III SA/Lu 422/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza na rzecz skarżącego od Wojewody kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewoda rozpatrzył odwołanie Uniwersytetu w L. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2010 r. orzekającej o odmowie anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu J. M. na pobyt stały w lokalu przy ul. H., uchylił tę decyzję i anulował przedmiotową czynność materialno-techniczną. W uzasadnieniu Wojewoda argumentował, że skarżoną decyzją organ I instancji orzekł o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu J. M. na pobyt stały w lokalu przy ul. H., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie spełnieniem przesłanek dających podstawę do zameldowania, zawartych w art. 9 ust. 1 i 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od powyższej decyzji odwołanie w imieniu właściciela lokalu Uniwersytetu w L. wniósł Zastępca Kanclerza podnosząc, iż przy podejmowaniu decyzji doszło do naruszenie prawa proceduralnego i materialnego. Po zapoznaniu się z treścią odwołania i zgromadzonym materiałem dowodowym Wojewoda stwierdził, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że organ I instancji nie dokonał właściwej oceny materiału dowodowego. Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu obowiązany jest potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące w tym lokalu. J. M. w lokalu przy ul. H. w L. został zameldowany w dniu [...] lipca 2009 r., na podstawie druku zgłoszenia pobytu stałego. Potwierdzenia pobytu na druku meldunkowym dokonał jego ojciec, jako najemca lokalu. Zgodnie z § 4 umowy z dnia[...] grudnia 1964 r., której stronami są Uniwersytet i najemca, właściciel wyraźnie zastrzega, iż do zameldowania innych osób w wynajmowanym lokalu wymagana jest zgoda Dyrektora. Najemca lokalu w dniu [...] czerwca 2009 r. wystąpił do Kanclerza o wyrażenie zgody na zameldowanie syna J. M., w wynajmowanym lokalu ze względu na stan zdrowia. Uniwersytet przychylił się do tej prośby i wyraził zgodę na zameldowanie czasowe syna najemcy do dnia [...] czerwca 2010 r. W tej sytuacji J. M. mógł być zameldowany wyłącznie na czas określony przez właściciela. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego do uzyskania zameldowania uprawnia jedynie pobyt legalny, oznaczający przebywanie na zasadach zgodnych z prawem, za zgodą i wiedzą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. Jak z powyższego wynika strona została zameldowana na pobyt stały bez wiedzy właściciela i wbrew jego woli. Ponadto organ I instancji dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, co do faktu zamieszkiwania strony postępowania w miejscu zameldowania, i wypełnienia przez nią obowiązku meldunkowego, wynikającego z art. 10 ust. 1 ustawy ewidencyjnej. Z treści zeznań złożonych przez J. M. przed organem ewidencyjnym w dniu [...] kwietnia 2010 r., wynika, że od czterech lat pracuje on w B. na stałym kontrakcie. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy ewidencyjnej pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Za miejsce pobytu stałego należy uznać miejsce, w którym zamieszkujący stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe mieszka, pracuje, przygotowuje i spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, utrzymuje kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Fakt przebywania strony na stałym kontrakcie w B. świadczy, że jej pobyt w spornym lokalu nie ma charakteru pobytu stałego. Odwiedziny ojca w czasie urlopu i świadczenie mu doraźnie pomocy nie może być utożsamiany z zamieszkiwaniem w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy ewidencyjnej. Uchybieniem organu I instancji jest także brak rozstrzygnięcia złożonego przez pełnomocnika strony wniosku o zawieszenie postępowania. Organ poinformował pełnomocnika strony, iż brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, jednak na podstawie art. 98 § 1 kpa winien wydać postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. W skardze sądowej J. M. zarzucił, że decyzja Wojewody została wydana z rażącym naruszeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 28, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 9 ust. 1 i 2a, art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżący stwierdził, że organ błędnie interpretuje art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. We wnioskach skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi J. M. argumentował między innymi, że Wojewoda nie określił przesłanek, które spowodowały zmianę decyzji organ I instancji oraz dokonał błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego co do faktu zamieszkania (pobytu) skarżącego w spornym lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. W myśl art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Przepis ten w ust. 2 stanowi, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. W świetle akt sprawy nie jest sporne, że zameldowanie skarżącego J. M. na pobyt stały nastąpiło w dniu [...] lipca 2009 r. w drodze czynności materialno-technicznej. Spór powstaje na tle czy zachodzą podstawy do anulowania tej czynności, Organ I instancji uważa, że wniosek Uniwersytetu w L. o anulowanie tej czynności, nie jest zasadny skoro J. M. przebywał w spornym lokalu w dacie zameldowania, czego dowodzi zebrany w sprawie materiał dowodowy. Odmienne stanowisko w tej sprawie prezentuje Wojewoda. Uchyla on - po rozpatrzeniu odwołania Uniwersytetu w L. – decyzję organu I instancji, a orzekając merytorycznie – anuluje tę czynność z argumentacją, że w umowie najmu, której stronami są odwołujący się oraz Z. M., właściciel lokalu wyraźnie zaś strzegł, że do zameldowania innych osób wymagana jest jego zgoda. Zgoda była, ale na zameldowanie J. M. na pobyt czasowy, a nie stały. Uwadze Wojewody umknęło, iż w sprawie o uchylenie czynności materialno-technicznej jaką jest zameldowanie, najistotniejsze znaczenie ma okoliczność czy dana osoba, która została zameldowana w określonym lokalu, w dniu zameldowania w istocie zamieszkiwały w nim. Kluczową kwestią w sprawie o anulowanie czynności materialno technicznej polegającej na zameldowaniu pozostaje więc ustalenie czy w dniu zameldowania J. M. faktycznie w spornym lokalu zamieszkiwał (przebywał), czy też nie. W postępowaniu w przedmiocie anulowania czynności materialno-tecznicznej, głównym obowiązkiem organu jest ustalenie faktu zamieszkiwania bądź nie zamieszkiwania danej osoby w miejscu dokonania meldunku. Wobec tego zasadniczego znaczenia nabiera kwestia właściwego i prawidłowego postępowania wyjaśniającego. Innymi słowy, rzeczą Wojewody było wyjaśnić – stosownie do reguł postępowania dowodowego, określonych w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. – czy w dacie zameldowania tj. w dniu 27 lipca 2009 r. J. M. zamieszkiwał w spornym lokalu. Nie wystarczający jest zatem argument Wojewody, że organ I instancji nie dokonał właściwej oceny materiału dowodowego, który wskazuje, iż J. M. od czterech lat pracuje w B. na stałym kontrakcie, co ma świadczyć – zdaniem Wojewody, że pobyt skarżącego w spornym lokalu nie ma charakteru pobytu stałego. Stanowisko Wojewody wyraźnie wskazuje, że rozważania tego organu koncentrują się nie na kwestiach dotyczących podstaw anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania J. M. w lokalu przy ul. H. w L., ale na zagadnieniu, jaki charakter ma pobyt skarżącego w tym lokalu. Argumentacja decyzji odnośnie przesłanek zameldowania i jego prawidłowości, dotycząca miejsca przebywania skarżącego, byłaby prawidłowa gdyby decyzja dotyczyła wymeldowania z pobytu stałego a nie anulowania czynności materialno technicznej. W przedmiotowym stanie faktycznym najistotniejszą kwestią jest ustalenie czy w dacie zameldowania J. M. faktycznie przebywał w przedmiotowym lokalu. Ta okoliczność powinna zostać wyjaśniona przez organ, ustalenia tego faktu powinno stanowić podstawę wydania decyzji. W sprawie o uchylenie czynności materialno technicznej zameldowania znaczenie ma wyłącznie okoliczność czy dana osoba, która została zameldowana w lokalu, w dniu zameldowania w istocie w nim zamieszkiwała. Jeśli nie, dokonana czynność jest wadliwa i podlega uchyleniu (anulowaniu) w drodze decyzji. W przedmiotowej sprawie Sąd nie przesądza czy J. M. przebywał czy też nie w spornym lokalu. Organ powinien w tym zakresie jasno się wypowiedzieć w tej kwestii, a nie koncentrować się na fakcie potwierdzenia pobytu i braku zgody właściciela na zameldowanie na pobyt stały. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny stwierdzić należy iż w sprawach meldunkowych żadnego znaczenia nie mogą mieć czynione wobec kogokolwiek zastrzeżenia właściciela nieruchomości w kwestii nie podejmowania czynności meldunkowych. Zameldowanie wbrew zastrzeżeniom umowy może jedynie skutkować wypowiedzeniem takowej umowy najmu, natomiast nie może być przesłanką do wymeldowania czy też anulowania czynności materialno technicznej jaka jest zameldowanie. Na gruncie ustawy o ewidencji ludności (...) potwierdzenie o którym mowa w art. 29 ust. 1 stanowi jedynie wymóg formalny dokonania zameldowania w drodze czynności materialno technicznej, jest potwierdzeniem faktu pobytu, którego organ w momencie zameldowania nie weryfikuje. Dla organu dokonującego czynności zameldowania wystarczający jest potwierdzony miarodajnym dowodem fakt przebywania w lokalu z określonym zamiarem. W przedmiotowej sprawie fakt pobytu J. M. został potwierdzony przez osobę, która posiadała tytuł prawny do spornego lokalu na podstawie umowy najmu. W tym stanie rzeczy - wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, i art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. – regulujących zasady prowadzenia postępowania dowodowego oraz oceny zgromadzonych dowodów i wniosków wynikających z tej oceny - decyzja Wojewody podlegała uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 litera c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 w/w ustawy.