I SA/Po 105/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Roman Wiatrowski (spr.) Sędziowie WSA Katarzyna Nikodem WSA Karol Pawlicki Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego T. K. kwotę [...],- zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ K. Pawlicki /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Nikodem W dniu 21 czerwca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wydał decyzję nr [...], którą określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego w wysokości [...]. Natomiast decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r., nr [...] określił kwotę podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości. Obie decyzje zostały doręczone stronie 1 lipca 2010 r. Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia 04 października 2010 r., nr [...] sprostował decyzję z dnia 21 czerwca 2010r., nr [...]. Decyzja została doręczona w dniu 19 października 2010 r. Pismem z dnia 21 października 2010 r., nadanym w dniu 25 października 2010 r., strona złożyła odwołanie od decyzji z dnia 21 czerwca 2010 r., nr [...], sprostowanej decyzją z dnia 04 października 2010 r., nr [...], informując, iż zarzuty przeciw decyzji, dowody oraz uzasadnienie zawarte są w odwołaniu od decyzji z dnia 21 czerwca 2010 r., nr [...]. Jednocześnie strona powołała się na wezwanie z dnia 13 października 2010r., które dotyczyło postępowania prowadzonego przez organ II instancji w związku ze złożonym odwołaniem z dnia 03 sierpnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy Dyrektorowi Izby Celnej w P. stwierdził, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania strony. Dyrektor Izby Celnej w P. postanowieniem z dnia [...], nr [...], stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie w dniu 10 grudnia 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał na art. 223 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. – powoływana dalej jako: "O.p.") i podkreślił, że decyzja z dnia 21 czerwca 2010r., została skutecznie doręczona odwołującemu się w dniu 1 lipca 2010 r. Odwołanie zostało natomiast nadane w dniu 25 października 2010 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W skardze na powyższe postanowienie T. K. wniósł o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. Wydanemu postanowieniu skarżący zarzucił: - naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, - naruszenie art. 213 § 4 O.p., które miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż złożył odwołanie w ustawowym terminie - liczonym od dnia doręczenia decyzji prostującej, przy czym Naczelnik Urzędu Celnego przesyłając odwołanie do Izby Celnej, sam stwierdził, że zostało wniesione w terminie. Tymczasem Dyrektor Izby Celnej w zaskarżonym postanowieniu wskazał na uchybienie terminowi do jego wniesienia. Strona podniosła, że naruszenie art. 213 § 4 O.p., miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało niewłaściwie zastosowanie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., czym pozbawiono skarżącego prawa do rozpatrzenia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniesiono, że z art. 213§1 i 2 O.p. wynika, że sprostowanie możliwe jest jedynie w zakresie zamieszczonego w decyzji pouczenia, nigdy zaś w zakresie wydanego rozstrzygnięcia. Z tych też powodów Dyrektor Izby Celnej w P. zdecydował się na usunięcie wydanej na podstawie art. 213 § 2 i 3 O.p. decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa przez Naczelnika Urzędu Celnego w P.. Okoliczność ta nie oznacza jednak, że strona została błędnie pouczona co do możliwości i terminu wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia 21.06.2010r. Fakt błędnego pouczenia nie miał bowiem tutaj miejsca. Co najwyżej można jedynie mówić o błędnym poinformowaniu strony odnośnie wnoszonego odwołania w terminie, które to dotarło do strony w związku z wysłaniem jej do wiadomości pisma nr [...] z dnia 09.11.2010r. W tym jednakże momencie doszło już do uchybienia przez stronę terminowi do wniesienia odwołania od decyzji sprostowanej. Spełnienie zatem przez Dyrektora Izby Celnej w P. żądań strony oznaczałoby de facto niczym nie uzasadnione wydłużenie przez organ celny wyznaczonego terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art.134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Biorąc powyższe kryteria pod uwagę Sąd rozpoznając niniejszą sprawę dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujących taką wadliwością wydanego w ramach tego postępowania rozstrzygnięcia, które wymagało jego wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli sądowej pozostaje postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania wydane w odniesieniu do odwołania, które zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 213§ 4 O.p. Zgodnie z art. 213 §1 O.p. strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Natomiast w trybie art. 213 § 2 O.p., organ podatkowy może z urzędu, w każdym czasie, uzupełnić albo sprostować decyzję w zakresie, o którym mowa w §1, wydając decyzję modyfikującą w trybie § 3, a od daty doręczenia takiej decyzji biegnie termin do wniesienia od niej odwołania lub skargi (§ 4). Ta regulacja prawna dotyczy sytuacji, kiedy to niezależnie od woli strony postępowania podatkowego dochodzi do zmodyfikowania decyzji pierwotnej, niezależnie od tego czy upłynął już termin do wniesienia od niej odwołania i niezależnie od tego czy takie odwołanie strona w terminie faktycznie wniosła. Ustawodawca zagwarantował w ten sposób stronie postępowania uruchomienie trybu odwoławczego lub skargowego zawsze wtedy, kiedy bez jej inicjatywy doszło do zmodyfikowania decyzji pierwotnej w zakresie określonym w art. 213 § 1 O.p. -w tym również w zakresie sprostowania decyzji. Ta regulacja prawna oznacza, że wnosząc odwołanie od decyzji wydanej w trybie art. 213 § 3 O.p. strona nie jest niczym ograniczona, może bowiem podnosić wszelkie zarzuty, ponieważ decyzja modyfikująca nie posiada samodzielnego bytu prawnego, w obiegu prawnym pojawia się bowiem nowa decyzja obejmująca swoim rozstrzygnięciem zagadnienia już rozstrzygnięte jak i te nowe, które nie mogą jednak dotyczyć istoty sprawy. Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że podatnik w terminie złożył odwołanie od decyzji z dnia 04.10.2010r. w sprawie sprostowania decyzji z dnia 21.06.2010r. Zatem organ odwoławczy nie był uprawniony do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W tym miejscu wyraźnie zaznaczyć należy, że przedmiotem kontroli Sądu nie pozostaje decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego, ani też decyzja o jej sprostowaniu ale postanowienie w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, którego zgodność z prawem Sąd kontroluje na dzień jego wejścia do obrotu prawnego tj. na dzień 10 grudnia 2010r., w którym postanowienie to zostało skutecznie doręczone ( k. 21 akt administracyjnych). Zatem tylko na marginesie stwierdzić należy, że wadliwości zaskarżonego postanowienia w żaden sposób nie mogła sanować, podniesiona w odpowiedzi na skargę okoliczność, że Dyrektor Izby Celnej w P. w dniu 12 stycznia 2011r. wydał decyzję nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji z dnia 04 października 2010r. wydanej w sprawie sprostowania decyzji z dnia 21.06.2010r. Wskutek wniesionego odwołania decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 04 października 2010r. nie była bowiem ostateczna. Zatem organ podatkowy nie powinien eliminować przedmiotowej decyzji z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym poprzez stwierdzenie jej nieważności, ale w zwykłym toku instancji rozpatrując odwołanie. Zauważyć bowiem należy, że w przypadku, kiedy decyzja rażąco narusza prawo organ odwoławczy zgodnie z art. 234 O.p. nie jest związany zakazem orzekania na niekorzyść strony skarżącej. Jednak również decyzja z dnia 12 stycznia stwierdzająca nieważność decyzji z dnia 04 października nie pozostaje przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie. Zresztą z akt sprawy, ani z odpowiedzi na skargę, nie wynika, czy decyzja z dnia 12 stycznia 2011r. nie została zaskarżona. Zatem wydając w dniu [...] postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ naruszył art. 228§1 pkt2 O.p.. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wyżej zaprezentowaną wykładnię przepisów prawa procesowego. Z tych też względów, wobec naruszenia przepisów prawa procesowego, mogących mieć wpływ na wynik sprawy należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. /-/ K. Pawlicki /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Nikodem