II SA/Bd 1368/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2011r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. W dniu 8 lipca 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. wystąpił do Starosty Ś. z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji A. M. do kierowania pojazdami w związku z otrzymaniem przez niego w okresie od 12 sierpnia 2009 r. do 26 czerwca 2010 r. łącznie 26 punktów za pięciokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. W tym samym dniu powiadomił o uzyskaniu przez A. M. powyższej liczby punktów Komendanta Powiatowego Policji w Ś. W następstwie tej informacji Komendant Powiatowy Policji w Ś. decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.) skierował wyżej wymienionego na badania psychologiczne z powodu przekroczenia dozwolonego limitu 24 punktów karnych otrzymanych w trybie art. 130 ust. 1 wskazanej ustawy. W piśmie z tej samej daty stanowiącym, skierowanie na badania zamieszczono między innymi pouczenie o konieczności zgłoszenia się na badania w terminie 30 dni od otrzymania skierowania oraz prawie odwołania się od decyzji kierującej do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Decyzję wraz ze skierowaniem A. M. odebrał w dniu 16 lipca 2010 r., a w dniu 22 lipca 2010 r. stawił się w Pracowni Badań Psychologicznych [...] w Ś. na badania, w wyniku których wydane zostało orzeczenie psychologiczne nr [...] stwierdzające brak u niego przeciwwskazań psychologicznych do prowadzenia pojazdów. W dniu 28 lipca 2010 r. wyżej wymieniony złożył w KPP w Ś. odwołanie od decyzji z dnia [...] o skierowaniu na badania psychologiczne, w którym – powołując się na uzyskany w dniu 22 lipca 2010 r. pozytywny wynik badań- wniósł o umorzenie postępowania w sprawie w oparciu o art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowego z uwagi na brak podstaw do jego dalszego prowadzenia. W odpowiedzi na pismo organu II instancji wzywające go do cofnięcia odwołania, a wówczas postępowanie zostanie umorzone, A. M. powiadomił tenże organ, że odwołanie podtrzymuje, zaś organ winien wydać nową decyzję uchylającą decyzję zaskarżoną. W następstwie rozpatrzenia odwołania Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją nr [...] z dnia [...] orzekł o utrzymaniu decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Ś. w mocy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na wynikający z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązek skierowania na badania psychologiczne osób, które przekroczyły limit 24 punktów otrzymanych za naruszenie zasad ruchu drogowego oraz na wynikający z prowadzonej w KW Policji ewidencji bezsporny fakt przekroczenia powyższej liczby punktów przez stronę. Jednocześnie powołując się na wyrok NSA organ stwierdził, że strona nie cofnęła odwołania, co byłoby równoznaczne z wystąpieniem o umorzenie postępowania odwoławczego, zaś brak jest podstaw do umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania tylko z tego powodu, że strona wykonała decyzję nieostateczną. Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Komendanta Wojewódzkiego w Policji w B. i wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji A. M. podniósł zarzuty naruszenia art. 7, 8, 12 § 1 kpa, a także art. 132 § 1 kpa poprzez nieskorzystanie Komendanta Powiatowego Policji w Ś. z wynikającej z tego przepisu możliwości uchylenia własnej decyzji, mimo że istniały do tego przesłanki wobec przedłożenia przez niego orzeczenia psychologicznego, jak również naruszenia art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do podtrzymania decyzji z [...] mimo dostarczenia orzeczenia psychologicznego, które dowodzi braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania przez niego pojazdem. Uzasadniając wniesioną skargę A. M. wskazał, iż skoro skierowanie kierowcy, który przekroczył limit 24 punktów karnych na badania psychologiczne uzasadnione jest uporczywym naruszaniem przepisów ruchu drogowego mogącym świadczyć o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, to uzyskanie pozytywnego wyniku tych badań nie daje według niego podstaw do podtrzymania podejrzenia o istnieniu tego rodzaju przeciwwskazań. Ze skargi nadto wynika, że skarżący nie cofnął odwołania obawiając się, iż w razie skorzystania z tej możliwości mogą być w stosunku do niego podjęte jakieś czynności skutkujące negatywnie dla posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz w szczególności wywodząc, że wobec odmowy cofnięcia przez stronę odwołania i uznania przezeń decyzji organu I instancji za prawidłową, zobowiązany był utrzymać tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem orzekające w sprawie organy nie naruszyły przepisów prawa. Stosownie do art. 104 § 1 kpa organ administracji zobowiązany jest do załatwienia sprawy będącej przedmiotem prowadzonego postępowania w formie decyzji administracyjnej, chyba że przepisy Kodeksu stanowią inaczej. Zgodnie z art. 104 § 2 kpa należy przyjąć, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty (decyzje merytoryczne) lub w inny sposób kończą postępowanie w danej instancji (decyzje pozamerytoryczne). Do tej ostatniej kategorii należą decyzje o umorzeniu postępowania wydane na podstawie art. 105 kpa. Przesłanką obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowość postępowania, to jest gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, czyli inaczej mówiąc – takiej sprawy indywidualnej, w której organ administracji publicznej władny i jednocześnie zobowiązany jest orzec na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach określonego podmiotu. W przypadku takim wydanie jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia jest prawnie niedopuszczalne. Przepis art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nakłada na organ kontroli ruchu drogowego obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie skierowania na badanie psychologiczne kierowcy, który przekroczył liczbę 24 punktów karnych otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 wymienionej ustawy za naruszanie przepisów ruchu drogowego i wydania w tym zakresie decyzji. Stan faktyczny dotyczący skarżącego polegający na uzyskaniu przez niego aż 26 wskazanych punktów na przestrzeni od sierpnia 2009 r. do czerwca 2010 r. za dopuszczenie się pięciu wykroczeń drogowych wyczerpał dyspozycję powyższego przepisu prawa materialnego, w związku z czym istniały pełne podstawy do sprawdzenia poprzez odpowiednie badanie, czy uporczywość naruszania zasad ruchu drogowego nie wiąże się z istniejącymi u skarżącego przeciwwskazaniami psychologicznymi do kierowania pojazdem i nałożenia na niego w tym przedmiocie obowiązku. Tak więc celem wydanej przez Komendanta Powiatowego Policji w Ś. w dniu [...] decyzji było wyłącznie ustalenie czy skarżący przejawia, czy też nie przejawia predyspozycji psychologicznych przemawiających przeciwko byciu kierowcą i tenże cel został osiągnięty, bowiem skarżący będąc przymuszony poddał się badaniu psychologicznemu jeszcze zanim decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności uzyskując pomyślny dla siebie wynik badania. W dacie wydawania wspomnianej decyzji skierowanie skarżącego na badanie nie było w świetle podanej wyżej definicji sprawy administracyjnej, bynajmniej bezprzedmiotowe. Nie uczynił także bezprzedmiotową decyzji kierującej fakt jej wykonania przez skarżącego i uzyskania orzeczenia wykluczającego przeciwwskazania psychologiczne do prowadzenia pojazdów, skoro - jak już wskazano – chodziło w tym wypadku o uzyskanie stanowiska psychologa w kwestii wymienionej w decyzji, niezależnie od tego, czy będzie ono korzystne dla skarżącego czy też nie. Wynik przeprowadzonego badania w żaden sposób nie unicestwił obowiązku organu kontroli ruchu drogowego, o którym mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wobec powyższego, wbrew stanowisku skarżącego, nie istniały jakiekolwiek podstawy do uchylenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w związku wniesionym odwołaniem, decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania przed tym organem w oparciu o art. 105 § 1 kpa. Natomiast art. 105 § 2 kpa dotyczy tylko postępowań wszczętych na wniosek strony. Również Komendant Powiatowy Policji w Ś. nie mógł, stosując art. 132 kpa, uchylić lub zmienić własnej decyzji, bowiem była ona prawidłowa i odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, a więc nie został spełniony wymagany warunek wydania przez organ I instancji w trybie tego przepisu decyzji w ramach samokontroli. Nadmienić przy tym należy, że skorzystanie przez organ I instancji z możliwości przewidzianej w art. 132 kpa ma charakter uznaniowy. Jak słusznie zauważono w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej wykonanie przez stronę nieostatecznej decyzji organu I instancji nie stwarza także żadnych podstaw do umorzenia jako bezprzedmiotowego z tego powodu, postępowania odwoławczego. Uzyskanie umorzenia postępowania odwoławczego byłoby natomiast możliwe w przypadku cofnięcia odwołania (art. 105 § 2 w zw. z art. 137 kpa), czego skarżący nie uczynił. Skoro tak, to organ odwoławczy miał obowiązek ponownego rozpatrzenia co do istoty sprawy dotyczącej skierowania go na badania psychologiczne, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, gwarantującą dwukrotne rozpoznanie sprawy przez dwa różne organy i w efekcie, jako zgodną z przepisami prawa, decyzję podległego organu utrzymał w mocy. Nadmienić w tym miejscu należy, że ewentualne umorzenie postępowania odwoławczego miałoby tylko ten skutek, iż wiążąca pozostałaby decyzja organu I instancji, stając się decyzją ostateczną. Z przedstawionych wyżej względów, nie podzielając nadto podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przez orzekające w rozpatrywanej sprawie organy przepisów art. 7, 8 oraz 12 § 1 kpa i to w stopniu wpływającym na jej wynik, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.