II OZ 1090/11

Dnia 15 listopada 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2011 roku, sygn. akt II SA/Wr 25/11 o odrzuceniu wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta Zgorzelec z dnia [...] lipca 2010 roku Nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Zgorzelec Północ w Zgorzelcu w rejonie ul. [...] postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 1 4 Postanowieniem z dnia 6 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek spółki A. z siedzibą w Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta Zgorzelec z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Zgorzelec Północ w Zgorzelcu w rejonie ul. [...]. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę skarżącej spółki na przedmiotową uchwałę Rady Miasta Zgorzelec, z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, która postanowieniem z dnia 9 czerwca 2011 r. (sygn. akt II OSK 1108/11) została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Pismem z dnia 22 czerwca 2011 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazała między innymi, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wydając postanowienie z dnia 9 czerwca 2011 r. (sygn. akt II OSK 1108/11) w sposób jednoznaczny rozstrzygnął, że w sprawie skargi wnoszonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę Rady Miasta Zgorzelec znajduje zastosowanie regulacja prawna określona w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i tym samym termin do wniesienia tej skargi za pośrednictwem Rady Miasta Zgorzelec wynosił 60 dni od chwili złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Do chwili wydania i doręczenia skarżącej spółce postanowienia z dnia 9 czerwca 2011 r. strona skarżąca twierdziła, że nie uchybiła terminowi do skutecznego wniesienia skargi. Spółka wskazała, że w obecnej sytuacji, uznając rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu NSA z dnia 9 czerwca 2011 r., wnosi o przywrócenie terminu do skutecznego wniesienia skargi. Odrzucając wniosek o przywrócenie terminu Sąd I instancji wskazał, że strona skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie tylko nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu tego terminu, ale w ogóle ich nie podała. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano jedynie na okoliczności przemawiające za tym, że termin do wniesienia wniosku o przywróceniu terminu do wniesienia skargi należy liczyć w niniejszej sprawie od dnia otrzymania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2011 r. (sygn. akt II OSK 1108/11). Sąd I instancji podkreślił, że strona skarżąca zakwestionowała stwierdzenie przez Sąd I instancji uchybienia terminu do wniesienia skargi. Dopiero otrzymanie postanowienia NSA spowodowało przyjęcie przez stronę stanowiska, że uchybiła terminowi, jednakże bez podania jakichkolwiek okoliczności uprawdopodabniających uchybienie temu terminowi. Skoro zaś strona kwestionuje, że czynności nie dokonała w terminie, niemożliwe jest uznanie, że zachodzą podstawy do przywrócenia terminu. W związku z powyższym niemożliwe jest też ustalenie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, skoro strona twierdzi, że takiego uchybienia nie było. Wskazane okoliczności powodują - w ocenie Sądu I instancji - niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, gdyż niemożliwe jest przywrócenie terminu, któremu strona zgodnie z prezentowanym przez siebie stanowiskiem nie uchybiła. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 oraz art. 134 § 1 w związku z art. 133 § 1 w związku z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak zawinienia w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W ocenie skarżącej okolicznością taką było błędne przekonanie o zachowaniu terminu do wniesienia skargi. Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Zanim jednak sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wniosek jest niedopuszczalny, gdy brakuje ustawowych warunków jego dopuszczalności, np.: jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 p.p.s.a.); jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.); jeżeli czynność strony była dokonana w terminie (art. 86 § 1 p.p.s.a.); jeżeli wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego (art. 278 lub 141 § 1 p.p.s.a.) albo terminu związanego z upływem określonej fazy postępowania sądowego (por Dauter B., Komentarz do art. 88 p.p.s.a., [w:] Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011). Jeśli jednak wniosek został złożony terminowo i jest dopuszczalny, to sąd administracyjny musi rozstrzygnąć wniosek – przywracając termin bądź odmawiając przywrócenia terminu. W niniejszej sprawie Sąd I instancji błędnie ocenił, że wniosek strony był niedopuszczalny. Sąd I instancji przyjął bowiem, że strona twierdzi, iż skarga została złożona terminowo. Wbrew jednak temu stanowisku, strona prezentuje pogląd, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi przesądził ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2011 r. Strona skarżąca nie kwestionując tej okoliczności doszła do przekonania, że jej wcześniejsze, błędne przekonanie o zachowaniu terminu do wniesienia skargi uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu. Oznacza to, że skarżąca wskazuje przesłanki uprawdopodobniające wniosek o przywrócenie terminu. Do oceny tych przesłanek i rozstrzygnięcia wniosku zobowiązany będzie Sąd I instancji przy ponownym rozpoznawaniu wniosku. Na tym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do przesądzenia czy tak sformułowany wniosek zasługuje na uwzględnienie. Należy również wskazać, że brak wskazania przez stronę przesłanek uzasadniających wniosek również nie uzasadnia odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu, a więc nie czyni wniosku niedopuszczalnym. To na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu, a zaniedbanie w tym zakresie skutkuje oddaleniem wniosku, a nie jego odrzuceniem. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. Sąd nie orzekał o kosztach postępowania, bowiem żaden z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani też żaden przepis szczególny, nie dają podstaw do zasądzenie kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu. ----------------------- 3 4