VI SA/Wa 2537/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-14
Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Piotr Borowiecki, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz naruszenia dotyczące dokumentacji pracy kierowcy jest zasadne wobec osoby, która twierdzi, że nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego i jest rolnikiem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo, ponieważ stwierdzone naruszenia przepisów prawa transportowego miały miejsce, a fakt bycia rolnikiem nie zwalnia z odpowiedzialności administracyjnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i naruszenia dotyczące dokumentacji pracy kierowcy. Organy inspekcji transportu drogowego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały sankcje zgodnie z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
W dniu stycznia 2010 r. podczas kontroli pojazdu marki M. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości B. stwierdzono naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego, w tym nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego, brak wymaganej licencji oraz naruszenia dokumentacji pracy kierowcy. Skarżący A.K., rolnik, twierdził, że nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego i wykonywał jednorazowy przewóz grzecznościowy farb, co nie wymagało licencji ani innych formalności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę A.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z września 2010 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2011 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lutego 2010r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. K. (skarżący) karę pieniężną w kwocie 11.200 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło;
1) nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego: wykresówka zapisywana była za długo,
2) wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty,
3) wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek,
4) wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne,
5) wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą.
Fakty te zostały ujawnione podczas kontroli pojazdu marki M. o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2010 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości B. Kontrolowanym pojazdem kierował A. K. (syn skarżącego), zaś drugim kierowcą był Z. C. Powyższe zostało stwierdzone protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Podczas kontroli zostali przesłuchani obaj kierowcy w charakterze świadków. A. K. zeznał, iż przewożony ładunek farb należy do firmy żony Z. C. pod nazwą B. ze S. Z. C. wyjaśnił, że skarżący użyczył mu pojazdu i w ramach rozliczeń w drodze powrotnej świadek opłacił tankowanie pojazdu ( około 55 litrów ropy).
W odwołaniu z dnia [...] marca 2010 r. strona podnosi, iż nie wykonywała transportu drogowego, gdyż jest rolnikiem i nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Z uwagi na powyższe strona nie mogła skierować kierowców na badania lekarskie i psychologiczne, ani też wystawić zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdów oraz potwierdzających fakt spełnienia przez kierowcę wymagań określonych ustawą. Skarżący wskazał, iż był to jednorazowy przewóz grzecznościowy farb, które drugi kierowca Z. C. zabrał dla swojej żony w drodze powrotnej z K. Natomiast celem przewozu był transport buraków ćwikłowych z gospodarstwa rolnego do zakładu przetwórczego w B. koło K. Jednocześnie skarżący stwierdził, iż nie użyczał pojazdu Z. C. bowiem cały czas pojazdem dysponował jego syn.
Decyzją z [...] września 2010 r. ( w brzmieniu uwzględniającym sprostowanie dokonane postanowieniem z [...] listopada 2010 r.) Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. , art. 4, art. 5 pkt 1, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39l, art. 42 ust. 1, art. 87 ust.1, art. 92 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.- dalej jako u.t.d.) oraz na podstawie lp. 1.1., lp. 1.7, lp.11.2.2., lp. 1.8.1, lp. 1.8.3 załącznika do u.t.d., art. 31 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.), art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 7a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE 1370 z 31.12.1985 ze zm.);
1) uchylił zaskarżoną decyzję w całości,
2) umorzył postępowanie w I instancji w części dotyczącej: nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą,
3) nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.200 zł za stwierdzone naruszenia:
- nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego: wykresówka była zapisywana była za długo (200 zł),
- wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (1.000 zł),
- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek (8.000 zł),
- wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (1.000 zł).
W uzasadnieniu GITD uznał, iż argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w dniu kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa.
Zdaniem GITD z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika , że skarżący w dniu kontroli wykonywał transport drogowy rzeczy bez licencji bowiem kierowcy nie byli jego pracownikami. W związku z tym przewóz ten nie mógł zostać zakwalifikowany jako przewóz na potrzeby własne gdyż nie spełniał przesłanek określonych w art. 4 pkt. 4 lit. a) u.t.d. mówiącym, iż pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Ponadto organ stwierdził, że z faktury z dnia [...] stycznia 2010 r. wynika, że kontrolowanym pojazdem wykonywano przewóz farb i komponentów należących do firmy B. , ul. K. [...],[...]-[...] N. W związku z tym kontrolowany przewóz również nie spełniał przesłanek przewozu drogowego na potrzeby własne, określonych w art. 4 pkt. 4 lit. c), który stanowi, iż w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin.
W tych okolicznościach podnoszony przez skarżącego zarzut, iż był to przewóz grzecznościowy, zaś A. K. jest synem strony w ocenie organu nie mógł odnieść zamierzonego skutku, zwłaszcza że ustawodawca nie przewidział w obowiązujących aktach prawnych definicji jednorazowego przewozu grzecznościowego, na który powołuje się strona.
W ocenie GITD zasadnie zostały stwierdzone inne naruszenia za wyjątkiem wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienia wszystkich wymogów określonych ustawą. W tym zakresie organ odwoławczy uznał, że z uwagi na fakt nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł z tytułu naruszenia przepisu lp. 1.1 załącznika do u.t.d. ma podstaw do karania strony za naruszenie przepisu lp. 1.8 ust 3 załącznika do u.t.d. bowiem strona nie mogła być potraktowana jako przewoźnik drogowy, gdyż nie miała uprawnień do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. K. wnosząc o uchylenie decyzji. Co do zasady skarżący podtrzymał w skardze swoje argumenty opisane w odwołaniu i ponownie podkreślił, że jako rolnik nie wystawiał żadnej faktury, zaś Z. C. towarzyszył synowi skarżącego gdyż jest bardziej doświadczonym kierowcą. Ponadto stwierdził, że zgodnie z art. 33 ust.1 u.t.d. jako rolnik jest zwolniony z obowiązku uzyskania zaświadczenia na potrzeby własne.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.
Należy wskazać, iż ustalenia faktyczne poczynione w związku z kontrolą z dnia [...] stycznia 2010 r. nie były kwestionowane przez stronę. Odmienna była tylko ocena tych okoliczności dokonana przez skarżącego, który uważał, iż jako rolnik nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego i nie ma ustawowego obowiązku posiadania zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne oraz licencji na wykonywanie transportu drogowego. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego nawet stwierdzony podczas kontroli fakt przewozu farb należących do żony Z. C. nie miał w sprawie znaczenia skoro był wykonywany jedynie grzecznościowo i niejako przy okazji transportu buraków ćwikłowych do przetwórni.
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej zawartych w skardze należy na wstępie zaznaczyć, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00).
W ocenie Sądu obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji. Z obowiązujących powszechnie unormowań prawa wynika bezspornie, iż organy inspekcji transportu drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa – mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.
Niewątpliwie należy podzielić stanowisko organu, że przepisy u.t.d. nie przewidują kategorii przewozu grzecznościowego.
Wbrew twierdzeniom skarżącego również fakt, iż jest on rolnikiem nie zwalniał go z odpowiedzialności administracyjnej z tytułu przewozu ładunku w postaci farb skoro ładunek ten nie był przeznaczony na potrzeby gospodarstwa rolnego oraz w rezultacie nie doszło do użyczenia samochodu na rzecz właściciela przewożonego ładunku farb. W sprawie nie znajduje też zastosowania wyłączenie z art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia ( WE) nr 561/2006 bowiem z obowiązku rejestrowania czasu pracy zostali zwolnieni producenci rolni, którzy w ramach prowadzonej działalności rolniczej korzystają z własnych lub wynajętych pojazdów pod warunkiem, że sami są kierowcami. Taki wniosek wypływa również z treści art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. Ponadto z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż kierowcy wykonujący przewóz drogowy nie zostali wyposażeni w odpowiednie dokumenty.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu należy uznać, iż organy inspekcji transportu drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy, jak również organ pierwszej instancji oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej analizy.
Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło