II SA/Bk 847/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekazania do ponownego rozpatrzenia wznowionego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. oddala skargę Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] nr [...] Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego podpiwniczonego z poddaszem użytkowym (pow. zabudowy 92, 70 m2, kubatura 563,30 m3), nadbudowę murków oporowych na granicy z działkami nr 850, 847, 848 oraz budowę nowych murków oporowych. W tej samej decyzji udzielił również pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego. Wymienione prace miały być prowadzone na działce nr [...] przy ul. S. w B. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2009 r. W dniu 14 września 2009 r. W. K. – współwłaścicielka działki nr [...] sąsiadującej z inwestycją – zwróciła się do Prezydenta Miasta B. o zbadanie prawidłowości prowadzenia robót przez J. M. (jej sąsiada) na działce nr [...] oraz wniosła o sprawdzenie, czy było wymienionemu wydawane pozwolenie na budowę, jak również o wstrzymanie wykonania prowadzonych robót budowlanych. Wskazała, że w dniu 17 sierpnia 2009 r. została pisemnie zawiadomiona przez inwestora o rozpoczęciu prac budowlanych. W odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania żądania z 14 września 2009 r., które to wezwanie zawierało również informację o wydanym pozwoleniu i jego przedmiocie - sprecyzowała wniosek jako żądanie wznowienia postępowania zakończonego tym pozwoleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 Kpa. Rozpoznając tak określone żądania Prezydent Miasta B. wydał dwa postanowienia: z dnia [...] października 2009 r. odmawiające wstrzymania wykonania przedmiotowego pozwolenia na budowę z uwagi na brak prawdopodobieństwa jego uchylenia we wznowionym postępowaniu, z dnia [...] listopada 2009 r. o wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 Kpa. W uzasadnieniu drugiego z wymienionych orzeczeń wskazał, że wnioskodawczyni dochowała miesięcznego terminu na złożenie żądania wznowienia, bowiem najwcześniej 17 sierpnia 2009 r. została poinformowana przez inwestora o rozpoczęciu prac budowlanych. W trakcie wznowionego postępowania organ wzywał stronę do wykazania własnego interesu prawnego i uzasadnienia żądania wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, jak również do wykazania przesłanek wznowienia postępowania powołanych jako art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 6 Kpa. W odpowiedzi W. K. wskazała, że żąda oceny czy wskutek prowadzenia robót budowlanych i podwyższenia poziomu gruntu działki inwestora doszło do naruszenia stosunków wodnych na jej działce. Oświadczyła, że prace spowodowały pękanie ściany jej budynku. Wniosła o natychmiastowe wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych i dopuszczenie dowodów z opinii biegłego rzeczoznawcy na okoliczność wpływu inwestycji na zabudowę jej działki oraz nakazanie inwestorowi wykonania stosownych zabezpieczeń. Organ w dniu 21 grudnia 2009 r. wydał kolejne dwa postanowienia: o odmowie dopuszczenia dowodów z opinii biegłych oraz informujące stronę, że w przedmiocie oceny prawidłowości prowadzonych robót powinna wystąpić do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pouczył o treści art. 66 Kpa. Zażalenie od drugiego z wymienionych postanowień Wojewoda P. oddalił w dniu [...] lutego 2010r. Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Prezydent B. odmówił uchylenia we wznowionym postępowaniu pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 2009 r. Jako główny powód podał niewykazanie przez stronę własnego interesu prawnego w postępowaniu o pozwolenie na budowę ani innych przesłanek wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją, na które powołała się we wniosku o wznowienie. Wskazano, że inwestycja w postaci budynku odpowiada założeniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nadbudowanie murków oporowych zaprojektowano na bazie istniejących murków, a więc bez wpływu na stosunki wodne na działkach sąsiednich. Zdaniem organu obszar oddziaływania inwestycji ograniczał się do działki inwestora nr [...] oraz sąsiedniej nr [...] (ulica S.) z uwagi na bliskie względem niej usytuowanie obiektów do rozbiórki. Również podniesienie poziomu terenu nastąpi jedynie do poziomu terenów sąsiednich. W wyniku odwołania złożonego od tej decyzji przez W. K. - Wojewoda P. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchylił rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne do ponownego rozpoznania. Wskazał, że w sprawie nie zbadano należycie, naruszając art. 7, 77 § 1 Kpa, posiadania przez odwołującą się przymiotu strony. Zwrócił uwagę, że nadbudowa spornych murków odbywać się będzie po granicy z jej działką i w odległości 45 cm od ściany budynku wnioskodawczyni, a nowoprojektowane murki również znajdą się w odległości zaledwie kilkudziesięciu centymetrów od tej ściany. Oceniono, że przedmiotowe murki stanowią budowle, a ich wykonywanie w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy działki wnioskodawczyni wymaga sporządzenia ekspertyzy technicznej stanu tej zabudowy i oddziaływania na nią nowych obiektów, jak również wykonywane murki wymagają właściwej oceny technicznej. Wskazano § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Zwrócono także uwagę na konieczność dokonania analizy prac z punktu widzenia dopuszczalności prowadzenia robót związanych z wykopami. Wskazano na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 06 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych. Zwrócono uwagę na nierozważenie kwestii posiadania przez sąsiadów inwestora interesu prawnego w kontekście przepisów prawa budowlanego oraz ustaleń projektu budowlanego dotyczących zakresu przesłaniania nowego budynku. Wskazano, że strona nie wyjaśniła przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4, 5, 6 Kpa. W ponownie prowadzonym postępowaniu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku wnioskodawczyni na działce nr [...] i istniejących na działce inwestora murków oporowych, uwzględniającej ich oddziaływanie na zabudowę działki sąsiedniej oraz do przedłożenia oceny technicznej wymaganej przy budowie murków oporowych. Po wykonaniu przedmiotowego obowiązku przez inwestora, decyzją z dnia [...] września 2010 r. Prezydent Miasta B., powołując się na art. 151 par. 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 par. 1 pkt 4 kpa, po raz kolejny odmówił uchylenia we wznowionym postępowaniu własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2009 r. Stwierdził, że brak jest oddziaływania zamierzonej inwestycji na nieruchomości W. K., zatem obszar oddziaływania ustalony w postępowaniu zakończonym ostatecznym pozwoleniem na budowę był prawidłowy, co skutkuje odmową przyznania wymienionej przymiotu strony i brakiem podstaw do uchylenia spornego pozwolenia. Powyższe ustalenie organ powziął na podstawie przedłożonej przez inwestora, a sporządzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę, analizy ekspertyzy technicznej obejmującej wpływ nadbudowanych murków oporowych i murków projektowanych oraz projektowanego budynku mieszkalnego inwestora na budynki sąsiadów na działkach nr [...] oraz również złożonej przez inwestora oceny technicznej. Na tej podstawie organ ustalił, że inwestycja była kilkakrotnie kontrolowana przez nadzór budowlany, który stwierdził niewielkie otwory w murkach powstałe wskutek etapowania prac. Usunięto je w dniu 15 czerwca 2010 r., a zagrożenie przepływem wód gruntowych wyeliminowano wprowadzając folię na głębokość 40 cm poniżej poziomu terenu działki nr [...]. Oceniono jako zgodny z projektem budowlanym i pozbawiony spękań mur oporowy wykonany prostopadle do granicy działek nr [...] i [...]. Ekspertyza zawierała również ocenę stanu technicznego budynku wnioskodawczyni, w którym stwierdzono pęknięcia wywołane nie pracami inwestora, ale wykonaniem obiektu w etapach i osiadaniem podłoża. Zdaniem rzeczoznawcy projektowane murki oporowe i budynek mieszkalny oraz wykonywane przy nich wykopy pozostają bez wpływu na bezpieczeństwo zabudowy oraz sposób zagospodarowania działki nr [...]. Wskazano również, że zawilgocenie zabudowań na działce wnioskodawczyni nie jest spowodowane pracami inwestora, ale zmieniającym się sezonowo poziomem wód gruntowych oraz brakiem sieci burzowej. W oparciu o powyższe ustalono, że wnioskowana inwestycja nie wprowadza żadnych ograniczeń w korzystaniu z działki nr [...], a zatem jej właściciele nie mieli interesu prawnego - w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego - w postępowaniu o pozwolenie na budowę wydane [...] marca 2009 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła W. K. wnosząc o jej uchylenie i dopuszczenie dowodu z projektu inwentaryzacyjnego dotyczącego podpiwniczonego nowego budynku, ogrodzenia działki inwestora od strony trzech sąsiednich działek i podwyższenia poziomu gruntu, opinii rzeczoznawcy w sprawie naruszenia stanu równowagi gospodarki wodnej, opinii w sprawie podniesienia poziomu gruntu na działce inwestora i dopuszczalności tego działania w związku z projektowaną estakadą ulicy S. Wskazała, że inwestor zamiast nadbudować murek oporowy rozebrał go wraz z fundamentem i wykonał potężne ściany ogrodzeniowe na ławach fundamentowych oraz podniósł poziom gruntu z 1,2 m do 2,5 m. Spowodowało to gromadzenie się wód gruntowych na jej działce i zawilgocenie zabudowań oraz znaczne obniżenie komfortu zamieszkiwania. Zdaniem odwołującej się inwestor wykonał również kilkadziesiąt otworów w podmurówce ogrodzenia, przez które odprowadza na jej działkę deszczówkę oraz wykonał przy granicy z jej działkę (1,5 m od ściany jej budynku) fundamenty, na których zamierza postawić garaż, mimo że umówiła się z sąsiadem, że jego zabudowa będzie lokalizowana co najmniej 1,5 m od granicy. Zakwestionowała miejsce lokalizowania budynku mieszkalnego, na którym podciekają wody gruntowe. Wskazała, że z uwagi na zawilgocenia podpiwniczenia, które wcześniej, przed rozpoczęciem inwestycji, nie występowały, musiała wyłączyć piec gazowy. Strona oświadczyła, że pęknięcia ściany jej budynku są spowodowane wykonywaniem sąsiedniej inwestycji, a nie konstrukcją budynku, która posiada podpiwniczenie na głębokość poniżej poziomu zamarzania gruntu, co wyklucza osiadanie. Ponadto pęknięcia występują nie na połączeniach jej obiektów, ale na ścianie nośnej części zbliżonej do działki inwestora. Zarzuciła, że żaden z powyższych argumentów nie został wzięty pod uwagę w trakcie sporządzania oceny technicznej. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. znak [...] Wojewoda P. uchylił zaskarżoną decyzję w całości przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ wyłożył zasady prowadzenia postępowania wznowionego wskazując, że w sprawie niniejszej nie zostały one zachowane i doszło do naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa. Organ I instancji wykraczając poza granice wznowionego postępowania wezwał inwestora do przedłożenia ekspertyzy technicznej i oceny technicznej, przeprowadził ocenę merytoryczną sprawy (legalności pozwolenia na budowę), a w końcowej części uzasadnienia własnej decyzji stwierdził brak interesu prawnego strony. Jest to działanie wewnętrznie sprzeczne. Zdaniem Wojewody w pierwszej kolejności należało wszechstronnie ocenić posiadanie przez wnioskodawczynię przymiotu strony, czego w sposób pogłębiony nie przeprowadzono, a odmawiając tego interesu oparto się na niedokładnej ekspertyzie (zawierającej sprzeczności w zakresie np. wysokości nadbudowanego muru, wysokości podniesienia działki). Również nie umożliwiono wnioskodawczyni zapoznania się z materiałem dowodowym. Wskazano, że przedłożone wyjaśnienia projektanta nie stanowią oceny technicznej wymaganej rozporządzeniem z dnia 03 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu projektu budowlanego, a ponadto ocena techniczna powinna zawierać ocenę aktualnych warunków geologiczno – inżynierskich i stan posadowienia obiektu budowlanego. Zarzucono, że projekt budowlany nie zawiera żadnego opisu technicznego dotyczącego nadbudowy istniejących murów oporowych, a wskazane przekroje istniejącego muru oporowego wraz z nadbudową są sprzeczne z rysunkiem konstrukcyjnym. Odnośnie zarzutów skarżącej wskazano, że w przedmiotowym postępowaniu brak jest podstaw do żądania od inwestora przedłożenia dokumentów wskazanych w odwołaniu. Natomiast oceniono, że bezpodstawny jest zarzut podniesienia o jedną kondygnację poziomu terenu inwestora, bowiem poziom parteru projektowanego budynku jest zbliżony do rzędnej budynków usytuowanych na terenach sąsiednich. W tych okolicznościach polecono dokonać ponownej oceny interesu prawnego wnioskodawczyni wskazując, że zdefiniowany w prawie budowlanym "obszar oddziaływania obiektu" nie może być interpretowany zawężająco. Skargę na powyższą decyzję kasacyjną złożył do sądu administracyjnego J. M. wnosząc o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo tj. art. 10 § 1 Kpa poprzez niewywiązanie się organu z obowiązku zawiadomienia stron o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia wyjaśnień, co do zebranych dowodów przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do skargi wskazał, że w postępowaniu odwoławczym nie zebrano dodatkowych dowodów, a obowiązku z art. 10 § 1 Kpa dopełnił organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zarzut skargi sprowadza się wyłącznie do kwestii naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 10 par. 1 kpa poprzez niewywiązanie się przez Wojewodę P. z obowiązku umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji odwoławczej. Skład orzekający jest zdania, że naruszenie art. 10 par. 1 kpa, nie stanowi automatycznie podstawy do uchylenia decyzji, jeżeli nie towarzyszy mu takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego rozwijających zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i zapewniających jej realizację, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik postępowania (vide: tożsame stanowisko wyrażone w wyrokach: WSA w Szczecinie z dnia 23.09.2009r. sygn. akt IISA/Sz 747/09 – Lex nr 580340 i WSA w Opolu z dnia 30.01.2009r. sygn. akt IISA/Op 15/08 – Lex nr 519812). Zważywszy, że Wojewoda Podlaski w postępowaniu odwoławczym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji nie prowadził żadnego postępowania dowodowego uzupełniającego, nie zachodziła konieczność zapoznawania stron postępowania z dowodami innymi niż te, które zebrane zostały przed organem I instancji. Wydanie zaś decyzji przez Prezydenta Miasta B. (z dnia [...].09.2010r.) poprzedzone zostało zawiadomieniem stron postępowania o możliwości zapoznania się z dowodami i zajęcia końcowego stanowiska (vide: zawiadomienie na podstawie art. 10 par. 1 kpa z dnia 3.08.2010r. doręczone skarżącemu w dniu 5.08.2010r.). Skarżący podnosząc zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 par. 1 kpa nie wskazuje, jakiej czynności procesowej z jego strony przeszkodził brak zawiadomienia przez wojewodę o zebranym materiale dowodowym, tożsamym co do zakresu z materiałem dowodowym zgromadzonym w pierwszej instancji. W konsekwencji, zdaniem sądu, nie można stwierdzić, by wytknięte organowi odwoławczemu uchybienie procesowe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję niezależnie od zarzutu skargi, do której to oceny sąd jest zobligowany przepisem art. 134 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skład orzekający zgadza się ze stanowiskiem wojewody co do zaistnienia powodów do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy prezydentowi miasta do ponownego rozpoznania. Jak słusznie zauważył wojewoda, organ I instancji oparł decyzję o odmowie uchylenia we wznowionym postępowaniu administracyjnym decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę, na przepisie art. 151 par. 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 par. 1 pkt 4 kpa tj. po uznaniu we wznowionym postępowaniu, że w rzeczywistości nie zaistniała podstawa wznowienia postępowania z art. 145 par. 1 pkt 4 kpa, bo w postępowaniu o pozwolenie na budowę przymiot strony nie przysługiwał sąsiadce skarżącego W. K., gdyż jej nieruchomość (działka o numerze geodezyjnym [...]) nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji zaplanowanej na działce skarżącego (o numerze geodezyjnym [...]). Jednocześnie jednak w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji zawarł rozważania wskazujące, iż dokonywał merytorycznej oceny wniosku o pozwolenie na budowę, co – jak trafnie wychwycił wojewoda – ewidentnie wykraczało poza ramy oceny interesu prawnego skarżącej do uczestnictwa w postępowaniu o pozwolenie na budowę i jednocześnie było potwierdzeniem, że ten interes właścicielce sąsiedniej nieruchomości przysługuje skoro organ "przeszedł" do fazy rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Już z tych wyłącznie przyczyn nie można było w postępowaniu odwoławczym zaakceptować decyzji organu I instancji. Rozstrzygnięcia wydawane po wznowieniu postępowania administracyjnego zawsze wymagają precyzyjnego określenia. Rodzaje możliwych rozstrzygnięć sprawy we wznowionym postępowaniu wymienione zostały w przepisach art. 151 par.1 pkt 1 kpa, 151 par. 1 pkt 2 kpa i 151 par. 2 kpa. Każdy rodzaj rozstrzygnięcia odpowiada innym przesłankom. Zastosowanie art. 151 par. 1 pkt 1 występuje wtedy, gdy we wznowionym postępowaniu zostanie ustalone, ze formalnie przywołane podstawy wznowienia postępowania nie zaistniały w rzeczywistości i dlatego należy odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Zastosowanie art. 151 par. 1pkt 2 ma miejsce w przypadku ustalenia, że podstawy wznowienia postępowania zaistniały i dlatego należy uchylić decyzję dotychczasową i orzec na nowo o istocie sprawy. Zastosowanie zaś art. 151 par. 2 kpa zachodzi wówczas, gdy wprawdzie podstawy wznowienia postępowania zaistniały, ale z powodu upływu czasu określonego w art. 146 par. 1 kpa nie można uchylić decyzji dotychczasowej lub też nie zachodzi podstawa do uchylenia decyzji dotychczasowej (mimo zaistnienia podstaw do wznowienia), bo w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca istocie decyzji dotychczasowej (art. 151 par. 2 kpa w związku z art. 146 par. 2 kpa). W takich przypadkach we wznowionym postępowaniu wydaje się decyzję ograniczającą się do stwierdzenia, że dotychczasowa decyzja wydana została z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których decyzji nie uchylono (vide; treść art. 151 par. 2 kpa). Organ I instancji przechodząc do merytorycznej oceny pozwolenia na budowę, przy jednoczesnym opowiedzeniu się co do braku podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie tego pozwolenia, dopuścił się sprzeczności nie dających się usunąć w postępowaniu odwoławczym z racji dwuinstancyjności postępowania. Powyższe uzasadniało wydanie przez wojewodę decyzji kasacyjnej. Skład orzekający zgadza się także ze stanowiskiem wojewody co do niewystarczającego wykazania przez prezydenta miasta, że nieruchomość W. K. nie znajduje się w granicach oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9.10.2007r. sygn. II OSK 1321/06 w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę, obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, właściwy organ wyznacza każdorazowo na potrzebę konkretnej sytuacji biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z projektowanym obiektem budowlanym. Przedstawiony do zatwierdzenia projekt budowlany nie obejmował wyłącznie budowy budynku mieszkalnego w odległościach normatywnych od granic działki, ale także odbudowę murku oporowego stojącego po granicy nieruchomości i budowę nowego murku oporowego na działce [...]. Odbudowa murku oporowego usytuowanego po granicy nieruchomości niepowiązana z realizacją budynku mieszkalnego, wymagałaby samodzielnego pozwolenia na budowę albowiem mur oporowy jako konstrukcja oporowa zaliczany jest do budowli (art. 3 pkt 3 prawa budowlanego), która nie korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Konstrukcje oporowe, do których zaliczają się murki oporowe, mają za zadanie zabezpieczenie terenu przed osuwaniem się gruntu i to nawet wtedy, gdy stanowią element ogrodzenia (vide: teza wyroku WSA w Białymstoku z dnia 15.04.2010r. sygn. IISA/Bk 54/10). Mur oporowy odbiera poziomy napór gruntu. Wielkość obciążenia murku oporowego zależna jest od wysokości warstwy gruntu i od ciężaru materiałów i urządzeń zlokalizowanych na gruncie. Parcie gruntu na murek może spowodować jego przesunięcie, co w przypadku przesunięcia murku oporowego stojącego na granicy nieruchomości wiązać się może z wtargnięciem w sferę uprawnień właścicielskich do gruntów sąsiednich. Nie ulega zatem wątpliwości, że właściciel nieruchomości sąsiedniej względem terenu inwestycji ma interes prawny w sprawie budowy murków oporowych lokalizowanych po granicy nieruchomości. Odbudowa murku jest budową w rozumieniu prawa budowlanego (vide: definicja budowy z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego), a to wskazuje, że w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na odbudowę murku oporowego usytuowanego na granicy z nieruchomością W. K., miała ona interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu w charakterze strony i do wypowiedzenia się w kwestii prawidłowości przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego w odniesieniu do murku oporowego. Istnienie interesu prawnego W. K. do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, oznacza we wznowionym postępowaniu administracyjnym potrzebę przeprowadzenia postępowania na nowo i podjęcia rozstrzygnięcia albo na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 kpa albo na podstawie art. 151 par. 2 w związku z art. 146 par. 2 kpa (upływ czasu, zważywszy iż pozwolenia na budowę udzielono w dniu [...].03.2009r., nie może stanowić podstawy nieuchylenia decyzji). Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że prawidłowe było przekazanie przez wojewodę sprawy do ponownego rozpoznania a skarga kwestionująca decyzję kasacyjną pozbawiona jest podstaw (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)