I SA/Wa 2074/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-11

Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Jolanta Dargas, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury odmowna w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych dotyczących prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, wydanych wobec osoby nieżyjącej, została wydana z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, jeśli decyzja została skierowana do wszystkich spadkobierców tej osoby, którzy byli stronami postępowania. Natomiast brak doręczenia decyzji wszystkim stronom postępowania stanowi przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, a nie podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto organ nadzoru powinien ocenić legalność decyzji z uwzględnieniem obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, którego brak ogłoszenia może stanowić rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca E. W. zaskarżyła decyzję Ministra Infrastruktury z 2010 r., który utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję odmowną stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 1999 r. dotyczących odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie. Decyzje te były wydane wobec osoby nieżyjącej J. K., a doręczone jedynie części spadkobierców. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa w związku z niedoręczeniem decyzji wszystkim spadkobiercom oraz błędną ocenę legalności decyzji przez organy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia lipca 2010 r. oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia września 2009 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2011 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej E. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku E. W. i Z. L. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2009 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1999 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego organu z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...] dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1964 r., nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z [...] października 1963 r., nr [...] o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] (obecnie [...]) oznaczonej nr hip. [...] lit. [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Minister Infrastruktury decyzją z [...] września 2009 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] lipca 1999 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego organu z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1964 r., nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z [...] października 1963 r., nr [...] o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] (obecnie [...]) oznaczonej nr hip. [...] lit. [...]. Powodem wydania orzeczenia odmownego było przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że weryfikowane orzeczenie administracyjne z [...] października oraz decyzja z dnia [...] stycznia 1964 r. nie zostały skierowane do osoby nieżyjącej – J. K. bowiem decyzje te zostały skierowane do wszystkich spadkobierców zmarłego. Minister Infrastruktury uznał, że brak doręczeń orzeczeń dekretowych wszystkim koniecznym stronom postępowania nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności tych decyzji. Stwierdził ponadto, że decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1999 r. oraz z dnia [...] kwietnia 1999 r. nie są obarczone innymi wadami o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. W następstwie wydanej decyzji E. W. i Z. L. wystąpiły do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego organu z dnia [...] września 2009 r. W uzasadnieniu odwołania wnioskodawczynie wskazały, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r. jest nieprawidłowa, gdyż przedstawiony we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1997 r. zarzut wydania decyzji skierowanej do osoby nieżyjącej to jest do J. K. zmarłego w dniu 19 maja 1939 r. wypełnia przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji nie tylko na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (rażące naruszenie prawa), ale również na postawie art. 156 § 1 pkt 4 Kpa (skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie). Odwołujące się zauważyły również, że nie doręczenie decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1964 r. wszystkim stronom postępowania wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Minister Infrastruktury rozpatrując wniosek stron o ponowne rozpatrzenie sprawy zauważył, że oceniana w trybie nadzoru decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r. została wydana w trybie przepisów o postępowaniu nadzorczym. Istotą postępowania nadzorczego jest dokonywanie oceny legalności kwestionowanych orzeczeń poprzez odniesienie do stanu prawnego obowiązującego w dacie ich wydania. Punktem odniesienia dla oceny legalności decyzji w trybie art. 156 Kpa jest stan z chwili badania decyzji czyli stan z lipca 1999 r. Organ odwoławczy zauważył, że stwierdzenie nieważności może nastąpić jedynie wówczas, gdy bezspornie zostanie ustalone istnienie choćby jednej z przyczyn nieważności określonej w art. 156 § 1 Kpa i nie zachodzą przesłanki negatywne o których mowa w powołanym przepisie. Minister Infrastruktury wskazał, że celem stwierdzenia nieważności jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami określonymi w art. 156 Kpa. Zaznaczył również, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu nadzorczego jest rozpatrzenie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez art. 156 Kpa, co oznacza, że organ administracyjny nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty jak również nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej, tak więc przedmiotem postępowania nadzorczego jest konkretna decyzja, a nie sprawa. Organ odwoławczy przyjął więc, że w postępowaniu prowadzonym w pierwszej instancji należało ustalić, czy decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1999 r. jest dotknięta wadą w rozumieniu art. 156 Kpa. Oznacza to, że przytoczone w niniejszym postępowaniu zarzuty mogły być brane pod uwagę w takim zakresie w jakim mogły rzutować na ocenę zgodności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z prawem. Tymczasem skarżący nie zakwestionowali w postępowaniu odwoławczym merytorycznych ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 1999 r. i z dnia [...] lipca 1999 r. Decyzje te zawierają obszerną i pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy, a ich wydanie było poprzedzone zebraniem materiału dowodowego archiwalnego i geodezyjnego. Ponadto zarzuty podniesione w niniejszym postępowaniu nie wskazują na błędy w podjętych decyzjach Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 1999 r. i z dnia [...] lipca 1999 r., lecz wynikają z prób wskazania innych błędów zaistniałych podczas wydawania decyzji dekretowych. Organ odwoławczy zauważył, że decyzje dekretowe z dnia [...] stycznia 1964 r. oraz z dnia [...] października 1963 r. zostały już ocenione w postępowaniu nadzorczym zakończonym decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1999 r., który przyznał, że orzeczenia dekretowe zostały skierowane do osób nieżyjących. Uznał jednak, że nie stanowi to rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ponieważ przedmiotowe decyzje zostały skierowane do spadkobierców nieżyjącego J. K., a więc do wszystkich stron postępowania. W ocenie Ministra skierowanie decyzji do osoby zmarłej nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, jeżeli chodzi o decyzję nadzorczą, która dokonywała jedynie oceny legalności kwestionowanych decyzji. Jednakże okoliczność, iż strona nie brała bez własnej winy udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną stanowi wadę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa i jest jedną z przesłanek wznowienia postępowania i dlatego nie może stanowić podstawy dla stwierdzenia nieważności decyzji. Reasumując Minister Infrastruktury uznał, że postępowanie nadzorcze dotyczące decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1999 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] kwietnia 1999 r. zostało przeprowadzone należycie, a odmowa stwierdzenia nieważności miała uzasadnione podstawy. Zdaniem organu skierowanie decyzji do osoby zmarłej obok innych osób – stron będących następcami prawnymi tej zmarłej osoby nie może być uznane za rażące naruszenie prawa w decyzji nadzorczej, która dokonywała jedynie oceny jej legalności. Uwzględniając powyższe Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] września 2009 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1999 r., oraz utrzymanej nią w mocy wcześniejszej decyzji z dnia [...] kwietnia 1999 r. Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. E. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: - przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez przyjęcie, że skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej nie narusza prawa w sposób rażący o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, - błędne przyjęcie, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...] oraz decyzji z [...] lipca 1999 r., nr [...] odniósł się do naruszenia prawa w postaci skierowania decyzji do osoby nieżyjącej, - błędne przyjęcie, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1964 r., nr [...] oraz orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1963 r., nr [...] przeprowadził analizę wystąpienia pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności o których mowa w art. 156 Kpa, - nieuwzględnienie okoliczności, iż Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z dnia [...] kwietnia 1999 r. oraz decyzji z dnia [...] lipca 1999 r. w ramach wydania decyzji nadzorczej nie ustalił czy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1963 r. zostało doręczone wszystkim stronom postępowania oraz nieuwzględnienie okoliczności czy wszyscy adresaci tego orzeczenia posiadali status strony. W obszernym uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że nie zgada się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji bowiem przed II wojną światową J. K. był właścicielem nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w W. przy ówczesnej ulicy [...]. Po wojnie nieruchomość ta miała adres ul. [...], obecnie [...]. Dla nieruchomości prowadzona była księga hipoteczna pod nazwą – nieruchomość warszawska nr [...], lit. [...]. Obecnie przedmiotowa nieruchomość stanowi działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] i wchodzi w skład nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW [...]. Skarżąca zauważyła, że J. K. zmarł w dniu [...] maja 1939 r. zaś jego spadkobiercami ujawnionymi w księdze wieczystej w częściach równych po ¼ części każde są Z. K., M. K., R. K. i Z. K. Wskazała, że nieruchomość, której dotyczy postępowanie nieważnościowe położona była na obszarze objętym działaniem dekretu [...]. Spadkobiercy J. K. w dniu 13 października 1948 r. złożyli do Zarządu Miejskiego w W. Wydziału Gospodarki Gruntami wniosek o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do terenu przedmiotowej nieruchomości, który został rozpoznany dopiero w 1963 r. Przed datą jego rozpoznania spadkobierczynie J. K. – R. i M. K. zawarły związki małżeńskie i zmieniły nazwiska odpowiednio na B. i E. o czym wiedział organ rozpoznający wniosek. Spadkobiercy J. K. w latach 1961 – 1963 złożyli bowiem trzy pisma skierowane do Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej w W. podpisane przez wszystkich spadkobierców. Skarżąca podkreśliła, że Prezydium Rady Narodowej W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] października 1963 r. odmówiło przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości z uwagi na jej przeznaczenie w planach zagospodarowania przestrzennego pod użyteczność publiczną. Orzeczenie to zostało wydane w stosunku do J. K., Z. K., M. K., R. K. i Z. K. natomiast zostało doręczone wyłącznie Z. K. Z. K. od powyższej decyzji wniosła odwołanie domagając się jej uchylenia. Minister Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] stycznia 1964 r. utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie administracyjne. Stroną tej decyzji była wyłącznie Z. K. Skarżąca zauważyła, że zarówno decyzja Prezydium jak i decyzja Ministra zostały wydane w stosunku do osoby nieżyjącej to jest J. K., który zmarł [...] 1939 r. Wydane decyzje zostały doręczone wyłącznie Z. K. z pominięciem R. B., M. E. i Z. K.. Skarżaca podkreśliła, że uniemożliwienie udziału tym osobom w postępowaniu jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa co powinno skutkować koniecznością stwierdzenia nieważności tych decyzji. E. W. podkreśliła, że wykazane uchybienia stanowią rażące naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W szczególności organ orzekający w sprawie ograniczył zakres jej rozpoznania jedynie do zarzutu i jego uzasadnienia sformułowanego przez wnioskodawców co stanowi rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty zamieszczone w skardze nie zawierają nowych okoliczności, które nie były uwzględnione w postępowaniu nadzorczym, ponieważ stanowią one jedynie powtórzenie zarzutów do których Minister Infrastruktury ustosunkował się w decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty skarżącej zasługują na uwzględnienie. Na wstępie Sąd zauważa, że przedmiotem postępowania nadzorczego prowadzonego w niniejszej sprawie przez Ministra Infrastruktury była ocena legalności wydanych w trybie tzw. nadzoru - decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast (zwanego dalej PUMiRM) z dnia [...] lipca 1999 r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] kwietnia 1999 r. Przedmiotem postępowania prowadzonego przez Ministra Infrastruktury nie była zatem ocena legalności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1964 r. oraz poprzedzającego go orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1963 r., ponieważ te ostatnie dwa rozstrzygnięcia były aktami kontrolowanymi we wcześniejszym postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Skoro zatem postawę prawną pierwszej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stanowiły przepis art. 157 § 3 w zw. z art. 156 § 1 Kpa, a decyzji odwoławczej przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, to zadaniem Ministra było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ocena, czy decyzje te obarczone są wadami, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa, w tym ustalenie, czy PUMiRM - odmawiając stwierdzenia nieważności kontrolowanych decyzji wydanych w postępowaniu zwyczajnym i nie stwierdzając w tych decyzjach wad z art. 156 § 1 Kpa – naruszył rażąco przepisy, na których oparł swe decyzje. W kontekście powyższych wywodów zastrzeżenia Sądu budzi to – na co słusznie zwróciła uwagę skarżąca w piśmie z dnia 3 marca 2011 r. – że Minister Infrastruktury dokonując kontroli legalności decyzji PUMiRM zupełnie pominął to, że Prezes UMiRM (kontrolując decyzje których podstawę materialnoprawną stanowił art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.) nie wyjaśnił, czy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 r. był planem obowiązującym w dacie wydania decyzji dekretowych wydanych w postępowaniu zwyczajnym. Tymczasem zgodnie z art. 24 ust. 2 i art. 30 w związku z art. 25 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz. U. Nr 16, poz. 109 ze zm.) plan regionalny uzyskiwał moc obowiązującą z chwilą ogłoszenia go we właściwym dzienniku urzędowym, natomiast plan miejscowy z chwilą ogłoszenia go w sposób przyjęty w danej miejscowości lub z ostatnim dniem wywieszenia obwieszczenia w zarządzie gminnym lub z dniem wydania pisma, w którym po raz ostatni ogłoszono to obwieszczenie. Z kolei z mocy art. 40 w związku z art. 25 ust. 1 (obowiązującej od dnia 14 sierpnia 1961 r.) ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 7, poz. 47) plany zagospodarowania przestrzennego miast i osiedli zatwierdzone przed wejściem w życie tej ustawy (powyższy plan został zatwierdzony w dniu 31 stycznia 1961 r.) stawały się miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu tej ustawy i uzyskiwały moc powszechnie obowiązującą z dniem ogłoszenia w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej uchwały o zatwierdzeniu danego planu. Wobec powyższego Minister nie dokonał oceny tego, czy organ nadzoru orzekając odmownie w 1999 r. nie naruszył rażąco przepisu art. 156 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, a działając jako organ odwoławczy także przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa . Gdyby bowiem okazało się, że plan zatwierdzony uchwałą Nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 r. nie został ogłoszony, to wówczas znaczyło by to tyle, że PUMiRM odmówił stwierdzenia nieważności decyzji rażąco naruszających prawo - art. 7 ust. 2 dekretu, skoro Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło by uwzględnienia wniosku dekretowego, powołując się na nieistniejący w sensie prawnym plan miejscowy (z pism PRN w W. z dnia [...] września 1962 r. i z dnia [...] grudnia 1963 r. wynika, że orzeczenie administracyjne z dnia [...] października 1963 r. i decyzja z dnia [...] stycznia 1963 r. zostały oparte na planie zatwierdzonym uchwałą z dnia [...] stycznia 1961 r. ). Brak analizy legalności decyzji PUMiRM przez pryzmat tego zagadnienia świadczy o tym, że Minister Infrastruktury naruszył przepis art. 156 § 1 Kpa, a orzekając jako organ odwoławczy dodatkowo przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kpa - w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Infrastruktury wyjaśni, czy plan zatwierdzony uchwałą Nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 r. został ogłoszony i w jakim dzienniku urzędowym został opublikowany. W sytuacji, gdy okaże się, iż plan ten nie obowiązywał organ dokona oceny legalności decyzji PUMiRM z 1999 r., z uwzględnieniem wpływu tej okoliczności na legalność działania PUMiRM, w szczególności oceni, czy organ nadzoru rażąco naruszył przepis art. 156 § 1 Kpa, a działając jako organ odwoławczy przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kpa - w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, opierając swe ustalenia na nieobowiązującym planie i w konsekwencji odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji dekretowych obarczonych wadą rażącego naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że Minister Infrastruktury prawidłowo uznał, iż nie można uznać za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa działania Prezydium Rady Narodowej W., polegającego na wydaniu decyzji w stosunku do nieżyjącego J. K., w sytuacji, gdy organ jednocześnie orzekał o prawach jego żyjących spadkobierców. Istota rażącego naruszenia prawa w tego rodzaju przypadkach polega bowiem na tym, że organ wydaje decyzję w stosunku do nieistniejącego w sensie prawnym podmiotu, tj. doprowadza do sytuacji, której nie przewidują przepisy Kpa – załatwia sprawę indywidualną strony postępowania, której nie ma. W konsekwencji organ zaprzecza istocie stosunku administracyjnoprawnego, który nawiązuje się tylko wówczas, gdy jest organ i strona (strony) postępowania. W niniejszej sprawie sytuacja wygląda inaczej, ponieważ organ orzekł w sprawie indywidualnej, która miała swój przedmiot i podmioty (stronami postępowania były istniejące osoby – spadkobiercy po J. K.). Nie można zatem przyjąć, że organ orzekał w nieistniejącej (pozbawionej elementu podmiotowego) sprawie. Jeżeli zaś Prezydium Rady Narodowej W. nie wzięło pod uwagę faktu zmiany nazwisk M. K. i R. K., to uchybienie tego rodzaju nie jest rażącym naruszeniem prawa, jako że, mimo wstąpienia w związek małżeński, spraw dotyczyła tych samych osób. Sąd podziela też stanowisko Ministra Infrastruktury, że fakt pozbawienia udziału w postępowaniu dekretowym R. K., M. K. i Z. K. (w tym i brak doręczenia wszystkim stronom rozstrzygnięcia) można rozpatrywać tylko w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, ponieważ tego rodzaju przesłankę przewiduje przepis art. 145 § 1 Kpa, a nie przepis art. 156 § 1 Kpa (odnoszący się do sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji). Sąd zwraca uwagę, że przesłanki wznowieniowe nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Dzieje się tak dlatego, że oba te tryby weryfikacji decyzji służą różnym celom i nie są w stosunku do siebie konkurencyjne. W ramach wznowienia postępowania eliminuje się decyzję, ponieważ procedura poprzedzająca jej wydanie zawiera kwalifikowane wady wymienione w art. 145 § 1 Kpa. W sprawie o stwierdzenie nieważności eliminuje się decyzję dlatego, że w niej samej (a nie w procedurze) tkwią ciężkie wady prawne, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. Skoro zatem skarżąca uważa, że orzeczenie dekretowe winno być wzruszone w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), winna domagać się wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło