I SA/Wa 1619/10

WyrokWSA w Warszawie2010-09-03

Skład orzekający: Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić przyznania zasiłku pielęgnacyjnego bez uzyskania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzającej prawo do dodatku pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić przyznania zasiłku pielęgnacyjnego bez uzyskania wiążącej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzającej prawo do dodatku pielęgnacyjnego. Dokumenty takie jak pisma czy zaświadczenia nie mają wiążącego charakteru i mogą być jedynie dowodami podlegającymi ocenie. Wobec braku takiej decyzji organy powinny uzupełnić materiał dowodowy, a decyzja odmowna jest przedwczesna i podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Skarżąca B. K. otrzymała decyzją Prezydenta W. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od grudnia 2008 r. W marcu 2010 r. Prezydent W. wznowił postępowanie i uchylił wcześniejszą decyzję, odmawiając prawa do zasiłku, powołując się na prawo skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego potwierdzone pismem ZUS. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję do WSA, podnosząc naruszenia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i Kpa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Prezydenta W. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 3 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010r., nr[...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I. Stan faktyczny 1. Po rozpatrzeniu wniosku B. K. (dalej powoływana jako skarżąca) o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, z tytułu niepełnosprawności (art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa o świadczeniach rodzinnych) - Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] przyznał prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] grudnia 2008 r. bezterminowo. 2. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Prezydent W. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej powołaną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. powołując się na to, że wyszły na jaw nowe fakty i dowody istotne dla sprawy. 3. Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego i odmówił skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Organ wskazał, że z wyjaśnień ZUS wynika, iż skarżąca od dnia [...] lipca 1999 r. jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, choć wypłata dodatku została wstrzymana z uwagi na pobyt skarżącej w domu pomocy społecznej. Jeśli zatem ustalone zostało prawo do dodatku pielęgnacyjnego, to nie przysługuje skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. 4. Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. Organ II instancji podzielił argumenty z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż skarżącej od dnia [...] lipca 1999 r. przysługuje prawo do dodatku pielęgnacyjnego, a tym samym zasiłek pielęgnacyjny nie może jej być przyznany, z uwagi na treść art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Fakt, że wypłata dodatku pielęgnacyjnego została odwołującej się wstrzymana przez ZUS, nie ma dla rozstrzygnięcia znaczenia. Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jego uchylenia. W skardze podniesiono, że zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 16 ust 5 i 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 75 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. 7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. 8. Pismem z dnia sierpnia 2010 r. skarżąca poinformowała Sąd, iż nie wnosi sprzeciwu w przedmiocie wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. II. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarg. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie - z uwagi na wniosek organu oraz stanowisko strony skarżącej, uzasadnione było rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. 3. Zajmując stanowisko w kwestiach istotnych dla sprawy administracyjnej i oceny zasadności skargi Sąd na wstępie wskazuje, że prawidłowo Kolegium uznało, iż organy obu instancji nie były uprawnione do rozstrzygania, czy skarżącej przysługuje uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego. Słusznie zatem organ zauważył, iż w tym zakresie właściwy był odpowiedni organ rentowy. Organ drugiej instancji trafnie także ocenił, że ustalenie czy skarżącej przysługiwał dodatek pielęgnacyjny było istotne dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej z uwagi na dyspozycję art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przyjmując na wstępie te właściwe założenia Kolegium nie podjęło jednak czynności odpowiednich dla ustalenia, czy zachodzą przesłanki do odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego w oparciu o art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Uzasadniając powyższe stanowisko wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, iż ustalenie prawa do emerytury lub renty, ponowne ustalenie wysokości tych świadczeń oraz zawieszenie wypłaty świadczeń następuje w decyzji właściwego organu rentowego (art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Stąd potwierdzenie, czy danej osobie przysługuje świadczenie wynikające z przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., a także ustalenie składników tego świadczenia, powinno opierać się na wydanej na podstawie tej ustawy decyzji. Odnosząc te wyjaśnienia do sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją Sąd wskazuje, iż do wniosku skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z dnia [...] grudnia 2008 r. dołączono między innymi kopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008 r. W pkt II. tej decyzji nie wskazano, aby skarżącej przysługiwał dodatek pielęgnacyjny. 6. W postępowaniu wznowionym przez Prezydenta W. postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nie uzyskano decyzji potwierdzającej, iż skarżącej przysługiwało uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego. Organ pierwszej instancji oparł swoje ustalenia na piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2010 r. Organ drugiej instancji, pomimo stanowisko skarżącej, iż nie jest osobą uprawnioną do dodatku pielęgnacyjnego, nie podjął czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Organ odwoławczy nie uzyskał decyzji, na podstawie której wypłacane było świadczenie i przychylił się do stanowiska organu pierwszej instancji, który uznał, iż fakt przysługiwania dodatku pielęgnacyjnego wynika z informacji zawartej w piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2010 r. oraz w zaświadczeniu z dnia [...] marca 2010 r. 7. Stanowisko organów obu instancji jest błędne, gdyż ustalenie czy uprawnionej przysługuje dodatek pielęgnacyjny powinno nastąpić, w tej sprawie, przy wykorzystaniu decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej świadczenia wypłacanego na rzecz skarżącej. Dokument ZUS z dnia [...] stycznia 2010 r., a dokładnie stwierdzenia w nim zawarte, nie są w jakikolwiek sposób wiążące dla organów prowadzących postępowanie w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Dokumenty te mogą być jedynie jednym z dowodów podlegających ocenie w trybie art. 80 k.p.a. Odmiennie należy odnieść się do decyzji ZUS dotyczącej świadczenia wypłacanego na rzecz skarżącej i treści tego dokumentu. Uzyskanie przez organ decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z której treści wynikałoby, iż skarżącej przysługiwało w dniu wydania decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego, a więc w dniu [...] grudnia 2008 r., uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, oznaczałoby, iż potwierdzone zostało istnienie przesłanki do wznowienia postępowania i podstawy do odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego w oparciu o art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy obu instancji nie podjęły czynności w celu uzyskania istotnej dla sprawy decyzji. Podsumowując Sąd stwierdza, że w postępowaniu dotyczącym wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz skarżącej - osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności i ponoszącej częściowo odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej - konieczne i wystarczające było jedynie ustalenie, czy skarżąca jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego. Ustalenie tego faktu powinno nastąpić przede wszystkim w oparciu o decyzję wydaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, która w odniesieniu do tej sprawy, powinna dotyczyć okresu poprzedzającego wydanie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Organy obu instancji nie uzyskały wymaganego dokumentu i rozstrzygnęły sprawę na podstawie, wątpliwego co do treści i pozbawionego wiążącego znaczenia, pisma z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz powołanego zaświadczenia z dnia [...] marca 2010 r. Przedstawione wyjaśnienia właściwy organ uwzględni w toku dalszego postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. 9. Powyższe oznacza, iż zarzuty skarżącej w zakresie naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., są zasadne. Sąd nie stwierdził jednak, aby organy, co zarzuca skarżąca, w sposób rażący naruszyły te przepisy. Z uwagi na wyjaśnioną konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżąca była uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, przedwczesne jest odniesienie przez Sąd do zarzutu naruszenia przez art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Chybiony był natomiast zarzut naruszenia art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż odmowa przyznania zasiłku pielęgnacyjnego nie wynikała z faktu ewentualnego umieszczenia skarżącej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 158 ustawy o pomocy społecznej i art. 75 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis te dotyczą prawa do dodatku pielęgnacyjnego, a zatem ich adresatem nią organy właściwe do rozstrzygnięcia sprawy o przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. o) w zw. z art. 135 p.p.s.a., art. 152 p.p.s.a oraz art.120 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło