II GZ 297/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 32/11 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 32/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił W. G. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [....] w przedmiocie odmowy umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w myśl przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślono, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie uzasadnił zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Następnie podniósł, że zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne nie posiada atrybutu wykonalności. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w skardze wskazane zostały wszystkie przepisy, które przemawiały za umorzeniem zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. W ocenie strony, Sąd "pod innym względem rozpatrzył skargę o wstrzymanie egzekucji". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, którymi są wyrządzenie znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślić należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku poza ewentualnym powtórzeniem treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. powinno wskazywać na konkretne zdarzenia świadczące o tym, iż w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne. Przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji na gruncie rozpoznawanej sprawy jest decyzja o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji uznał, iż decyzja taka nie posiada przymiotu wykonalności, gdyż nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków. W związku z powyższym nie nadaje się ona do wykonania, ani też nie wymaga wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Na marginesie warto zwrócić uwagę, iż wniosek strony nie mógłby zostać uwzględniony z uwagi na brak jego uzasadnienia, gdyż jak wynika z treści powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub decyzji jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jakkolwiek przepis ten nie stanowi wprost o obowiązku strony do takiego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, aby wykazała ona okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to w orzecznictwie ugruntowało się stanowisko, iż strona żądając wstrzymania wykonania aktu lub czynności powinna w jego uzasadnieniu wskazywać na konkretne zdarzenia świadczące o tym, iż w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Brak zatem uzasadnienia wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zamieszczonego w skardze, stanowił już sam w sobie okoliczność uniemożliwiającą zastosowanie ochrony tymczasowej przewidzianej cytowanym art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odpowiada prawu. Odnosząc się natomiast do podniesionych w zażaleniu zarzutów dotyczących odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, należy wskazać, że pozostają one poza przedmiotem toczącego się postępowania zażaleniowego, jakim jest postanowienie z 11 marca 2011 r. odmawiające wstrzymania wykonania decyzji. Z tej przyczyny wskazane przez skarżącego kwestie dotyczące umorzenia należności nie podlegały ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w toczącym się postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.