I SA/Wa 1886/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] maja 2010 r. nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną gminną – ul. [...] w L., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], z obrębu ewidencyjnego [...], o pow. [...] m2 oraz za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną gminną – ul. [...] w L., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], z obrębu ewidencyjnego [...], o pow. [...] m2. Decyzja Wojewody [...] wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.; powołana dalej jako "Przepisy wprowadzające (...)") stwierdził nabycie przez Gminę L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności przedmiotowych działek. Z wnioskiem o wypłatę odszkodowania, w terminie ustawowym tj. [...] listopada 2005 r., wystąpili właściciele przedmiotowej nieruchomości, którymi na dzień 31 grudnia 1998 r. byli – jak wynika z księgi wieczystej Kw Nr [...] (dawnej Kw Nr [...]) – A. A. i J. A. - obecnie prawo do wypłaty odszkodowania posiadają również spadkobiercy J. A. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. sygn. akt [...] z [...] października 2005 r. tj. R. A. i E. K. Starosta [...] decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) ustalił odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną gminną – ul. [...] w L., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], z obrębu ewidencyjnego [...], o pow. [...] m2 oraz za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną gminną – ul. [...] w L., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], z obrębu ewidencyjnego [...], o pow. [...] m2, w łącznej kwocie [...] zł, na rzecz: A. A. za udział 1/2 części ww. nieruchomościach w kwocie [...] zł, R. A. za udział 1/4 części w ww. nieruchomościach w kwocie [...] zł oraz E. K. za udział 1/4 części w ww. nieruchomościach w kwocie [...] zł; zobowiązując Gminę L. do jego wypłaty. Organ wskazał, że stosownie do art. 73 ust. 4 powołanej ustawy odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm., powoływana dalej jako "ugn") wysokość odszkodowania została ustalona w oparciu o operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] października 2009 r., przez rzeczoznawcę majątkowego W. L., który wycenił obie nieruchomości oznaczone jako działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...] na łączną kwotę [...] zł. W dniu [...] listopada 2009 r. na rozprawie administracyjnej pełnomocnik Prezydenta Miasta L. oświadczył, że ostateczne stanowisko w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania zostanie zajęte przez Prezydenta Miasta L. po otrzymaniu decyzji Starosty [...]. Decyzja podlegać będzie ocenie pod względem merytorycznym i formalno-prawnym. Natomiast byli właściciele nieruchomości oświadczyli, że zgadzają się z wyceną zawartą w operacie szacunkowym z [...] października 2009 r. Rzeczoznawca majątkowy podtrzymał swoją wycenę. Po zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, Starosta otrzymał pismo Prezydenta Miasta L. z [...] kwietnia 2010 r., w którym stwierdził, że wartość nieruchomości zajętej pod drogę publiczną jest zawyżona i nie odzwierciedla jej rzeczywistej wartości. Jednocześnie zwrócił się o rzetelne i wnikliwe uprawdopodobnienie wartości gruntu zajętego pod drogę publiczną, a także oszacował wartość powyższego gruntu na kwotę nie wyższą niż [...] zł za m2. Rzeczoznawca majątkowy pismem z [...] kwietnia 2010 r. oświadczył, iż nieruchomość zajęta pod drogę gminną ul. [...] i ul. [...] została wyceniona zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny i sporządzania operatów szacunkowych (Dz. U. Nr 207 poz. 2109). Prezydent Miasta L. pismem z [...] maja 2010 r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z [...] kwietnia 2011 r. wnioskując jednocześnie o wykonanie przez organ rozstrzygający ponownej wyceny przedmiotowych nieruchomości. Starosta [...] do dnia wydania decyzji nie otrzymał, poza niniejszymi oświadczeniami, żadnych innych pism. Następnie w imieniu Gminy Miejskiej L. odwołanie złożył Prezydent Miasta L. wnosząc o uchylenie decyzji Starosty [...] z [...] maja 2010 r. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania zarzucił zaskarżonej decyzji oparcie się na nieprawidłowej (zawyżonej) wycenie wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości. Stwierdził, że rzeczoznawca majątkowy W. L. przy określaniu wartości rynkowej szacowanej nieruchomości przyjął do wyceny (do porównań) wybiórczo nieruchomości o zawyżonych wartościach (położone w centrum L. i przy ul. [...]), pomijając inne transakcje na rynku, które odzwierciedlałyby rzeczywisty rynek nieruchomości, i miały wpływ na wartość wycenianej nieruchomości (która nie jest położona w centrum). Prezydent zakwestionował zastosowanie przez rzeczoznawcę niektórych współczynników cech rynkowych nieruchomości, które miały znaczenie w procesie szacowania i rzutowały na zawyżenie wartości spornej nieruchomości. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty i stwierdził, że dokonana przez organ I instancji ocena stanu prawnego i faktycznego nie budzi zastrzeżeń. Wojewoda zaznaczył, że na podstawie § 36 ust. 1 w związku z ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego przy określaniu wartości gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. § 36 ust. 2 rozporządzenia pozwala natomiast w przypadku braku cen, o których mowa w ust. 1, na zastosowanie podejścia porównawczego, określającego wartość gruntów zajętych pod drogi publiczne jako iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni. Organ wyjaśnił, że w związku z brakiem na terenie miasta L. transakcji, których przedmiotem były nieruchomości przeznaczone pod drogi publiczne, rzeczoznawca zastosował się do dyspozycji § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 21 września 2004 r. i przyjął podejście porównawcze – metodę porównania parami biorąc do porównań rynek nieruchomości gruntowych niezabudowanych, położonych na obszarze miasta L., przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową niską, objętych transakcjami sprzedaży w latach 2008 – 2009. Po wybraniu najbardziej podobnych nieruchomości, określeniu procentowym wagi poszczególnych cech wpływających na wartość działek wycenianych na lokalnym rynku, zestawieniu cech nieruchomości przyjętych do porównań oraz obliczeniu wartości rynkowej 1 m2 terenów przyległych, wartość 1 m2 szacowanych nieruchomości ustalono na kwotę [...] zł, co po uwzględnieniu ich powierzchni dało łącznie [...] zł według stanu na dzień 29 października 1998 r. Sporządzony w sprawie operat szacunkowy spełnia zatem, zdaniem Wojewody, warunki wynikające z powołanych przepisów rozporządzenia z 21 września 2004 r. Przy czym Wojewoda wskazał, że rzeczoznawca dokonując wyboru właściwej metody szacowania kieruje się zasadami wynikającymi z przepisów prawa oraz standardami zawodowymi, jak również zasadami bezstronności i etyki zawodowej. Zaznaczył, że organ administracji publicznej nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Nie może zatem wskazać mu metody czy techniki szacowania. Odnosząc się do zarzutów Prezydenta Miasta L., Wojewoda stwierdził, że stosownie do art. 157 ust. 2 ugn sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego. Jak również nie zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w odwołaniu, że organ I instancji powinien był zlecić wycenę przedmiotowej nieruchomości innemu rzeczoznawcy, aby rzetelnie i wnikliwie uprawdopodobnić wartość nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Wojewoda wskazał także, że Prezydent Miasta L., skoro uznał przedmiotowy operat za nieprawidłowy mógł skorzystać z możliwości wynikających z art. 157 ust. 1 ugn, tj. zwrócenia się do organizacji rzeczoznawców majątkowych o dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia operatu, czego nie uczynił. Na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2010 r. nr [...] Gmina Miejska L. reprezentowana przez Prezydenta Miasta L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając temu rozstrzygnięciu: 1) naruszenie § 4 ust. 2 i ust. 3 w związku z § 36 ust. 2 pkt 2 w związku z § 36 ust. 5 rozporządzenia z 21 września 2004 r. poprzez oparcie się na nieprawidłowej (zawyżonej) wycenie rynkowej nieruchomości stanowiącej przedmiotowe działki ewidencyjne nr [...] i [...], co miało wpływ na ustalenie wysokości należnego odszkodowania, a tym samym na rozstrzygnięcie sprawy; 2) naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.; powołana dalej: "k.p.a.") poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji; 3) naruszenie art. 78 § 1 w zw. z art. 123 i art. 125 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wniosku Gminy L. z [...] maja 2010 r. o dokonanie ponownej wyceny nieruchomości w formie postanowienia, co zamknęło drogę do dochodzenia swoich praw przez stronę i tym samym wpłynęło na rozstrzygnięcie sprawy. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że z bazy dostępnych danych rzeczoznawca wybrał 6 nieruchomości podobnych pod względem lokalizacji ogólnej, dostępu do drogi i sąsiedztwa. Żadna z tych nieruchomości nie jest położona w tym samym obrębie co nieruchomość wyceniana, położone są wręcz w znacznej odległości od niej. Ponadto powierzchnia działek branych pod uwagę do porównania jest znacznie większa od powierzchni gruntu wycenianego. Biegły okres badania rynku określił na lata 2008 – 2009. Operat jednakże powinien uwzględniać ceny transakcyjne występujące na rynku nieruchomości na datę wydania decyzji określającej wartość odszkodowania. Starosta wydał decyzję dopiero po upływie pół roku od daty sporządzenia operatu szacunkowego, przy czym biegły nie wziął pod uwagę znacznego spadku cen nieruchomości, który nastąpił po 2008 r. Gmina zwróciła uwagę na rodzaje cech, które rzeczoznawca wziął pod uwagę dokonując obliczenia współczynnika korygującego mającego decydujące znaczenie przy ustalaniu ceny nieruchomości. Jedną z nich jest dostęp do drogi publicznej, który miał aż 10 % wpływ na ustalenie tegoż współczynnika. Cecha ta zgodnie z przedmiotowym operatem oznacza: bezpośredni dostęp do ważnych ciągów komunikacyjnych, dobre wyeksponowanie nieruchomości (możliwość bezpośredniego wjazdu na nieruchomość z ww. ciągów) oraz pełne uzbrojenie w media. Oczywistym jest, iż nieruchomość, która jest zajęta pod drogę publiczną ma dobry dostęp do drogi oraz ciągów komunikacyjnych, a pełne uzbrojenie w media oraz możliwość bezpośredniego wjazdu na nieruchomość z ważnych ciągów komunikacyjnych nie mają znaczenia w przypadku nieruchomości, która jest drogą publiczną. Kolejnym błędem zdaniem skarżącego było uwzględnienie cechy "położenie i atrakcyjność lokalizacji", która miała aż 30 % wpływ na cenę nieruchomości, a w przypadku drogi publicznej nie powinna mieć znaczenia. Oznacza ona położenie przy głównych ulicach, z dobrym dostępem do komunikacji miejskiej, obiektów handlowo-usługowych, obiektów oświatowych oraz innych obiektów użyteczności publicznej. Błędy te spowodowały znaczne zawyżenie wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości, a co za tym idzie i należnego odszkodowania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła ona o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2010 r. nr [...] i decyzji Starosty [...] z [...] maja 2010 r. nr [...] oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie i skarga nie jest uzasadniona. Bezspornym w sprawie jest, że działki ewidencyjne nr [...], z obrębu [...], o pow. [...] m2 oraz nr [...], z obrębu [...], o pow. [...] m2, które stanowiły własność A. A., R. A. i E. K., zostały zajęte pod publiczną drogę gminną - ul. [...] i ul. [...] w L. Powyższa nieruchomość została przejęta z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa na własność Gminy L., co zostało potwierdzone decyzją Wojewody [...] z [...] stycznia 2007 r. nr [...]. W myśl art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), nieruchomości pozostające w dacie 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie natomiast z art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, która z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w stosownym terminie. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu na dzień wejścia w życie ustawy (tj. na dzień 29 października 1998 r.). Kwestie związane z odszkodowaniem za wywłaszczoną nieruchomość reguluje ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 128 - 135 (dział III rozdział 5 tej ustawy) oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze, a w szczególności rozporządzenie Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. W rozpoznawanej sprawie wysokość odszkodowania ustalono w oparciu o operat szacunkowy z [...] października 2009 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego W. L. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego przy wycenie przedmiotowej nieruchomości zastosowano podejście porównawcze. Przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom cen. Przy metodzie porównania parami, jaka została zastosowana w przedmiotowym operacie, porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Stosując taką metodę określania wartości nieruchomości należy wziąć pod uwagę kilka nieruchomości podobnych i tym samym kilka transakcji kupna – sprzedaży podobnych nieruchomości. Jak wynika z analizy operatu szacunkowego dotyczącego nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] i ul. [...] przy określaniu wartości nieruchomości wzięto pod uwagę 4 transakcje dokonywane w latach 2008 – 2009. Na podstawie tych transakcji ustalono następnie cenę maksymalną i minimalną, a w efekcie końcowym ustalono cenę 1m2 na poziomie [...] zł. Do wyceny zastosowano § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. z uwagi na fakt, iż na rynku lokalnym obejmującym miasto L. nie stwierdzono transakcji nieruchomościami przeznaczonymi lub zajętymi pod drogi publiczne. W ocenie Sądu, w świetle obowiązujących w tym względzie przepisów, przyjęta za podstawę wyceny metoda nie budzi wątpliwości. Operat szacunkowy jest dowodem w sprawie i podlega ocenie, tak jak każdy inny dowód, stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, organ administracji sprawdził w sposób wyczerpujący na jakich przesłankach biegły oparł swoje twierdzenia i skontrolował prawidłowości tego rozumowania. Wskazać należy, że operat szacunkowy stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych odnośnie szacowania nieruchomości. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. Również ustawowy zakres kontroli legalności rozstrzygnięć administracyjnych przypisany sądowi administracyjnemu nie obejmuje weryfikacji wiedzy specjalnej rzeczoznawcy majątkowego jaka składa się na sporządzony w danej sprawie operat szacunkowy. Organy jaki i Sąd może jedynie dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. Natomiast stawiane przez skarżącą w uzasadnieniu skargi zarzuty odnoszą się właśnie do kwestionowania tych elementów operatu szacunkowego, które wymagają wiadomości specjalnych co do szacowania nieruchomości i dlatego nie mogły być oceniane przez organy w trybie art. 80 k.p.a. jak również przez sąd administracyjny. Dotyczy to zarzutów skargi odnoszących się do doboru nieruchomości podobnych, rodzajów cech, które rzeczoznawca wziął pod uwagę. Stąd zarzuty naruszenia wskazanych w skardze licznych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. należy uznać za nieuzasadnione. Należy także podkreślić, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca miała możliwość, po zapoznaniu się ze sporządzonym operatem szacunkowym, wniesienia do niego uwag i zastrzeżeń. Skarżąca mogła przedłożyć również własny operat, który podważałby przydatność operatu sporządzonego na zlecenie organu, jako materiału dowodowego stanowiącego podstawę orzekania. Również i w tym celu została wyznaczona rozprawa administracyjna, by strony mogły wyjaśnić ewentualne wątpliwości co do przedłożonego przez organ operatu. Z możliwości tej skarżąca nie skorzystała. Szczególnie w toku rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2009 r., w której uczestniczył rzeczoznawca sporządzający kwestionowaną w skardze opinię, pełnomocnik skarżącej oświadczył jedynie, że ostateczne stanowisko w sprawie zajmie po otrzymaniu ostatecznej decyzji o ustaleniu odszkodowania. Oceniając ją pod kątem merytorycznym i formalno-prawnym. W niniejszej sprawie organ nie miał obowiązku podjęcia działań mających na celu sporządzenie nowej wyceny. Wniosek skarżącej z [...] maja 2010 r. nie był dla organu wiążący, ponieważ dotyczył już okoliczności stwierdzonej innym dowodem - operatem szacunkowym z [...] października 2009 r., a strona nie przedłożyła konkretnej wyceny, którą organ mógłby dopuścić jako dodatkowy dowód w sprawie. Jeżeli Gmina uważała, że przedłożona na zlecenie organu wycena jest nieprawidłowa winna przedstawić opinię o wartości nieruchomości sporządzoną na własne zlecenie bądź wystąpić do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego. Trudno bowiem wymagać od organu, aby w sprawie, w której nie ma własnego interesu prawnego, a w której organ obowiązany jest do sprawnego prowadzenia postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.), organ zlecał wykonanie kilku opinii rzeczoznawców majątkowych lub opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, w sytuacji gdy w sprawie o ustalenie odszkodowania inne podmioty wywodzą dla siebie korzystne skutki prawne, a przedłożona w sprawie wycena nie jest w sposób oczywisty niewiarygodna, czy niezgodna z przepisami prawa. Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że w niniejszej sprawie strona została pozbawiona możności obrony swych praw poprzez brak możliwości zaskarżenia postanowienia w przedmiocie przeprowadzenia dowodu, gdyż nie jest ono zaskarżalne zażaleniem, przepis art. 78 k.p.a. i art. 123 k.p.a., w sposób wyraźny, nie przewidują w tym przypadku tego środka zaskarżenia. Zgodnie z przepisem art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie tylko wówczas, gdy kodeks tak stanowi. Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonej skargi. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.