I SA/Sz 13/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-03-17

Skład orzekający: Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma obowiązek umorzyć należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek, jeśli wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ale nie zachodzi całkowita nieściągalność długu?
Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest zobowiązany do umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek, nawet w trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, jeśli nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności długu określona w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy i wymaga spełnienia ustawowych przesłanek.
Stan faktyczny
Skarżący, S. w P., zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o umorzenie należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek, wskazując na defraudację środków przez księgową. ZUS odmówił umorzenia, argumentując, że nie występuje całkowita nieściągalność długu, a jednostka nadal prowadzi działalność i posiada majątek. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym wadliwe uzasadnienie decyzji oraz zaniechania ZUS w zakresie kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi S. w P. im. K. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, ze zm.), w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku S. nr [...] im. [...] w P. (przywoływany dalej jako: S.w P. o umorzenie należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...]r., którą odmówiono umorzenia w/w należności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z dnia [...] r. zobowiązany wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu odsetek. Jak wynika z akt sprawy, wnosząc o umorzenie odsetek podniesiono, że nieregulowanie należności (brak płatności od [...] do [...] 2009 r.) związane było z defraudacją środków finansowych przez główną księgową. Wskazano, że w sprawie prowadzone jest dochodzenie. W toku postępowania strona przedłożyła ( w odpowiedzi na wezwanie organu) dokumenty określające status organizacyjno – prawny placówki (powiatowa samorządowa jednostka organizacyjna), informację uszczegóławiającą rodzaj pomocy (pomoc de minimis). Nadto przedłożono korespondencję wnioskodawcy ze Starostą Powiatowym odnośnie "wyasygnowania dodatkowych środków finansowych" na dalsze funkcjonowanie jednostki, informację dotyczącą realizacji dochodów i wydatków i sytuacji finansowej Powiatu [...]. wg stanu na [...] r., kierowaną do Dyrektora ZUS prośbę Starosty [...]. o pozytywne rozpatrzenie wniosku strony. Organ, działając w pierwszej instancji odmówił umorzenia odsetek od składek wskazując w uzasadnieniu decyzji na treść art. 28 ust. 1-3 oraz art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585), a także § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że w sprawie nie wystąpiła niezbędna przesłanka umożliwiająca umorzenie długu, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. całkowita nieściągalność. Wskazane we wniosku okoliczności nie stanowią w ocenie organu przesłanki uzasadniającej umorzenie przedmiotowych odsetek. W uzasadnieniu podano, że Ośrodek został powołany [...] r. i nadal prowadzi działalność w zakresie pomocy społecznej oraz opieki wychowawczej. Organ wskazał, nadto na fakt posiadania przez stronę nieruchomości. Dodano przy tym, że S.w P. posiada status płatnika składek, a nie ubezpieczonego. Składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, S.w P., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, podniósł zarzut naruszenia art. 7,8,9,10 i 12 kpa oraz zarzut wadliwego uzasadnienia decyzji. Wskazał, że zadłużenie Strony wobec ZUS odnosi się do dziewięciu lat wstecz. Zdaniem Strony, był to również wynik zaniechania przez ZUS bieżącej kontroli opłacania składek. Strona powołała się na przepis § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Strona zarzuciła, że organ rozpoznający sprawę nie rozważył zasadności umorzenia odsetek w oparciu o ten przepis. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ wskazał na wstępie na ciążące na stronie zaległości z tytułu odsetek od niezapłaconych składek i podał, że stanowią one kwotę łącznie [...] zł. Ustalił, że S. w P. posiada w trwałym zarządzie nieruchomość, położoną w P. przy ul. [...] o pow. [...] ha [...] a [...] m², której właścicielem jest Powiat [...]. Wskazano, że strona posiada samochód osobowy marki [...] rok produkcji [...]. Ustalono, że Ośrodek nie składał zeznania podatkowego za lata [...]. Organ przytoczył treść art. 28 ust. 1-3 oraz art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, a także § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Organ wyjaśnił istotę uznaniowego charakteru umorzenia należności ZUS z tytułu składek. Organ wskazał, że nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, ZUS nie jest zobligowany do umorzenia zaległości. Organ podkreślił, że do S. w P. jako jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, nie mają zastosowania przepisy w/w rozporządzenia, które jako podstawę umorzenia zaległości podają ważny interes osoby zobowiązanej. Na skutek przeprowadzenia postępowania w sprawie, organ ustalił, że w sprawie nie wystąpiła niezbędna przesłanka umożliwiająca umorzenie długu, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. całkowita nieściągalność. Ośrodek posiada status płatnika składki, a nie podmiotu ubezpieczonego w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zdaniem organu, okoliczność podpalenia dwóch pomieszczeń służbowych, w których S. przechowywał dokumentację, nie może w świetle obowiązujących przepisów prawa, stanowić podstawy do umorzenia należności odsetkowych. Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego, organ stwierdził, że działał na podstawie i w granicach prawa. O stwierdzonych nieprawidłowościach w deklaracjach rozliczeniowych płatnika składek strona została poinformowana pismami z [...] i [...] lutego [...] r., organ zapewnił stronie czynny udział w toczącym się postępowaniu, a o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie strona była informowana, a organ wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy. Odnosząc się z kolei do zarzutu przyczynienia się Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do powstania zadłużenia, organ wskazał na przepisy prawa nakładające na płatnika określone obowiązki w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne oraz przepisy przewidujące obowiązek naliczania odsetek za zwłokę w razie nieopłacenia składek w terminie. Zaznaczył, że obowiązek zapłaty składki we właściwej wysokości ciąży na płatniku i nie może się on z tego obowiązku zwolnić, a odpowiedzialności za powstałe zadłużenie nie można przerzucać na organ rentowy. Ponadto organ wskazał, że w dniu [...] r. zawarto ze stroną układ ratalny na spłatę należności składkowych. Organ zwrócił też uwagę, że S. w P. jako placówka oświatowa otrzymuje środki niezbędne na realizację zadań oświatowych, w tym na wynagrodzenia nauczycieli oraz utrzymanie placówek, zagwarantowane w dochodach jednostek samorządu terytorialnego na podstawie art. 5a ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). S. w P. złożył na wyżej opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona zarzuciła naruszenie: - zasady praworządności (art. 6 kpa) poprzez wydanie decyzji z obrazą przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, - zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), poprzez niepodejmowanie działań (środków dowodowych) mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, poprzestając jedynie na informowaniu Skarżącego o kolejnych przedłużeniach terminu rozpoznania środka zaskarżenia, - zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 kpa), poprzez odstąpienie od prowadzenia postępowania sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, dowolnie oceniając stan prawny i faktyczny w sprawie, - zasady wyrażonej w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) poprzez zaniechanie podejmowania czynności mających na celu należyte i wyczerpujące informowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, - przepisu art. 77 kpa poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego pomimo znacznego upływu czasu od daty złożenia stosownego wniosku, - przepisu art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione i nie przytoczenie dowodów, na których organ oparł się wydając zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu skargi po raz kolejny wskazano na zaniechania organu w zakresie bieżącej kontroli ZUS, określone jako "nieuzasadnione na wydłużający się okres narastania odsetek", co przyczyniło się, zdaniem Strony, do powstania zaległości. Wyjaśniono również zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, wskazując na braki w uzasadnieniu decyzji polegające na ograniczeniu się organu do wskazania obowiązku wnoszenia stosownych opłat, pomijając fakt, że będące w posiadaniu S. w P. nieruchomości stanowią własność Starostwa Powiatowego w P., która to okoliczność wskazuje na zakres majątku, który znajduje się w dyspozycji S. oraz wskazuje, że podmiot ten nie wykonuje prawa własności wobec jakichkolwiek istotnych składników majątkowych. Zdaniem Strony, doszło do ziszczenia się wszelkich przesłanek związanych z koniecznością likwidacji S. w P. Jedynie z uwagi na charakter oraz rodzaj oferowanej pomocy podjęto decyzję o dalszej działalności tej potrzebnej instytucji. Skarżąca przytoczyła tezy wybranych orzeczeń sądów administracyjnych odnoszących się do umorzenia zaległości ciążących na osobie fizycznej oraz co do wymogów uzasadnienia decyzji uznaniowej. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów zawartych w aktach postępowania przed ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest bowiem stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, jak również ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 Ppsa). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z takich przesłanek. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) – zwanej dalej: u.s.u.s. - należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. W myśl ust. 2, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Zgodnie z ust. 3, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W ust. 3b omawianego artykułu ustawy, upoważniono ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Wyjaśnić należy, że Sąd dokonuje oceny legalności zaskarżonej decyzji, uwzględniając stan faktyczny istniejący w dacie wydawania tej decyzji. W zaskarżonej decyzji zasadnie wskazano, że w sytuacji Skarżącego nie wystąpiła żadna ww. okoliczność, oznaczająca całkowitą nieściągalność należności ZUS wymienionych w art. 28 ust. 1 u.s.u.s. Na marginesie, Sąd zwraca uwagę, że kwestia dotycząca umarzania należności z tytułu zobowiązań podatkowych jest odmiennie uregulowania w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 10 ze zm.). Art. 67a § 1 tej ustawy określający przesłanki umorzenia zaległości podatkowych wskazuje wprost, że może to nastąpić "w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym", co umożliwia uwzględnienie przy rozpoznawaniu takich wniosków ważnego interesu podatnika, w tym podatnika będącego jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. Takiej przesłanki zabrakło jednak w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu wskazano, że organ poddał analizie stan majątkowy strony, podając, że posiada ona na zasadzie trwałego zarządu określone szczegółowo w uzasadnieniu decyzji nieruchomości oraz stwierdzono, że strona nadal prowadzi działalność w zakresie pomocy społecznej i opieki wychowawczej. Podano również w uzasadnieniu decyzji, w oparciu o stosowny przepis ustawy o systemie oświaty, że środki niezbędne na realizację placówki są zagwarantowane w dochodach jednostki samorządu terytorialnego. Sąd podziela pogląd organu, że przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) odnoszą się wyłącznie do osób fizycznych. Ograniczenie zakresu stosowania tychże przepisów wynika wprost z jasnego i niebudzącego wątpliwości brzmienia § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, zgodnie z którym "Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności". Dlatego prawidłowo, zdaniem Sądu, dokonano oceny wniosku strony z pominięciem w/w rozporządzenia. Wskazać dalej należy, że decyzja o umorzeniu należności z tytułu nieopłaconych składek może być podjęta tylko w wypadkach określonych przepisami prawa, bowiem umorzenie składek stanowi wyjątek od zasady opłacania ich przez płatnika. Decyzja o umorzeniu zaległych składek ma charakter uznaniowy ("Zakład może umorzyć należności ..."), co oznacza, że rozstrzygnięcie takie zależy od indywidualnych okoliczności sprawy ocenianych przez pryzmat przesłanek koniecznych do umorzenia, przy czym ZUS musi również uwzględniać stan finansów ubezpieczeń społecznych. Sąd zgodził się z organem, że przyczyny powstania zadłużenia nie mają wpływu na ocenę zasadności umorzenia długu. Wskazać jeszcze należy, na co zwracał uwagę organ, że wobec faktu, iż decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, ZUS nie jest obowiązany do umorzenia zaległości. Odmowie umorzenia przedmiotowych zaległości Skarżącego, opartej o ustalenie organu, że pomimo trudności nie tylko natury finansowej nadal prowadzi działalność w zakresie pomocy społecznej i opieki wychowawczej, w zakresie realizacji zadań oświatowych korzysta ze środków jednostki samorządu terytorialnego, nie można zarzucić dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, bądź naruszenia przepisów prawa materialnego. Podkreślić raz jeszcze należy, że organ wyraźnie stwierdził brak przesłanki nieściągalności, o której mowa w w/w przepisie u.s.u.s. Dlatego zarzut naruszenia przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych należy uznać za nieuzasadniony. Z tego też powodu, wbrew twierdzeniom skargi, wskazać należy, że organ działał w granicach i na podstawie przepisów prawa, zgodnie z wyrażoną w przepisie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego ( dalej: kpa) zasadą praworządności. Organ prowadził postępowanie w granicach i na podstawie przepisów prawa. Podjęte rozstrzygniecie zostało oparte o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy. Zaznaczyć należy, że zarzuty skargi ograniczają się do jedynie do wskazania ogólnikowego braków w zakresie materiału dowodowego. Strona nie zgłaszała, zarówno w toku postępowania, jak i na etapie skargi, wniosków dowodowych i nie wskazała, również na etapie skargi, jakie istotne dowody nie zostały włączone do materiału dowodowego sprawy. Sąd uznał, że postępowanie organu nie uchybiło zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Działania organu pozostają również w zgodzie z przepisem art. 77 kpa zobowiązującym organ do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dotyczący zarówno statusu jednostki organizacyjnej, jak i jej sytuacji majątkowej, uprawniał organ do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Według Sądu, organ nie naruszył także wyrażonej w przepisie art. 8 kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zobowiązującej organy do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Nadto, wskazać należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje wyraźnie na przepisy prawa oraz zaistniałe zdarzenia, okoliczności skutkujące powstaniem po stronie skarżącej zaległości i odsetek od nieopłaconych składek, wskazano na uznaniowy charakter decyzji umarzającej zaległości z tytułu ubezpieczeń społecznych, status i sytuację majątkową i finansową strony oraz na podjęty przez organ układ ratalny odnoszący się do należności głównej zaległości. Organ nie naruszył przepisu art. 107 § 3 kpa określającego, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ wyjaśnił podstawę prawną decyzji wraz z przytoczeniem brzmienia przepisów prawa, określił na czym polega na uznaniowy charakter wydanej decyzji w sprawie, wskazał na okoliczności mające wpływ na powstanie zaległości, podał jakie okoliczności uzasadniają odmowę umorzenia odsetek od zaległości. Odnosząc się do podnoszonego (kilkakrotnie w toku postępowania) zarzutu braku udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony (art. 9 kpa), t.j. nieudzielania przez ZUS informacji o rosnącym zadłużeniu, wskazać należy, że ewentualne zaniechanie organu w tym zakresie, odnosiłoby się do okresu poprzedzającego wszczęcie postępowania w sprawie, zatem nie mogłoby być oceniane jako naruszenie przepisów w sprawie umorzenia odsetek od nieopłaconych składek ZUS. Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisu art. 9 kpa. Podkreślić jeszcze należy, że wobec faktu, iż decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, zatem nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, ZUS nie jest obowiązany do umorzenia zaległości. Odmowie umorzenia przedmiotowych zaległości Skarżącego, opartej o ustalenie organu, że w sprawie nie zachodzi przesłanka nieściągalności, o której mowa w przywołanym wyżej przepisie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (S. nadal prowadzi działalność, środki niezbędne na realizację zadań oświatowych, w tym na wynagrodzenia nauczycieli ma zagwarantowane w dochodach jednostki samorządu terytorialnego (Starostwo Powiatowe w P.), nie można więc zarzucić dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, bądź niewłaściwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, zakres zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie był wystarczający do podjęcia decyzji w sprawie, pomimo uprawnienia do składania wniosków dowodowych w sprawie, stwierdzić należy że Strona nie skorzystała z tego prawa wobec czego, również z tej przyczyny należy uznać zarzut naruszenia przepisu art. 77 kpa za nieuzasadniony. W tych okolicznościach działaniom organów podatkowych nie można postawić zarzutów naruszenia tak przepisów prawa materialnego jak i procesowego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy, a tylko takie wady mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się jeszcze do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o przeprowadzenie dowodów z dokumentów zawartych w aktach postępowania przed ZUS, wyjaśnić należy, że wobec orzekania przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, wniosek został uznany za bezprzedmiotowy. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, nie stwierdzając przy tym, by zarzuty w niej podniesione zasadnie podważały trafność ustaleń i ocen dokonanych przez organ, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło