VI SA/Wa 1728/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-23
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Piotr Borowiecki, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie wniosku o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, wszczętego przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych, jest zgodne z prawem, jeśli nowe przepisy wyłączają taką możliwość prowadzenia działalności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, ponieważ nowe przepisy ustawy o grach hazardowych, które weszły w życie w trakcie postępowania, wyłączyły możliwość prowadzenia takiej działalności w salonach gier. Zgodnie z przepisami przejściowymi, postępowania wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie nowej ustawy, dotyczące działalności, która stała się niedozwolona, podlegają umorzeniu.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach w salonie gier. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych, która wyłączyła możliwość prowadzenia takiej działalności w salonach gier. Minister Finansów umorzył postępowanie, a następnie utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając m.in. przewlekłość postępowania, naruszenie zasad postępowania administracyjnego i podatkowego oraz niekonstytucyjność przepisów ustawy o grach hazardowych. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2011 r. sprawy ze skargi Z. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], Minister Finansów - działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej także: Ordynacja podatkowa) w związku z art. 118 i art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. Nr 201, poz. 1540 (dalej ugh) - utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku Z. S.A. z siedzibą w W. (dalej także: skarżąca spółka) o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach urządzanych w salonie gier na automatach w B.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego organ wskazał, że wniosek skarżącej spółki o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach urządzanych w salonie gier na automatach w B. przy ul. [...] wpłynął w dniu [...] września 2009 r. Postępowanie administracyjne w sprawie ww. wniosku skarżącej nie zostało zakończone przed dniem 31 grudnia 2009 r. Natomiast w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa o grach hazardowych, a tym samym utraciła moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm. (dalej gzw).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ugh gra na automatach może być prowadzona jedynie w kasynie gry. Ustawa o grach hazardowych nie przewiduje możliwości urządzania gier na automatach w salonach gier na automatach. Stosownie do art. 129 ust. 2 ugh postępowanie w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie m.in. gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się. Z kolei w myśl art. 8 ugh do postępowań określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. W związku z powyższym, Minister Finansów decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. umorzył postępowanie w sprawie ww. wniosku skarżącej spółki.
W dniu [...] marca 2010 r. do organu wpłynęło odwołanie Z. S.A. od ww. decyzji. W odwołaniu Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez naruszenie wskazanych poniżej przepisów postępowania administracyjnego i podatkowego, a także ustawy o grach i zakładach wzajemnych i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych
2. art. 6, 7, 8, 12, 35 Kodeksu postępowania administracyjnego (...) poprzez sprzeczne z prawem prowadzenie postępowania w sposób rażąco przewlekły powodując pogorszenie sytuacji prawnej strony skarżącej;
3. art. 120 i art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji sankcjonującej naruszenie przepisów wskazanych w pkt 2 powyżej, a także art. 208 § 1 Ordynacji poprzez błędne przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Po rozpatrzeniu zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu, organ nie znalazł podstaw do jej uchylenia. Za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 2 i art. 7 Konstytucji RP wskazując, iż przy wydaniu decyzji działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. ustawą o grach hazardowych. W oparciu o zawarte w niej regulacje, tj. art. 118 i art. 129 ust. 2, zobowiązany był do umorzenia postępowania w sprawie wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach. W związku z wejściem w życie w dniu 1 stycznia 2010 r. ustawy o grach hazardowych (ugh) i jednoczesną utratą mocy ustawy o grach i zakładach wzajemnych zobowiązany był też uznać, że postępowanie to jest bezprzedmiotowe zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji.
Jako bezzasadny organ ocenił również zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa), bowiem zgodnie z dyspozycją art. 8 ugh, do postępowań w sprawach określonych w ustawie o grach hazardowych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji z naruszeniem przepisów art. 6, art. 7 i art. 8 kpa oraz art. 120 i art. 121 Ordynacji, podniósł, iż prowadząc postępowanie organ koncesyjny realizował obowiązek, jaki nakłada na niego ustawa o grach hazardowych oraz przepisy Ordynacji. W tym kontekście wskazał (powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych), że wyrażona w art. 121 Ordynacji zasada zaufania do organów. państwowych nie może być rozumiana jako konieczność wydawania decyzji sprzecznych z obowiązującym prawem. Natomiast zasada praworządności (art. 120 Ordynacji) zobowiązuje organy administracji do czuwania nad tym, by prowadzone przez nie postępowania, jak i wydane rozstrzygnięcia, były zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.
Postępowanie w sprawie wniosku skarżącej trwało pięć miesięcy i 2 dni (skarżąca złożyła wniosek w dniu [...] września 2009 r., a Minister Finansów wydał w przedmiotowej sprawie decyzję w dniu [...] lutego 2010 r.). Według obowiązującej w dniu złożenia wniosku ustawy o grach i zakładach wzajemnych, rozpatrzenie wniosków o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie m.in. gier na automatach następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku (art. 34 ust. 1 gzw). Obowiązująca organ ogólna zasada szybkości postępowania nie może prowadzić do naruszania innych zasad stojących u podstaw postępowania administracyjnego, a prowadzących do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Stawiając na pierwszym miejscu wnikliwość postępowania prowadzącego do prawidłowego rozstrzygnięcia, Minister Finansów (związany zasadą szybkości postępowania) zobowiązany jest przede wszystkim do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności przepisów ustawy o grach hazardowych, Minister Finansów stwierdził, że nie jest uprawniony do oceny zgodności przepisów z Konstytucją. Jako organ władzy wykonawczej zobowiązany jest do wykonywania, realizacji obowiązujących przepisów prawa. Dopóki Trybunał Konstytucyjny nie stwierdzi niezgodności ustawy o grach hazardowych z Konstytucją, Minister Finansów zobowiązany jest do działania zgodnie z jej przepisami.
Organ nadmienił również, iż ograniczenia dotyczące prowadzenia działalności związanej z grami hazardowymi zostały wprowadzone ustawą o grach hazardowych ze względu na ważny interes publiczny. Potrzeba zmian spowodowana była dynamicznie zmieniającym się i rozwijającym rynkiem gier i zakładów wzajemnych, nowymi technologiami stosowanymi w tym sektorze gospodarki narodowej oraz występującymi na tym rynku nieprawidłowościami. W ramach przyjętej regulacji rynku gier hazardowych, prowadzenie działalności w tym zakresie może odbywać się tylko w ściśle określonych warunkach, zaś ze względu na interesy prawnie chronione: interes publiczny i społeczny - nie mają tu zastosowania zasady gospodarki wolnorynkowej.
Na powyższą decyzję z [...] czerwca 2010 r. skarżąca spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] lutego 2010 r.
W odniesieniu do decyzji pierwszoinstancyjnej skarżąca sformułowała następujące zarzuty:
- naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie wskazanych poniżej przepisów postępowania administracyjnego i podatkowego, a także ustawy o grach i zakładach wzajemnych
- naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 i art. 35 kpa poprzez sprzeczne z prawem prowadzenie postępowania w sposób rażąco przewlekły, powodując pogorszenie sytuacji prawnej strony,
- naruszenie art. 120 i art. 121 Ordynacji poprzez wydanie decyzji sankcjonującej naruszenie wskazanych powyżej przepisów kpa.
Natomiast decyzji wydanej przez organ II instancji skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej i usankcjonowanie tym samym dokonanych w toku postępowania rażących naruszeń prawa,
- art. 235 w związku z art. 120 i art. 121 Ordynacji poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję podjętą w wyniku postępowania prowadzonego z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła w szczególności, iż przewlekłość postępowania w sprawie i "wyczekiwanie" organu do czasu, kiedy w jego ocenie, na mocy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, będzie mógł umorzyć postępowanie, spowodowały wydanie zaskarżonej decyzji. Prowadzenie postępowania w sposób "szczególnie przewlekły" bez żadnego uzasadnienia, a od pewnego momentu - jak można przypuszczać - w oczekiwaniu na wejście w życie przepisów zmieniających na niekorzyść sytuację prawną strony, stanowi rażące naruszenie zasady państwa prawnego sformułowanej w art. 2 Konstytucji. Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych przez przepisy obowiązujące w czasie rozstrzygania sprawy i doprowadziło do pogorszenia sytuacji prawnej skarżącej, co stanowi naruszenie zasady sformułowanej w art. 6 kpa (zasady działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa). Taki tryb postępowania naruszył też art. 7 kpa (zgodnie z którym, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności) oraz art. 8 (formułujący obowiązek takiego prowadzenia postępowania, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa). Opisany sposób postępowania organu w niniejszej sprawie rażąco naruszył, zdaniem skarżącej, także przepisy art. 12 kpa oraz art. 35 kpa nakazujące organowi działać szybko i bez zbędnej zwłoki.
Na gruncie Ordynacji doszło - według skarżącej - do naruszeń ogólnych przepisów postępowania (będących odpowiednikiem przywołanych przepisów kpa), tj. art. 120, art. 121 oraz art. 125 Ordynacji.
Skarżąca podniosła też zarzut niekonstytucyjności przepisów ustawy o grach hazardowych w zakresie pozbawienia podmiotów możliwości ubiegania się o wydanie lub przedłużenie zezwolenia na prowadzenia salonów gier na automatach. W jej ocenie, wprowadzenie takich przepisów nie uzasadnia żaden ważny interes publiczny.
Podsumowując działania organu, skarżąca określiła je jako celowe, niezgodne z obowiązującymi przepisami i nakierowane na wyrządzenie szkody spółce (a przynajmniej jako rażące zaniechanie wykonania ciążących na Ministrze Finansów obowiązków).
Skarżąca nie zgodziła się z tezą zaskarżonej decyzji, że wprowadzona ustawą o grach hazardowych likwidacja możliwości ubiegania się o zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach uzasadniona była względami moralności publicznej i ochrony porządku publicznego, czy szerzej ważnym interesem publicznym. Według skarżącej całkowita likwidacja jakiegoś rodzaju działalności (tylko potencjalnie i w ograniczonym zakresie mogącego być powodem uzależnienia) nie mieści się w pojęciu adekwatności i proporcjonalności środka. W tym kontekście skarżąca podała art.129 ust.2 ugh jako przykład szczególnie rażącego naruszenia zasady adekwatności i jednocześnie pewności prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2011 r. skarżąca spółka podtrzymała argumenty zawarte w skardze, podkreślając nadto zarzut niekonstytucyjności przepisów, w oparciu o które wydano zaskarżoną decyzję, wniosła o zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego (TK) z zapytaniem czy przepisy art. 3, art. 14 ust. 1, art. 118, art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych (ugh), nie są niezgodne z art. 2, art. 8, art. 9,art. 20, art. 22, art. 33 ust. 3 Konstytucji RP. Według skarżącej przepisy ugh wprowadzone zostały w trybie nagłym i przez arbitralny zakaz prowadzenia jednego z rodzajów działalności gospodarczej naruszają zasadę swobody działalności gospodarczej. Poza tym zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 8 i art. 9 Dyrektywy Nr 98/34/We Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. (dalej Dyrektywa) ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego zmienionej Dyrektywą nr 98/48/We Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., a to wobec wydania jej na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, które nie były notyfikowane Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 i art. 9 Dyrektywy. Skarżąca wniosła też o skierowanie w trybie prejudycjalnym pytania do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), czy art. 2 i art. 3 ugh, a także pozostałe przepisy tej ustawy ograniczające możliwość prowadzenia gier hazardowych w sieci internet oraz ograniczające możliwość prowadzenia gier na automatach winny być notyfikowane Komisji Europejskiej na podstawie art. 8 i art. 9 ww. Dyrektywy, z uwagi na fakt, że są to przepisy regulujące i ograniczające stosowanie rozwiązań technicznych opisanych w ustawie; jeżeli winny być notyfikowane, a nie były, to czy sąd krajowy winien odmówić ich zastosowania.
Zdaniem strony skarżącej, ustawa o grach hazardowy zawiera przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 ust. 11 Dyrektywy ustanawiają procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego. W szczególności stwierdzenie to odnosi się zdaniem skarżącej do art. 2 ugh, który zawiera definicję j losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach, które to przepisy mają charakter regulacji o charakterze technicznym, na postawie których dokonuje się podziału na poszczególne rodzaje gier a także związany z art. 2 art. 3 ugh i i związane z nim przepisy ustawy w tym w szczególności przepis art. 118 i art. 129 ust. 2 ugh regulujące i zawierające, na mocy art. 3 ustawy ograniczenia w zakresie urządzania gier zdefiniowanych w art. 2 ugh, tj. wyłączenie możliwości urządzania gier w sieci internet, ograniczenia w zakresie urządzania gier na automatach w salonach gier na automatach.
W odpowiedzi, pismem z dnia [...] marca 2011 r., organ uznał, iż wydając zaskarżone decyzje Minister Finansów działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa tj. ustawą z dnia 19 listopada 2019 r. o grach hazardowych i w oparciu o zawarte w niej regulacje tj. art. 118 i art. 129 ust. 2 i zobowiązany był do umorzenia postępowania w sprawie. W myśl art. 8 Konstytucji RP przedmiotowa ustawa "najwyższym prawem Rzeczpospolitej Polskiej", co oznacza, że Konstytucja zajmuje najwyższe miejsce w hierarchii aktów prawnych w państwie, a tym samym ogół nornm prawnych obowiązujących w państwie musi być zgodny z postanowieniami Konstytucji.
W odpowiedzi na zarzut naruszenia przez ustawę o grach hazardowych ww. przepisu Konstytucji RP organ podniósł, że Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny zgodności przepisów z Konstytucją. Minister Finansów jest organem władzy wykonawczej i jako taki zobowiązany jest do wykonywania, realizacji, obowiązujących przepisów prawa, bowiem zgodnie z art. 120 Ordynacji, "Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa" - w tym przypadku ustawy o grach hazardowych.
W ocenie Ministra Finansów ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych nie zawiera także przepisów technicznych i z tego powodu projekt tej ustawy nie podlegał notyfikacji. Kwestionowane przepisy ustawy o grach hazardowych nie zawierają specyfikacji technicznych wymagań (w rozumieniu art. 1 pkt 3 oraz 4 Dyrektywy), przez co nie mieszczą się w zakresie regulacji przywołanej Dyrektywy w części odnoszącej się do norm technicznych. Zarzut skarżącej spółki w ocenie organu odnosi się de facto do ograniczenia eksploatacji automatów do gier do kasyn gry, co jest interpretowane przez stronę skarżącą jako regulacja odnosząca się do zasad dotyczących usług, a więc przepisu technicznego w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryterium słuszności czy celowości.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej ppsa).
Analizując skargę w świetle wskazanych zasad rozpoznania sprawy sądowo - administracyjnej, Sąd uznał, że nie zasługuje ona uwzględnienie. Wydane przez organ decyzje są bowiem zgodne z prawem.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier urządzanych w salonie gier na automatach w B. przy ul. [...] wpłynął do organu w dniu [...] września 2009 r., a więc pod rządami ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (gzw). Natomiast zaskarżone decyzje zostały wydane w czasie obowiązywania nowej ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (ugh), opublikowanej w Dzienniku Ustaw z dnia 30 listopada 2009 r.
Zgodnie z art. 145 ugh ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1) art. 95, w zakresie art. 21 ust. 1 pkt 6,
2) art. 102, art. 106 pkt 1 i pkt 4 lit. a, art. 111 oraz art. 116 pkt 4
- które wchodzą w życie po upływie 6 lat od pierwszego dnia miesiąca następującego
po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.
Zatem ustawa o grach hazardowych weszła w życie 1 stycznia 2010 r.
W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych. Przepis art. 118 powołanej ustawy przesądza jednoznacznie, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 2010r., stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Skoro zatem postępowanie w sprawie udzielenia przedmiotowego zezwolenia nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy o grach hazardowych, organ właściwie podejmował rozstrzygnięcia na gruncie nowej ustawy, gdyż przepisy przejściowe i dostosowujące nakazywały takie działanie wobec wszczętego i niezakończonego postępowania. Stosownie do art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący, jednoznaczny w treści i niewywołujący żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Organ w tej sprawie prawidłowo zastosował się do objętego nim uregulowania. Należy przy tym podkreślić, iż w sytuacji, gdy przepisy intertemporalne (i dostosowujące), a do takich należy art. 118 i art. 129 ust. 2 ugh, przesądzają o zastosowaniu nowej ustawy oraz o sposobie działania organu, organ ma obowiązek zastosować się do dyspozycji tych przepisów materializując tym samym zasadę praworządności, która nakazuje mu podejmować działania wyłącznie na podstawie i w granicach przepisów obowiązującego prawa. Jedynie w przypadku braku przepisów przejściowych i dostosowujących organ zmuszony byłby rozważyć, jaką ustawę zastosować w tej sprawie oraz jak załatwić sprawy niezakończone przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych. Jednak ustawa ta zawierając takie przepisy przesądziła o tych kwestiach w sposób dla organu wiążący i niedający mu żadnych innych możliwości decyzyjnych niż - w okolicznościach faktycznych tej sprawy - decyzja przewidziana w art. 129 ust. 2 ugh, tj. umarzająca postępowanie w sprawie udzielenia / wydania przedmiotowego zezwolenia, które zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy o grach hazardowych.
Organ zasadnie też zastosował przepisy Ordynacji podatkowej, mając na uwadze art. 8 ugh (stanowiący, że do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej).
Odnosząc się do zarzutu szczególnie przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, co spowodowało rozstrzyganie sprawy już w nowym stanie prawnym, podnieść należy, iż przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja organu, a nie jego bezczynność. Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania prowadzonego przez organ strona mogła skorzystać ze środków prawnych przewidzianych w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej - ponaglenia w przypadku nieterminowego załatwienia sprawy, a w następnej kolejności - skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Przede wszystkim jednak należy odnotować, że ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (gzw) przewidywała w art. 34 ust. 1, że rozpatrzenie wniosków o udzielenie zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów wzajemnych, o których mowa w art. 2 (...), a więc także w zakresie gier na automatach, następuje w terminie 6 miesięcy (z zastrzeżeniem ust. 2, który odnosi się do loterii promocyjnej i audiotekstowej). Termin 6 miesięcy na rozpatrzenie wniosku o udzielenie koncesji albo zezwolenia przewiduje również obecnie obowiązująca ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (por. art. 40 tej ustawy).
Skoro wniosek dotyczący zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, stanowiący przedmiot procedowania organu w tej sprawie, wpłynął w dniu [...] września 2009 r., to nawet przyjmując tę pierwszą z wymienionych dat, jako datę inicjowania postępowania w sprawie, okazuje się, że organ, który umorzył to postępowanie ww. decyzją z [...] lutego 2010 r., nie przekroczył tego terminu.
W odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 2 (zasady demokratycznego państwa prawnego) oraz art. 7 (zasady praworządności) Konstytucji RP, zauważyć wypada, że skarżąca upatruje naruszenie tych zasad w tym, iż organ działając w I instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego i podatkowego, a także ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a rozpatrując sprawę w II instancji - utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, przez co usankcjonował dokonane w toku postępowania rażące naruszenia prawa. Zatem poddaje w wątpliwość zgodność działania organu z przepisami Konstytucji RP, ustaw i aktów wykonawczych. Sąd natomiast nie dopatrzył się na tym tle po stronie organu żadnych naruszeń.
Również podniesiony w uzasadnieniu skargi zarzut niekonstytucyjności przepisów ustawy o grach hazardowych nie znajduje uzasadnienia. Ograniczenia dotyczące prowadzenia działalności związanej z grami hazardowymi zostały wprowadzone ustawą o grach hazardowych ze względu na ważny interes publiczny. W uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o grach hazardowych wskazano, iż został on opracowany w związku z koniecznością kompleksowej zmiany przepisów regulujących obszar gier i zakładów wzajemnych (Sejm RP VI Kadencji Nr druku: 2481 http://www.sejm.gov.pl). Przyjęta regulacja rynku gier hazardowych oznacza, iż prowadzenie działalności gospodarczej w tym zakresie (która to działalność stanowi monopol Państwa) może odbywać się tylko w ściśle określonych warunkach, zaś ze względu na interesy prawnie chronione: interes publiczny i społeczny - nie mają tu zastosowania zasady gospodarki wolnorynkowej. Dlatego trudno uznać, aby ustawa o grach hazardowych naruszała przepisy Konstytucji RP, zwłaszcza, że zasada wolności gospodarczej, wyrażona w art. 22 Konstytucji, nie jest wartością absolutnie chronioną. Ograniczanie wolności działalności gospodarczej jest bowiem dopuszczalne w drodze ustawy ze względu na ważny interes publiczny, a taka sytuacja ma miejsce - na gruncie ustawy o grach hazardowych - w okolicznościach niniejszej sprawy. Nadto ustawa ta nie narusza też zasady ochrony praw nabytych, gdyż zgodnie z art. 117 ustawy udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier i zakładów wzajemnych zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia. W tej sprawie skarżąca nie nabyła jeszcze uprawnień, które podlegałyby ochronie.
Natomiast odnosząc się do wniosku skarżącej o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 3, art. 14 ust. 1, art. 118, 129 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ugh z art. 2, art. 8, art. 9, art. 20, art. 22 art. 33 ust. 3 Konstytucji RP należy wskazać, iż zgodnie z art. 193 Konstytucji RP oraz art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeśli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Użycie w tych przepisach słowa "może" oznacza, że ocena celowości takiego przedstawienia została pozostawiona sądowi. Zatem wyłącznie wątpliwości sądu, a nie strony postępowania, co do konstytucyjności przepisów ustawy, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi, na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Jednak w tej sprawie Sąd takich wątpliwości nie powziął, jak również nie podziela zarzutów skarżącej w tym względzie podniesionych w ww. piśmie z dnia [...] października br. Na marginesie powyższego należy dodać, że aczkolwiek w świetle wymienionych przepisów art. 193 Konstytucji RP i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym skarżąca nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez Sąd pytania prawnego, to jednak niewystąpienie przez Sąd z wnioskowanym pytaniem prawnym nie zamyka jej drogi do zbadania konstytucyjności kwestionowanych przepisów w myśl art. 79 i art. 191 Konstytucji RP. Art. 79 Konstytucji RP stanowi bowiem, że każdy czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie (o Trybunale Konstytucyjnym), wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.
W odniesieniu do wniosku strony skarżącej o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Sąd zwraca uwagę, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym ocena zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z przepisami prawa wspólnotowego mogła nastąpić tylko w zakresie, w jakim przepisy te dotyczą rozpoznawanej sprawy.
Należy zauważyć, iż w świetle przepisu art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawny: art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejskie), pytanie prejudycjalne sformułowane może być tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wydania wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w tej sprawie nie dopatrzył się takiej potrzeby.
W ocenie Sądu zachodzi wprawdzie pewna wątpliwość, czy - wbrew twierdzeniom Ministra Finansów - część przepisów ustawy o grach hazardowych nie ma jednak charakteru "przepisów technicznych", w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., które winny podlegać stosownej procedurze notyfikacji w Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 i 9 cyt. Dyrektywy, niemniej uznać należy stanowczo, iż mający zastosowanie w niniejszej sprawie przepis art. 129 ust. 2 ugh, jako przepis o charakterze czysto proceduralnym – nie należy do wspomnianych "przepisów technicznych", a więc nie podlegał obowiązkowi notyfikacji.
Reasumując, powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepis art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie kwalifikuje się jako techniczny, ani nie zawiera specyfikacji technicznych oraz innych wymagań (w rozumieniu art. 1 pkt 3 i pkt 4 Dyrektywy), przez co nie mieści się w zakresie jej regulacji w części odnoszącej się do norm technicznych. W związku z tym brak jest jakichkolwiek wskazań, aby Sąd orzekający w niniejszej sprawie występował z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd – działając na podstawie art. 151 ppsa – oddalił skargę, jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło