V SA/Wa 1864/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant st. sekr. sąd. - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania skargę oddala Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie [...] z [...] lutego 2008 r. nr [...], wydaną w trybie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] o przyznaniu płatności T. M. z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z/s w [...]. Organ w uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, iż B. M. (córka producenta) złożyła wniosek o przyznanie płatności w sytuacji przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Przeprowadzenie transakcji przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego nastąpiło w dniu 5 grudnia 2005 r., zgodnie z umową darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego nr [...], w którym T. M. wraz żoną B. M. przekazali córce B. M. będące w ich posiadaniu gospodarstwo rolne. Zatem T. M. (beneficjent programu pomocowego) nie był już uprawnionym do otrzymania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Zgodnie bowiem z § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. 2004r., nr 73, poz. 657 ze zm.) jak wskazał organ I instancji gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania oraz w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych złoży on wniosek do właściwego Kierownika Biura Powiatowego ARiMR oraz zobowiąże się do kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem ONW, złożonym przez poprzedniego posiadacza działek rolnych. Ta okoliczność, zdaniem Dyrektora [...] Oddziału ARiMR nakłada na organ obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2006 r., o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z/s w [...]. Z tak przyjętym rozstrzygnięciem nie zgodził się producent rolny, składając odwołanie od decyzji Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z [...] lutego 2008 r. uznał, że organ dopuścił się rażącego przekroczenia terminów przewidzianych w kpa oraz nieprzestrzegania konstytucyjnej zasady równego traktowania wszystkich obywateli. Autor odwołania wskazał, iż złożył wniosek o przyznanie dopłat w dniu 6 maja 2005 r., a decyzje o ich przyznaniu zostały wydane dopiero w dniu 20 kwietnia i 11 maja 2006 r., tak więc z przekroczeniem ustawowych terminów. Nie zgodził się też z przyjętym przez organ stanowiskiem, iż przeniesienie prawa do dopłat z dotychczasowego właściciela na przejmującego gospodarstwo uzależnione jest od faktu, czy decyzja o dopłatach zostanie wydana przed czy po przekazaniu gospodarstwa. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na ww. postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący T. M.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 542/09 uchylił zaskarżone postanowienie. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania T. M. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] lutego 2008 r. nr [...]. Organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu I instancji co do stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie. Stwierdził, iż decyzja nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 rażąco narusza § 2 ust. 1 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia ONW w związku z art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004r. nr 10, poz. 76 z późn. zm.). Wskazał, iż z treści ww. przepisów wynika, iż płatność można przyznać tylko takiej osobie, która w dniu wydania decyzji w sprawie płatności jest posiadaczem gruntów rolnych i spełnia pozostałe warunki określone ustawą. Organ II instancji podkreślił, iż przeniesienie posiadania gruntów przed wydaniem tej decyzji uniemożliwia przyznanie dotychczasowemu posiadaczowi płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Odnosząc się do złożonego przez stronę odwołania, organ odwoławczy stwierdził, iż nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia. Organ nie zgodził się z zarzutami przekroczenia terminu do załatwienia sprawy i zarzutem nie równego traktowania obywateli. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. ONW; - art. 74 ust. 5 i 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2005 z dnia 24 kwietnia 2004 r. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Należy zauważyć, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wymienione są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. zważywszy na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 w/w ustawy. Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnie prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r. sygn. akt III SA 1705/93 opublikowany w piśmie Wspólnota 1994/42/16). Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 73, poz. 657 z późn. zm.), płatność ONW udziela się producentowi rolnemu: i) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz ii) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Art. 14 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. stanowi, iż rolnicy na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania mogą uzyskać wsparcie w postaci dodatków wyrównawczych przyznawanych na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy: i) prowadzą działalność rolniczą na minimalnym areale, który zostanie określony, ii) podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, oraz iii) stosują dobrą praktykę gospodarki rolnej, zgodną z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia, płatność ONW udziela się producentowi rolnemu do położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, sady, łąki trwałe oraz pastwiska trwałe. Należy się zgodzić z organem II instancji, iż definicja pojęcia "producent rolny" została zawarta w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. nr 10, poz. 76 z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 pkt 3 ww.ustawy, za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego. Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie czy w chwili wydawania decyzji skarżący był posiadaczem przedmiotowych gruntów rolnych. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w dniu wydania decyzji nr [...] tj. w dniu [...] maja 2006 r., skarżący nie był posiadaczem przedmiotowych gruntów rolnych. Świadczy o tym umowa darowizny sporządzona w formie aktu notarialnego nr [...] z dnia 5 grudnia 2005 r. w którym T. M. wraz żoną B. M. przekazali córce B. M. będące w ich posiadaniu gospodarstwo rolne. Należy natomiast zauważyć, iż w chwili składania wniosku o przyznanie płatności z tytułu działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania tj. w dniu 6 maja 2005 r. skarżący był posiadaczem przedmiotowych gruntów rolnych. Należy zauważyć, iż organ wydając decyzję z [...] maja 2006 r. nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 zapadła z rażącym naruszeniem przedstawionych powyżej przepisów prawa, płatność przyznano bowiem osobie, która na dzień wydania decyzji nie była już posiadaczem gruntów rolnych. W związku z powyższym należy stwierdzić, organ wydając zaskarżoną decyzję postąpił zgodnie z prawem. Skarżący podniósł w skardze, iż przesłanka posiadania gruntów rolnych powinna być spełniona w dniu 1 grudnia danego roku, aby zapewnić równość obywateli wobec prawa. Ponadto Skarżący podniósł, iż składanie oświadczenia przez przejmującego ONW jest niezasadne, bo w polskich warunkach klimatycznych prace polowe ustają już w październiku. Skarżący powołał również art. 74 ust. 5 i 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2005 wskazując, iż należy ustalić, czy przekazanie gospodarstwa nastąpiło przed czy po spełnieniu wszystkich warunków pomocy, a nadto, czy w tym przypadku zachodzą przesłanki do stosowania ww. przepisu. Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, iż skarżący ma nie poniekąd rację co do brania przez organy pod uwagę roku gospodarowania. Organ podkreślił, iż decyzje administracyjne w sprawie przyznania płatności ONW wydaje się w terminie do dnia 30 kwietnia roku, następującego po roku, w którym złożono wniosek. Czyli zdaniem organu w niniejszej sprawie decyzja powinna być wydana w okresie od 6 maja 2005 r. (data złożenia wniosku) do 30 kwietnia 2006 r. Natomiast płatność powinna być dokonana od 1 grudnia 2005 r. do 30 czerwca 2006 r. Organ sam podkreślił, iż decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], została wydana z opóźnieniem 11 dni, które nie miało jednak wpływu na to, iż ww. decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Na marginesie Sąd stwierdza, iż organy przyznające płatności powinny brać pod uwagę cały rok gospodarowania, a nie tylko jego wycinek tj. od 6 maja 2005 r. (data złożenia wniosku) do 30 kwietnia 2006 r. Ww. zdanie nie ma jednak wpływu na rozstrzygniecie zapadle w niniejszej sprawie. Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.