II GZ 346/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 79/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. J. na informację Marszałka Województwa K.– P. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. I Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odmówił G. J. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na informację Marszałka Województwa K.– P. z dnia [...] listopada 2010 r., w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że postanowieniem z dnia 21 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odrzucił skargę G. J. na informację Marszałka Województwa K.– P. z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013. Pismem z dnia 29 marca 2011 r. G. J. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podając, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, z uwagi na awarię samochodów, którymi przesyłka zawierająca skargę miała być dostarczona do Urzędu Pocztowego w Grudziądzu. Sąd podał, że termin do złożenia skargi upływał w dniu 22 grudnia 2010 r., a została ona złożona w dniu 23 grudnia 2010 r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oceniając argumenty podniesione przez stronę skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu stwierdził, że trudno dopatrzeć się w nich braku winy. Brak winy, który jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dołożeniu szczególnej i należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana. Sąd uznał że "w zaistniałym stanie faktycznym strona mogła dokonać czynności, do której została obowiązana w terminie". Wyjaśnił, że brak dbałości o własny interes prawny wykazany w niniejszym przypadku, wskazuje jednoznacznie na niedochowanie wszelkiej staranności i usiłowanie przezwyciężenia przeszkód w dokonaniu czynności, będącej wszakże w interesie skarżącego. Sąd przyjął, że strona skarżąca nie zadbała o to, aby jej skarga wniesiona została we właściwym terminie do właściwego organu, jak również w sposób przekonywujący nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. II W zażaleniu G. J. domagała się uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 5 maja 2011 r. i przywrócenia terminu do wniesienia skargi, ewentualnie uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., poprzez odmowę przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi na czynność Marszałka Województwa Kujawsko – Pomorskiego z dnia 9 listopada 2010 r., pomimo że skarżący uprawdopodobnił, iż bez swojej winy uchybił terminowi do wniesienia skargi; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dlaczego w ocenie Sądu, wskazane przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostaną łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu wymaga zbadania zaistnienia każdej z wyżej wymienionych przesłanek. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji nie wynika, czy w należyty sposób zostały zbadane przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Sąd I instancji podał, że wskazaną przez skarżącego przyczyną uchybienia terminu była awaria samochodu, jednak nie podjął rozważań odnośnie tego, kiedy ta przyczyna ustała i tym samym – kiedy rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W konsekwencji, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest ustaleń dotyczących tego, czy wniosek skarżącego został złożony w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie rozważył, czy spełniony został warunek przewidziany w art. 87 § 4 p.p.s.a., tj. czy równocześnie z wnioskiem strona dokonała czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc się do przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, należy stwierdzić, że również w tym zakresie rozważania Sądu I instancji są niewystarczające. Wojewódzki Sąd Administracyjny skupił się na wyjaśnieniu jak należy rozumieć pojęcie braku winy i jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy dokonywaniu oceny zaistnienia tej przesłanki przywrócenia terminu, jednak odnosząc rozważania natury ogólnej do tej konkretnej sprawy ograniczył się jedynie do stwierdzenia: że "strona mogła dokonać czynności, do której została zobowiązana w terminie; brak dbałości o własny interes prawny wykazany w niniejszym przypadku, wskazuje jednoznacznie na niedochowanie wszelkiej staranności i usiłowanie przezwyciężenia przeszkód w dokonaniu czynności będącej wszakże w interesie skarżącego". Powyższe uzasadnienie nie wyjaśnia dlaczego Sąd I instancji uznał, że awaria samochodu, która miała miejsce w trudnych zimowych warunkach, w niezamieszkałym leśnym terenie, nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. Sąd ograniczył się wyłącznie do arbitralnego stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił braku winy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że sprawa w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wymaga ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji bowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera braki uniemożliwiające Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu instancyjną kontrolę orzeczenia. Ponownie rozpoznając wniosek Sąd zbada, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu, a zatem, czy wniosek o jego przywrócenie został wniesiony w terminie i z zachowaniem prawem przewidzianych wymogów, a następnie, w przypadku pozytywnych ustaleń w zakresie terminowości i kompletności wniosku, dokona wszechstronnych i wnikliwych ustaleń co do okoliczności wskazywanych przez stronę jako przyczyna uchybienia terminu i oceni zasadność wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.