządzenia. W tej sytuacji, organy orzekające w sprawie prawidłowo wydały decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego skarżącemu równoważnika pieniężnego. Podstawą takiej decyzji jest § 6 powołanego rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Stanowi on, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do wydania dotychczas przyznanego równoważnika wydaje się, jeżeli policjant (a w związku z uchylonym § 8 rozporządzenia – emeryt policyjny) przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 pkt 1. Uchylony § 8 stanowił niezbędną podstawę pozwalającą stosować § 1 ust. 1 rozporządzenia do emerytów policyjnych. Skoro podstawa ta odpadła, to emeryci policyjni nie spełniają warunków określonych w tymże § 1 ust. 1, jako że w ogóle tego przepisu się do nich nie stosuje. Nie powinno zaś budzić wątpliwości, że organy administracji, zgodnie z przywołaną już wyżej zasadą praworządności zawartą w art. 6 k.p.a winny stosować przy wydaniu swoich decyzji przepisy prawa obowiązującego w dacie ich podejmowania, co przesądza o tym, że organy prawidłowo zastosowały przepisy uwzględniające zmiany wprowadzone rozporządzeniem MSWiA z dnia 28 grudnia 2005 r. Należy w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, że równoważnik za remont lokalu mieszkalnego przysługiwał do dnia 1 stycznia 2006 r. jedynie na mocy rozporządzenia, które przyznawało go wprost również emerytom czy rencistom, wbrew przepisom wspomnianej w kontekście cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Zatem w sposób legalny i uprawniony, bez naruszenia zasady praw nabytych, uprawnienie to emerytom i rencistom zostało cofnięte poprzez nowelizację przedmiotowego rozporządzenia. Tym samym, za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego, że zmiana rozporządzenia nie ma wpływu na jego prawo do otrzymywania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Odnosząc się natomiast do zastosowanego przez organy orzekające w niniejszej sprawie przepisu art. 163 k.p.a. w związku z § 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., jako podstawy do cofnięcia uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego należy stwierdzić, że działanie powyższe nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wspomniany przepis art. 163 k.p.a., jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, samoistnie nie może być proceduralną podstawą uchylenia jakiejkolwiek decyzji, lecz pełni jedynie funkcję swoistego zwornika pomiędzy procesową instytucją "uchylenia decyzji", a materialnoprawną instytucją "cofnięcia uprawnienia", której następstwem jest również utrata bytu prawnego decyzji uprawniającej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 maja 1991 r., sygn. akt SA/Wr 371/91, OSP 1991/11/268). Materialnoprawną zaś instytucją "cofnięcia uprawnienia" jest w rozpatrywanej sprawie powołany już wyżej przepis § 6 w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Za niezasadny należy więc uznać zarzut skarżącego, że organy obu instancji działały bez podstawy prawnej. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia konstytucyjnej zasady niedziałania prawa wstecz, należy również stwierdzić, że nie jest on zasadny. Z retroakcją mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby ustawodawca nakazał wydawać decyzje o cofnięciu uprawnienia do przyznanego skarżącemu równoważnika z datą wsteczną. W przedmiotowej sprawie skutek decyzji polega na ustaniu tego prawa z chwilą wejścia w życie przepisów uniemożliwiających wypłatę równoważnika emerytom czy rencistom policyjnym. Zauważyć bowiem wypada, że prawo do ww. równoważnika zostało cofnięte skarżącemu nie od dnia wydania decyzji Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. przyznającej przedmiotowe świadczenie, a dopiero od 1 stycznia 2006 r. Tym samym, pozostaje w mocy i jest zgodne z prawem dokonanie przez organ wypłaty przedmiotowego równoważnika za okres do ww. daty. Należy w tym miejscu tylko przypomnieć, że równoważnik za remont lokalu mieszkalnego przysługiwał do dnia 1 stycznia 2006 r. jedynie na mocy rozporządzenia, które go przyznawało emerytom czy rencistom w legalny, uprawniony sposób, na podstawie wyraźnej delegacji ustawowej, uprawniającej ministra do poszerzenia kręgu osób uprawnionych wprost z ustawy. Reasumując, w takiej sytuacji wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym zakresie za trafną argumentację organu, ujętą zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło