I OSK 1326/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-11
Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Jerzy Bujko, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy dłużnika może umorzyć należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, jeśli egzekucja nie była skuteczna przez wymagany okres 3 lat?Ratio decidendi
Organ właściwy dłużnika może umorzyć należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych, jeśli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego była skuteczna przez okres minimum 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Niespełnienie tego warunku, nawet przy trudnej sytuacji finansowej dłużnika, uniemożliwia umorzenie należności. Wniosek o umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego nie może być rozpatrywany w oparciu o przepisy dotyczące zaliczek alimentacyjnych.Stan faktyczny
H. W. zwrócił się z wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej dla matki jego małoletnich dzieci, argumentując trudną sytuacją finansową. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na niespełnienie wymogu 3-letniej skutecznej egzekucji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. H. W. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Go 124/11 w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 124/11 oddalił skargę H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że w dniu [...] października 2009 r. H. W. zwrócił się z wnioskiem do Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. o umorzenie powstałych zaległości z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej dla E. M. - matki jego małoletnich dzieci. We wniosku podniósł, iż zadłużenie powstało w powodu braku odpowiedniej pracy, pomimo że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. Wnioskodawca argumentował, iż nie jest w stanie spłacić powstałego zadłużenia, gdyż utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości [...] zł. miesięcznie. Zaznaczył, iż z zasiłku wypłacanego przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. prowadzona jest egzekucja komornicza z tytułu zasądzonych alimentów.
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] na podstawie art. 2 pkt. 2, 9 i 10, art. 25, art. 28, art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7, ze zm.), oraz art. 7, 8, 9, 10, 10 § 1, art. 77, 104 , art. 107 i art. 163 k.p.a. orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek na osoby uprawnione w kwocie łącznej [...] zł. wskazując, iż przesłanką umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na osoby uprawnione jest skuteczność egzekucji w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzonej przez okres minimum 3 lat, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych została przyznana zaliczka alimentacyjna na dzieci: O, W, (ur. [...] 1990r.), T, W, (ur. [...]1991 r.) i P, W, (ur. [...]1992r.) w kwocie po [...] zł. na każde dziecko. Wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Ś, z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...] alimenty obniżono do wysokości miesięcznej [...] zł. łącznie na wyżej wymienione dzieci. W związku z powyższym zadłużenie strony z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz uprawnionych wyniosło kwotę [...] zł. powiększoną o 5% Z ustaleń poczynionych przez organy administracyjne wynikało, iż egzekucja alimentów spowodowała wyegzekwowanie w miesiącach tj. wrześniu 2007r. kwoty [...] zł., styczniu 2008 r. kwoty [...] zł., lutym 2008 r. kwoty [...] zł. i wrześniu 2008 r. kwoty [...] zł., a zatem była w niższej wysokości niż wysokość alimentów zasądzona w ugodzie zawartej przed Sądem Rejonowym w Ś. w dniu [...] października 1999 r., sygn. akt [...]. Natomiast w miesiącach tj. wrzesień 2008 r. - marzec 2010 r. tj. w ciągu 18 miesięcy komornik dokonał egzekucji alimentów sądowych w wyższej wysokości niż wysokość zasądzonych alimentów wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] kwietnia 2008r, sygn. akt [...]. Tym samym Komornik Sądowy prowadzący postępowanie wyegzekwował i przekazał na konto Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. kwotę [...] zł. Organ l instancji podkreślił, iż do spłaty pozostała kwota [...] zł. Organ l instancji, na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów oraz w oparciu o art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy społecznej osobom uprawnionym do alimentów uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, ponieważ tylko przez okres od 1 września 2008 r. do 30 września 2008 r. (jeden miesiąc) i okres od 1 listopada 2008 r. do 31 marca 2010 r. (siedemnaście miesięcy) egzekucja alimentów była w wysokości wyższej niż wysokość zasądzonych alimentów, natomiast w pozostałych okresach od 1 września 2007 r. do 30 września 2007 r. (jeden miesiąc) i w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 marca 2008 r. (trzy miesiące) egzekucja alimentów była w niższej wysokości niż wysokość zasądzonych alimentów. W związku powyższym odmówiono umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na osoby uprawnione.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zielonej Górze decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt. 2 i 3, art. 2 pkt. 9, art. 25, art. 28 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 30 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2009 r., Nr 1, poz. 7) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, reguluje art. 30 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Z treści art. 30 ust. 1 cytowanego przepisu wynika, iż koniecznym warunkiem umorzenia, choćby części należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez minimum 3 lata. Organ odwoławczy podkreślił, iż ta regulacja nakłada na organ właściwy dłużnika obowiązek szczegółowego wykazania wpływu egzekwowanych kwot tytułem zobowiązań dłużnika alimentacyjnego, wynikających z wypłaconej osobie uprawnionej zaliczki alimentacyjnej oraz porównania ich z wysokością zasądzonych alimentów. Tym samym strona nie spełniła przesłanek do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych.
W skardze z dnia 2 lutego 2011 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. H. W. podniósł, iż przedmiotowa decyzja jest krzywdząca i w jego ocenie niezgodna z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę, podnosząc, że postępowanie w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej reguluje ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7 ). Celem ustawy jest realne wsparcie osób uprawnionych do alimentów, które nie mogą wyegzekwować przysługujących świadczeń w drodze egzekucji sądowej. Sąd zwrócił uwagę, że egzekucja alimentów przeciwko H. W. z wniosku E. M. prowadzona jest od września 2007 r. Z przedstawionych przez organ egzekucyjny i dokumentację księgową Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. wynika, iż jedynie przez okres osiemnastu miesięcy kwoty potrącane zobowiązanemu pokrywały się z kwotą zasądzonych alimentów. Okoliczności te były wystarczające dla przyjęcia legalności decyzji wydanych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. W rozpatrywanej sprawie skuteczna egzekucja należności alimentacyjnych w pełnej miesięcznej wysokości wobec dłużnika alimentacyjnego H. W. na dzień wydania decyzji organu l instancji trwała 18 miesięcy. Tymczasem analiza art. 30 ust. 1 przepisu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wskazuje, iż jedynym warunkiem umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów przez okres minimum 3 lat. Tym samym – w ocenie Sądu- nie było podstaw do umorzenia należności powstałych z tytułu uiszczonych na rzecz małoletnich dzieci skarżącego zaliczek alimentacyjnych ze środków pochodzących z funduszu alimentacyjnego. Odnosząc się do zaprezentowanych przez stronę argumentów dotyczących trudnej sytuacji życiowej skarżącego Sąd wskazał, iż nawet bardzo trudna sytuacja finansowa dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani dodatkowej ani samodzielnej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty podnoszone przez pełnomocnika procesowego skarżącego odnośnie naruszenia art. 77 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Niezasadne było twierdzenie, iż organy administracji nie wywiązały się z obowiązku przeprowadzenia w sprawie wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów. Zdaniem Sądu organy administracyjne dokonały szczegółowych ustaleń dotyczących sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego między innymi na podstawie przeprowadzonych wywiadów środowiskowych, czy informacji o stanie egzekucji sporządzanych przez komornika. Natomiast z pisma procesowego pełnomocnika strony nie wynika, jakie ustalenia odnośnie sytuacji majątkowo- osobistej należało jeszcze koniecznie przeprowadzić.
Przywołany przez organy obydwu instancji przepis art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowi, iż organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 (należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego), pkt 2 (należności powstałe z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych). Odnosząc się do sformułowanego przez pełnomocnika procesowego zarzutu, iż w aktach sprawy brak było ustaleń odnośnie miejsca zamieszkania uprawnionych małoletnich Sąd uznał taki zarzut był bezpodstawny, albowiem prowadzone w sprawie postępowanie administracyjne dotyczyło wyłącznie stwierdzenia zaistnienia przesłanek do umorzenia zaliczki alimentacyjnej, którą pobierają uprawnieni małoletni w związku z bezskutecznością egzekucji świadczeń alimentacyjnych.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył H. W., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania: art.3 §1 i art.145 §1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. w zw. z art. 7, 75 §1, 77§ 1 oraz 80 k.p.a. polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy był niewystarczający i budzący wątpliwości. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógł być uzupełniony o informacje na temat miejsca zamieszkania dzieci skarżącego oraz informacji o stanie majątkowym i rodzinnym;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 30 ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz.U. 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.) poprzez niewłaściwą interpretację i zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że stanowi on wyłączną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie ( błąd subsumcji),
- art. 30 ust.2 wymienionej powyżej ustawy poprzez nie zastosowanie.
Powołując się na powyższe podstawy w skardze kasacyjnej wnoszono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor zarzut naruszenia przepisów postępowania uzasadniał nieuwzględnieniem przez Sąd I instancji, że organy administracji naruszyły art.77 §1 k.p.a. Nie została bowiem wyjaśniona na etapie postępowania administracyjnego kwestia zamieszkania osób uprawnionych do alimentów. Ma to, zdaniem autora skargi kasacyjnej, istotne znaczenie w sprawie, gdyż w sytuacji ustalenia, że uprawnieni do alimentów zamieszkują na terenie Ś., to organ właściwy dla dłużnika byłby też organem właściwym dla wierzyciela. Podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w skardze kasacyjnej zarzucono, że Sąd I instancji nietrafnie przyjął, że w sprawie ma zastosowanie wyłącznie art. 30 ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a nie ma zastosowania art.30 ust.2 wskazanej ustawy. Przytaczając treść tego przepisu autor skargi kasacyjnej powołał się na treść art. 2 omawianej ustawy, zgodnie z którym organem właściwym wierzyciela jest wójt, burmistrz, prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. W skardze kasacyjnej jej autor prezentuje stanowisko, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art.30 ust.2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Jego zdaniem domniemywać można, że istniała właściwość organu wierzyciela, gdyż matka uprawnionych zamieszkuje w Ś., na terenie objętym właściwością organu, którego decyzja została zaskarżona. Można przypuszczać, że w Ś. mieszkają też dzieci uprawnione do alimentów. Organy administracji tę okoliczność pominęły, co spowodowało nie rozpatrzenie wniosku skarżącego w aspekcie przesłanek z art.30 ust.2 powołanej wyżej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej, jako "p.p.s.a", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami, określonymi w art.174 p.p.s.a., zgłoszonymi zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie oparta została na obu podstawach wskazanych w art.174 p.p.s.a., czyli podnosi zarzuty naruszenia prawa materialnego i naruszenia przepisów postępowania.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania zauważyć należy, że wskazany jako naruszony art.3§1 p.p.s.a. określa jedynie kognicję sądu administracyjnego oraz nakazuje mu stosować przewidziane w ustawie środki, nie wskazując ani tych środków, ani przesłanek ich stosowania. Jako taki przepis ten nie może stanowić skutecznego środka podważenia wyroku, gdyż nie można go naruszyć – jak twierdzi autor skargi kasacyjnej - przez niewłaściwą kontrolę legalności administracji publicznej. Naruszenie tego przepisu można byłoby zarzucić, jeśli sąd nie dokonałby kontroli zaskarżonej decyzji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Nietrafnie również powołano się w skardze kasacyjnej na zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., którego Sąd I instancji nie stosował. Podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów: art. 7, art.75§1, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a. wiąże autor skargi kasacyjnej z brakiem dokonania przez organy administracji ustaleń dotyczących miejsca zamieszkania osób uprawnionych do alimentów. W tej kwestii wskazać należy, że organem właściwym do umorzenia należności, o których mowa w art.28 ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, czyli należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych jest organ właściwy dłużnika ( art.30 ust.1 w zw. z art. 28 ust.1 pkt 2 wskazanej ustawy). Z kolei w myśl art.2 pkt 9 ustawy " ilekroć w ustawie mowa o organie dłużnika – oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego." Ustawodawca w omawianej ustawie, odmiennie niż w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej określił właściwość miejscową organu pierwszej instancji, bowiem art.16 ustawy z 2005 r. przekazywał sprawy umorzenia zaliczek alimentacyjnych organom właściwym wierzycieli alimentacyjnych. Natomiast ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów określa, co wskazano wyżej, jednoznacznie, że w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych orzeka organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika. Zatem nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
W ramach podstawy określonej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 30 ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przepis ten stanowi, że organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust.1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, 3) 100 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Jak wynika zatem z treści wskazanego przepisu dotyczy on egzekucji należności, o których mowa w art.28 ust.1, 2 i 4, czyli należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej i należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym. Natomiast art.30 ust.2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dotyczy należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ właściwy dłużnika może zatem umorzyć należności powstałe z tytułu wypłacenia osobie uprawnionej zaliczki alimentacyjnej, jeśli spełnione są określone w sposób procentowy w art.30 ust.1 ustawy z 2007 r. warunki skuteczności egzekucji.
Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że H. W. wnioskował o umorzenie należności powstałych z tytułu wypłacenia zaliczek alimentacyjnych, o których mowa w art.28 ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z 7 września 2007 r. Jak wynika z akt sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wnioskujący o umorzenie nie spełnił żadnego z warunków skuteczności egzekucji, o których mowa w art.30 ust.1 wskazanej ustawy. Ze szczegółowych wyliczeń znajdujących się w aktach sprawy wynika, że egzekucja alimentów w okresie od 1 września do 30 września 2007 r. wynosiła kwotę [...] zł, w miesiącach lutym i wrześniu 2008 r. egzekucja wynosiła również po [...] zł. miesięcznie, łącznie - uwzględniając 18 miesięcy- wyegzekwowano kwotę [...] zł. Nie zostały więc spełnione warunki skuteczności egzekucji, o których mowa w art.30 ust.1 powołanej wyżej ustawy. Nie było zatem podstawy do uwzględnienia wniosku dłużnika na podstawie wskazanego przepisu. W tym stanie faktycznym sprawy zarówno organy administracji, jak też Sąd I instancji nie naruszyły art.30 ust.1 wobec niespełnienia przez dłużnika przesłanek wymienionych w tym przepisie. Trzeba również podkreślić, że wniosek H. W. z dnia [...] października 2009 r. nie obejmował wypłaconych osobom uprawnionym należności z funduszu alimentacyjnego i dlatego, jak trafnie przyjął Sąd I instancji, przepis art.30 ust.2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie miał zastosowania w sprawie. Co do kwot należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego dłużnik może wystąpić ze stosownym wnioskiem.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2011r., sygn. akt I OSK 31/11, publ. http.//www.nsa.gov.pl, odnośnie różnic w regulacji wynikających z art.16 ustawy z 2005 r. i art.30 ust.1 i 2 nowej ustawy dotyczących umożliwienia umorzenia należności pod rządami ustawy z 2005 r. i nowych regulacji dotyczących możliwości umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych po dniu 1 października 2008 r., wskazał na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. W orzecznictwie tym przyjmuje się, że odstępstwo od zasady równego traktowania podmiotów nie musi oznaczać naruszenia art.32 Konstytucji. Jest ono dopuszczalne, jeśli kryterium różnicowania pozostaje w racjonalnym związku z celem i treścią danej regulacji; waga interesu, któremu zróżnicowanie ma służyć, pozostaje w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone w wyniku wprowadzonego zróżnicowania; kryterium różnicowania pozostaje w związku z innymi wartościami, zasadami, czy normami konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych. W uzasadnieniu powołanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione w odniesieniu do zaległości dłużników alimentacyjnych z tytułu wypłaconych zaliczek, wprowadzenie w art.30 ust.1 ustawy z 2007 r. dodatkowych kryteriów, od spełnienia których uzależnione jest umorzenie należności. Wprowadzając instrument w postaci zróżnicowania wielkości umorzenia ustawodawca stworzył zachętę dla dłużników, aby zmobilizować ich do systematycznego regulowania ciążących na nich zobowiązań. Instytucja ta znajduje także pełne uzasadnienie w zasadzie sprawiedliwości społecznej, wyrażającej się w tym, aby osoby zobowiązane do dostarczania środków utrzymania dla osób najbliższych nie przerzucały tego ustawowego obowiązku na inne podmioty.
Powyższe stanowisko podziela Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za nieuzasadnioną, na podstawie art.184 P.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art.209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art.258-261 P.p.s.a. Stosownie do §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło