III SA/Po 824/10

Dnia 10 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... r. nr w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 09.09.2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił H. przyznania płatności za 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt zadeklarowano realizację pakietu PO1 utrzymanie łąk ekstensywnych w wariancie półnaturalne łąki dwukośne na powierzchni 4,07 ha – działki ewidencyjne nr ... . Sporna płatność przyznawana jest do gruntów użytkowanych jako grunty orne, łąki, pastwiska i sady. Przedmiotowe gospodarstwo poddano kontroli na miejscu w dniu 19.05.2010 r. i w jej trakcie stwierdzono nieprawidłowości we wniosku. Dla działki A z zadeklarowaną łąką trwałą na powierzchni 4,07 ha stwierdzono teren użytkowany rolniczo tylko na powierzchni 3,27 ha. Na skutek uwag zgłoszonych przez stronę, Kierownik Biura Kontroli na Miejscu ARiMR uznał, iż w trakcie kontroli dokonano prawidłowych pomiarów za pomocą odbiornika GPS, działka A nie była zalana w dniu kontroli, a strona otrzymała protokół pokontrolny, do którego nie wniosła uwag. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż powierzchnia uprawniona do uzyskania płatności wynosi 1,50 ha dla działki nr ... i 2,57 ha dla działki nr ... . Organ I instancji podkreślił jednak, iż dla uzyskania płatności nie są decydujące dane o działkach ewidencyjnych, tylko istotne są faktyczne pomiary dokonywane na działkach rolnych. Przy powierzchni zadeklarowanej 4,07 ha stwierdzono powierzchnię 3,27 ha ( różnica procentowa – 24,56 % ). Ponieważ różnica ta przekroczyła 20 % zgodnie z regulacjami wspólnotowymi odmówiono przyznania wnioskowanej płatności. W odwołaniu od powyższej decyzji strona stwierdziła, iż w dniu 19.05.2010 r. dojazd na sporną łąkę był niemożliwy z powodu powodzi, a prawo dopuszcza na zgłaszanych łąkach zagęszczenie drzew w ilości ok. 50 na hektar. W ocenie strony różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła tylko 19,66 %. Decyzją z dnia 29.10.2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podtrzymując stanowisko i argumentację w niej zawarte. Dodatkowo wyjaśnił, że kontrola w dniu 19.05.2010 r. była możliwa i dokonano jej zgodnie z regulacjami prawa polskiego i wspólnotowego, stwierdzając różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną ( 24,46 % ). Zgodnie z art. 30 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 tolerancja przy dokonywanych pomiarach może być ustalona na poziomie nieprzekraczającym 5 % powierzchni działki rolnej lub szerokości strefy buforowej wewnątrz obrysu działki do 1,5 m. W przypadku zastosowania odbiorników GPS tolerancja pomiaru nie powinna przekroczyć powierzchni będącej iloczynem obwodu działki rolnej i szerokości sfery buforowej wynoszącej 1,5 m. Prawidłowość kontroli potwierdziły wykonane zdjęcia fotograficzne. Z zadeklarowanego obszaru wyłączono tereny obsadzone drzewami i krzewami powyżej 50 sztuk na 1 ha – stwierdzono kompleksy roślinności rosnącej w zwarciu. W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o jej zmianę oraz uznanie ustaleń kontroli z 19.05.2010 r. ( dokonanej w warunkach powodzi ) za niemiarodajne i przyjęcie zadeklarowanej powierzchni działki. Strona zarzuciła bezpodstawne różnice pomiędzy pomiarami działki dokonywanymi przez organ ( 3,81 ha i potem 3,27 ha ). Według niej raport pokontrolny zawiera wiele błędów – w rubryce 60 i 70 wpisano jako powierzchnię działek ewidencyjnych 5 i 5,7 ha ( czyli w sumie 10, 7 ha, zamiast deklarowanych 4,07 ha ), w rubrykach 63, 80 i 83 podawano zamiennie jako powierzchnię działki rolnej 3,07 ha lub 3,27 ha. Na działce nr ... nie dokonano żadnego wyłączenia powierzchni ( rubryka 62 ), podczas gdy to na tym gruncie ( a nie na działce ... ) jest skupisko drzew. W rubryce 79 dot. tolerancji pomiaru zmieniono "0,?? ha" na "0,18 ha" bez parafowania. Tolerancja pomiaru nie powinna przekroczyć powierzchni będącej iloczynem obwodu działki rolnej i szerokości sfery buforowej wynoszącej 1,50 m. Organ kontrolny pomnożył obwód działki 1470 m przez 1,25 m, a nie przez 1,5 m ( rubryka 78 ). Strona nie była ponadto informowana o dacie przeprowadzenia kontroli, nie udostępniono jej części dokumentów z kontroli. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm. ) płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie o powierzchni minimum 1 ha, użytkowanym jako grunty orne, łąki, pastwiska lub sady. W niniejszej sprawie we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt zadeklarowano realizację pakietu PO1 utrzymanie łąk ekstensywnych w wariancie półnaturalne łąki dwukośne na powierzchni 4,07 ha – działki ewidencyjne nr ... . Przedmiotowe gospodarstwo poddano kontroli na miejscu w dniu 19.05.2010 r. i w jej trakcie stwierdzono nieprawidłowości we wniosku. Dla działki A (działki ewidencyjne nr ... i ... ) z zadeklarowaną łąką trwałą na powierzchni 4,07 ha, stwierdzono teren użytkowany rolniczo tylko na powierzchni 3,27 ha co skutkować winno odmową przyznania stronie płatności. Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, iż ostateczne ustalenia organów podjęte na podstawie kontroli działki przeprowadzonej w dniu 19.05.2010 r. budzą określone wątpliwości, zgodnie z tezami strony podniesionymi w skardze. Strona wskazała na to, iż w raporcie pokontrolnym istnieje wiele błędów – w rubryce 60 i 70 wpisano jako powierzchnię działek ewidencyjnych 5 i 5,7 ha ( czyli w sumie 10, 7 ha, zamiast deklarowanych prze stronę we wniosku 4,07 ha ), w rubrykach 63, 80 i 83 podawano zamiennie jako powierzchnię działki rolnej 3,07 ha lub 3,27 ha. Na działce nr ... nie dokonano żadnego wyłączenia powierzchni ( rubryka 62 – 1,50 ha ), podczas gdy to na tym gruncie ( a nie działce ... ) jest skupisko drzew , zwartej roślinności. W rubryce 79 dot. tolerancji pomiaru zmieniono "0,?? ha" na "0,18 ha". Tolerancja pomiaru nie powinna przekroczyć powierzchni będącej iloczynem obwodu działki rolnej i szerokości sfery buforowej wynoszącej 1,50 m. Organ kontrolny pomnożył obwód działki 1470 m przez 1,25 m, a nie przez 1,5 m ( rubryka 78 ). Zarzuty strony w powyższym zakresie mogły wynikać z jej błędnej interpretacji zapisów zawartych w kwestionowanych rubrykach, bądź też nie miały w istocie większego znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, jak w przypadku zapisów z rubryki nr 60 i 70 ( podanie powierzchni działek ewidencyjnych – 10,7 ha ), gdyż organ brał pod uwagę przy liczeniu powierzchni przedeklarowanej, iż strona we wniosku podała powierzchnię 4,07 ha ( a nie 10, 7 ha ). Organ nie wyjaśnił jednak w toku prowadzonego postępowania, dlaczego wbrew powoływanym przez siebie regulacjom prawnym przyjęto do dokonywanych obliczeń jako szerokość sfery buforowej ( rubryka 78 ) wartość 1,25 m, zamiast wymaganych 1,5 m. W ocenie Sądu zmiana tych danych mogła wpływać na prawidłowość ostatecznych obliczeń, dających podstawę do przyznania ( lub odmowy przyznania ) wnioskowanych płatności. Strona nie podnosiła tych zarzutów w toku postępowania administracyjnego– po otrzymaniu protokołu pokontrolnego, po wezwaniu o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy w trybie art. 10 § 1 kpa, ani we wniesionym odwołaniu. Kwestie te wskazano dopiero we wniesionej skardze, a w toku postępowania sądowego ( m. in. w odpowiedzi organu na skargę ) nie odniesiono się do zarzutów dotyczących nieprawidłowego obliczenia powierzchni stwierdzonej w toku kontroli z powodu zastosowania złej metodologii przez osoby kontrolujące. Sąd jednak rozpoznając skargę obowiązany jest ustosunkować się do podniesionych w niej zarzutów. W ocenie Sądu kwestia prawidłowości wyliczeń dokonanych w raporcie pokontrolnym ma kluczowe znaczenie dla stwierdzenia, czy zaskarżona decyzja zasadnie utrzymała w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. Brak jakichkolwiek wyjaśnień organu w tym zakresie czyni w istocie kontrolę legalności zaskarżonych orzeczeń przez Sąd niemożliwą. Należy zaznaczyć, że w uzasadnieniu skarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się na przepis art. 30 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 , przywołując jego treść i jedynie ogólnie stwierdzając, iż warunki określone tym przepisem zostały spełnione przy dokonywaniu kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącej, wskazując jako dowód część XI przedmiotowego raportu z czynności kontrolnych i formularz wyników kontroli działek rolnych. Tymczasem Sąd zauważa, że przywołana przez organ wielkość strefy buforowej nie znajduje odniesienia w omawianym raporcie, gdzie w rubr. 78 wskazano 1,25 m szerokości strefy buforowej, co niewątpliwie ma wpływ na określenie powierzchni działki rolnej. W trakcie ponownego rozpoznania niniejszej sprawy organ II instancji winien wnikliwie zanalizować metodę obliczenia użytkowanej powierzchni działki rolnej zastosowaną w raporcie pokontrolnym , dokonać oceny prawidłowości wyliczeń w oparciu o warunki określone przywołanym przepisem i uzyskać jednoznaczną odpowiedź, czy dane otrzymane w trakcie kontroli działki w dniu 19.05.2010 r. mogły stanowić wystarczającą i jednocześnie konieczną podstawę do odmówienia stronie wnioskowanej płatności. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, iż decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania ( art. 7 i 77 kpa ) mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało orzeczenie przez Sąd o jej uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O wykonaniu decyzji i zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.