II SA/Rz 511/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Magdalena Józefczyk/spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej K. S. kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2006 roku działający imieniem K. S. adwokat J. J. wystąpił z wnioskiem o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr 4233/2 położonej w obrębie [...]. We wniosku wywiedziono, że działka została nabyta przez Skarb Państwa w trybie "ustawy wywłaszczeniowej" na podstawie umowy sprzedaży z dnia 27 listopada 1968 roku. Decyzją z dnia [...] marca 2010 roku, nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2009 roku, nr [...], którą: odmówiono K. S. zwrotu nieruchomości położonej w R., oznaczonej jako część działki nr 118/5 o pow. 1,8222 ha, obr. [...], stanowionej własność Skarbu Państwa we władaniu Miejskiego Zarządu Dróg i Zieleni; umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w R., oznaczonej jako część działki nr 261/4 o pow. 0,1667 ha, obr. [...], stanowiącej współwłasność [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i osób fizycznych. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej K.p.a.) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.; dalej ugn). Wojewoda wyjaśnił, że wniesione przez K. S. odwołanie nie mogło zostać uwzględnione, albowiem decyzja organu I instancji odpowiada prawu. W toku postępowania ustalono, że objęta żądaniem zwrotu działka 4322/2 odpowiada aktualnie częściom działek nr 261/4 i 118/5, położonym w obrębie nr [...]. Działka 118/5 wchodzi obecnie w skład pasa drogowego ulicy K.; jest zabudowana jezdnią i chodnikiem. Ulica K. jest drogą publiczną, a te kategorie nieruchomości, jako wyłączone z obrotu, nie podlegają zwrotowi. W stosunku do działki nr 261/4 organ stwierdził natomiast negatywne przesłanki zwrotowe określone w art. 229 ugn; roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia wżycie ugn - tj. przed dniem 1 stycznia 1998 roku - nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Poczynione przez ograny ustalenia pozwoliły stwierdzić, że działka 261/4 została obciążona prawem użytkowania wieczystego na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej na podstawie aktu notarialnego z dnia 30 marca 1974 roku, Rep. [...], co w tym samym dniu zostało ujawnione w Księdze Wieczystej nr [...]. Własność przedmiotowej działki Spółdzielnia nabyła w dniu 3 października 2005 roku, Rep. [...]. Z decyzją Wojewody [...] nie zgodziła się K. S. i działając przez adwokata J. J. zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie art. 136, 137 i 216 ugn, poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzą wskazane w ich treści okoliczności uniemożliwiające zwrot działek nr 118/5 i 261/4. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi powołując się przy tym na analogiczne argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej P.p.s.a). sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane. Stosownie do treści art. 28 K.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mając na względzie ów przepis, jak również art. 10 i 61 § 1 i 4 k.p.a. organy I oraz II instancji swoje decyzje kierowały do skarżącej (jej pełnomocnika), jako podmiotu żądającego zwrotu nieruchomości oraz do podmiotów, którym w stosunku do tych nieruchomości przysługiwało prawo własności. Wśród tych osób znajdował się również Z. K., jako współwłaściciel - na zasadach wspólności małżeńskiej - działki nr 261/4. W konsekwencji uznania Z. K. za stronę postępowania kierowano do niego całość korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, w tym decyzje wydane przez organy obu instancji. W toku postępowania sądowego ustalono, że Z. K. zmarł w dniu 6 grudnia 2009 roku - skrócony odpis aktu zgonu, k. 40 akt sądowych. Mając na uwadze tę okoliczność należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne przed organem II instancji obarczone jest wadą przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., która skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji. Postępowanie administracyjne toczyło się bowiem bez ustalenia następców prawnych jednej ze stron. Oznacza to, iż krąg stron postępowania administracyjnego nie został ustalony w sposób prawidłowy i pełny. Następcy prawni Z. K. nie brali udziału w postępowaniu bez swojej winy - wskutek braku wiedzy organu administracyjnego o jego śmierci. Przyjąć więc należy, iż wbrew treści art. 10 i 28 K.p.a. w postępowaniu nie brały udziału podmioty korzystające z przymiotu strony. Okoliczność ta, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą dającą podstawę do jego wznowienia stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody Podkarpackiego w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i § 2 P.p.s.a.