I SA/Wa 2241/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant specjalista Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], wpisującej do rejestru zabytków budynek mieszkalno – administracyjny wraz z przylegającym spichlerzem, stanowiący pozostałości dawnego [...] przy ul. [...] w G. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. wpisał do rejestru zabytków budynek mieszkalno – administracyjny wraz z przylegającym spichlerzem - pozostałości dawnego [...] przy ul. [...] w G., położony na działkach ewid. [...]. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, stwierdził, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu, bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. Postępowanie administracyjne w sprawie wpisania do rejestru zabytków dawnego [...] wraz z budynkami gospodarczymi przy ul. [...] w G. zostało wszczęte z urzędu w konsekwencji wydania przez [...] Konserwatora Zabytków decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. wstrzymującej prace rozbiórkowe ww. obiektów. Decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r. została wydana po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym oględzin obiektów przeprowadzonych w dniu [...] marca 2010 r. Organ pierwszej instancji w poszanowaniu wartości historycznej i naukowej omawianych obiektów, wpisał je do rejestru zabytków jako pozostałości dawnego [...] przy ul. [...] w G., określając w ten sposób ich kontekst historyczny. Z tego punktu widzenia stanowią one relikt ww. [...], będąc nośnikiem istotnych wartości historycznych i architektonicznych. W odniesieniu do faktu uzgodnienia w 2004 roku rozbiórki obiektów w części [...] organ odwoławczy wskazał, iż motywy tego działania organ pierwszej instancji wyjaśnił wyczerpująco w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Budynki w części [...] były obiektami bezstylowymi o zdegradowanych lub niewielkich wartościach architektonicznych. Należy zatem stwierdzić, iż w tym kontekście jasne są przesłanki zarówno zgody na rozbiórkę obiektów w części [...] omawianego [...], jak i wpisania do rejestru zabytków najwartościowszych jego elementów. Organ odwoławczy nadto wyjaśnił, iż pozostałości [...] odpowiadają definicji zabytku nieruchomego zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Natomiast zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. ustawy zabytki nieruchome stanowiące działa architektury i budownictwa podlegają ochronie i opiece bez względu na stan zachowania. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narokowego wyjaśnił między innymi, iż ograniczenie prawa własności strony, będące konsekwencją wpisania do rejestru zabytków przedmiotowych budynków wynika z przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a zatem jest prawnie dopuszczalne. Fakt wpisania do rejestru zabytków omawianych obiektów powoduje pewne ograniczenia w rozporządzaniu częścią własności, w postaci konieczności zachowania przedmiotowych budynków oraz uzgadniania planowanych prac przy tych budynkach z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Nie wyklucza to jednakże użytkowania ww. obiektów przez właściciela, ani nie wkracza w zakres istoty prawa własności, prawa majątkowego czy prawa do dziedziczenia. W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy uznał za zasadną ochronę prawną pozostałości dawnego [...], to jest budynku mieszkalno – administracyjnego i spichlerza przy ul. [...] w G., które w pełni zachowały wartości zabytkowe. B. K. wniosła skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zaskarżając decyzję z dnia [...] września 2010 r. w całości skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: 1) przepisów postępowania, to jest art. 6, 7, 77 § 1 , 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji poprzez: - błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, iż budynek dawnego spichlerza oraz budynek mieszkalno – administracyjny są zabytkami w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; - brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności obecnego stanu zabytków, trudności i możliwości i celowości ich utrzymywania w obecnym stanie oraz postaw reprezentantów społeczności lokalnej, najbardziej zainteresowanej losem budynków; - błędne uzasadnienie decyzji ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa i powtórzenie argumentacji organu pierwszej instancji zamiast własnej, merytorycznej oceny stanu faktycznego sprawy oraz niewskazanie dlaczego organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionej przez skarżącą dowodom i racjonalnym argumentom; 2) przepisów prawa materialnego art. 3 pkt 1 ustawy w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy, co miało wpływ na wynik sprawy, przez: - błędne przyjęcie przez organ, iż budynki są zabytkami w rozumieniu ustawy i w konsekwencji wydanie decyzji podczas, gdy budynki nie tylko nie są obiektami techniki mogącymi być uznanymi za zabytki, ale ze względu na swój stan techniczny i miejsce zlokalizowania – nadają się do natychmiastowego rozebrania; zachowanie budynków nie leży w interesie społecznym – w interesie mieszkańców gminy G. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ nie dokonał ponownego merytorycznego rozważania sprawy. Warunkiem sine gua non uznania rzeczy za zabytek jest okoliczność, iż jej zachowanie leży w interesie społecznym. Zaś przez interes społeczny należy rozumieć interes społeczności lokalnej, a nie interes wąskiej grupy specjalistów. Zatem interes społecznych należy pojmować jako interes społeczności lokalnej – mieszkańców G. i okolic. Obecny stan budynków powodu konieczność podjęcia natychmiastowych działań rozbiórkowych. Starosta B. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. zatwierdził projekt rozbiórki budynków i wydał zgodę w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narokowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób prowadzący do uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Uzasadniając powyższe stanowisko należy wskazać, odnosząc się w ten sposób także do zarzutów skarżącej, iż z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.; dalej: "ustawa"), wynika, iż zabytek, to nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Sąd wyjaśnia w tym miejscu, iż ustalenie czy zachowanie nieruchomości (ruchomości) leży w interesie społeczny ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową pozostaje w zakresie kompetencji właściwych organów, a więc w odniesieniu do przedmiotowej sprawy administracyjnej: [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dodać także należy, iż ustawa nie utożsamia interesu społecznego z interesem społeczności lokalnej, w tym interesem mieszkańców miejscowości lub bliżej nieokreślonej "okolicy" miejscowości, na której terenie znajduje obiekt podlegający ochronie, czego nietrafnie oczekuje skarżąca. Ustawa nie określa nadto, aby wyrazicielem interesu społecznego były osoby piastujące aktualnie różnego rodzaju funkcje w organach samorządu terytorialnego. W art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawa stanowi, iż ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania, zabytki nieruchome będące obiektami techniki, a zwłaszcza kopalniami, hutami, elektrowniami i innymi zakładami przemysłowymi. Zatem przepis ten nakłada obowiązek objęcia ochroną każdego zabytku posiadającego wymienione cechy, co oznacza także, iż ewentualne znaczne zniszczenie zabytku pozostaje co do zasady bez wpływu na istnienie wymienionego obowiązku. Analiza wydanych w sprawie administracyjnej decyzji potwierdza, iż organy obu instancji przeprowadziły niezbędne postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy zostały spełnione ustawowe przesłanki do objęcia ochroną konserwatorską, poprzez wpisanie do rejestru zabytków, budynku mieszkalno – administracyjnego wraz z przylegającym spichlerzem, które to stanowią pozostałości dawnego [...] położonego przy ul. [...] w G. Organy wymieniły w szczególności okoliczności, które stanowiły podstawę uznania, iż przedmiotowy obiekt stanowi zabytek w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy. Uzasadnienie każdej z decyzji spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a., a sposób rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym nie narusza dyspozycji art. 15 k.p.a., a w konsekwencji nie prowadzi do naruszenia art. 78 Konstytucji. Stanowisko skarżącej zawarte w skardze opiera się na uznaniu przez tę stronę, iż opisany w decyzji obiekt nie spełnia kryteriów zabytku w rozumieniu przepisów ustawy, co wynikać ma także z faktu, iż jego ochrona nie leży w interesie społecznym. Stanowisko skarżącej nie znajduje oparcia w okoliczności sprawy, a w szczególności ustaleniach, które zostały w sposób szczegółowy przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Nie należy także przyjmować, co czyni bezpodstawnie skarżąca, iż wyrazicielem wiążącego poglądu co do braku interesu społecznego może być osoba zajmująca aktualnie stanowisko Burmistrza Gminy G., czy też osoba sprawująca funkcję Zastępcy Przewodniczącego Rady Miast G. Zajęcie stanowiska w tej kwestii, co zostało już powyżej omówione, pozostaje bowiem w zakresie kompetencji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Przedstawiając powyższe stanowisko Sąd dostrzega, iż wydane w sprawie administracyjnej decyzje mają niewątpliwie wpływ na sposób realizacji prawa własności w odniesieniu do nieruchomości, na której umiejscowiony jest przedmiotowy zabytek. Niewątpliwe ograniczenie prawa własności, wynikające z objęcia zabytku ochroną konserwatorską, ma jednak swoje podstawy w przepisach ustawy i nie narusza per se istoty prawa własności. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie potwierdza, co zostało już powyżej zasygnalizowane, zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy, poza zaprezentowaniem argumentacji zawartej w decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2010 r., dokonał także samodzielnej oceny przesłanek objęcia ochroną przedmiotowego obiektu oraz odniósł się do stanowiska zawartego w odwołaniu. Organ odwoławczy nie mógł naruszyć art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie dotyczącym rozpatrzenia dowodów przedstawionych przez skarżącą skoro strona ta, co potwierdza analiza akta sprawy administracyjnej, nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów w celu wykazania zasadności ujętego w odwołaniu stanowiska. Uwzględniając przedstawione okoliczności sprawy administracyjnej, Sąd ocenia, iż zarzuty skarżącej w zakresie naruszenia przepisów postępowania (pkt I. skargi) oraz naruszenia przepisów prawa materialnego (pkt II. skargi) były niezasadne. Sąd nie stwierdził także, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia innych przepisów prawa w sposób, który co najmniej mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.