VI SA/Wa 15/11
WyrokWSA w Warszawie2011-03-24
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Piotr Borowiecki, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność artystyczną na podstawie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia tej działalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba posiadająca decyzję Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców potwierdzającą prowadzenie działalności artystycznej podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, co uzasadnia utrzymanie w mocy decyzji organów.Stan faktyczny
Skarżący, posiadający decyzję Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców potwierdzającą prowadzenie działalności artystycznej od 1969 roku, był etatowym pracownikiem teatru i osiągał przychody z umów o dzieło. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się do Narodowego Funduszu Zdrowia o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu działalności artystycznej. Organ I instancji oraz Prezes NFZ stwierdzili, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od stycznia 1999 roku do chwili obecnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a." po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej zwany "skarżącym"), od decyzji nr [...] wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] września 2010 r., w sprawie stwierdzenia, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od [...] stycznia 1999 r. do nadal z tytułu prowadzenia działalności artystycznej, decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji rozstrzygającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej (działalność artystyczna) - na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach. W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych o braku podstaw do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym osób prowadzących działalność artystyczną na podstawie umów o dzieło. Ww. pismo zostało skierowane do wiadomości skarżącego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] ponownie wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji rozstrzygającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (działalność artystyczna) - na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach, wskazując, iż wniosek z dnia [...] kwietnia 2008 r., nie został rozpatrzony w trybie administracyjnym. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r., stwierdził, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od [...] stycznia 1999 r. do nadal z tytułu prowadzenia działalności artystycznej.
Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż nie był i nie jest zobowiązany do płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, ponieważ nie prowadził i nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
W wyniku rozpoznania odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że w okresie objętym decyzją I instancji miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi" a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Ponadto w myśl art. 82 ust. 5 pkt 6 ustawy o świadczeniach, rodzajem działalności jest wykonywanie działalności twórczej lub artystycznej jako twórca lub artysta.
Zdaniem organu, z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w szczególności decyzji nr [...] Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2007 r., wynika, iż skarżący od [...] grudnia 1969 r. rozpoczął działalność artystyczną jako muzyk. Jednocześnie od 1979 r. skarżący jest etatowym pracownikiem Teatru [...].
Jak wynika z treści przedłożonych przez ZUS dokumentów rozliczeniowych za lata 1999-2010 (PIT-8B i PIT-11 za lata 1999-2004, Zaświadczenia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] listopada 2007 r. oraz z dnia [...] maja 2010 r. dot. lat 2007-2010, umowy o dzieło zawarte w latach 1999, 2001, 2003, 2005, 2006 - 7 sztuk) skarżący osiągał przychody z działalności gospodarczej określonej w decyzji nr [...] Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, skarżący podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności wykonywanej jako artysta.
Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr [...] z [...] października 2010 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja jest niezgona z prawem. W ocenie skarżącego, przepisy stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji, to jest art. 66 ust.1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008r., Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) oraz art. 8 ust. 6 pkt.2 i art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.) nie mają w sprawie zastosowania. Dlatego też zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności a nie według przesłanek celowości czy słuszności.
Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga A. K. nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja wydana w I instancji odpowiadają prawu.
Należy podnieść, że skarga nie zawiera sprecyzowanych zarzutów naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie przepisów postępowania bądź prawa materialnego, jednakże z jej treści nasuwa się wniosek, iż zdaniem skarżącego ustalenie, iż podlega on obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od [...] stycznia 1999 r. do chwili obecnej z tytułu prowadzenia działalności artystycznej zostało poczynione bez jakiejkolwiek podstawy prawnej.
Według oceny Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i zastosowały przepisy prawa materialnego.
Z poczynionych przez nich ustaleń wynika, że skarżący posiada decyzję nr. [...] Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2007 r., zgodnie z którą rozpoczął on od [...] grudnia 1969 r. działalność artystyczną jako muzyk ([...]). Skarżący będąc od 1979 r. etatowym pracownikiem Teatru [...] dodatkowo osiągał przychody z umów zlecenia/o dzieło z tytułu działalności artystycznej. W okresie od 1 stycznia 1999 r., którego dotyczą decyzje organów obu instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. nr 45, poz. 391 ze zm.), zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z kolei obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, jak stanowią przepisy art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia a także art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. W myśl art. 82 ust. 5 pkt 6 ustawy o świadczeniach, rodzajem działalności jest wykonywanie działalności twórczej lub artystycznej jako twórca lub artysta zaś zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy o systemie za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się twórcę i artystę z tym, że uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców działającej przy ministrze właściwym do spraw kultury (art. 8 ust. 9 ustawy o systemie).
W niniejszej sprawie skarżący posiadał decyzję jak wyżej z której wynikało, że od dnia [...] grudnia 1969 r. rozpoczął działalność jako muzyk ([...]). Poza stałą pracą w Teatrze [...], podejmował się wykonywania działalności artystycznej na podstawie umów o dzieło, czego nie negował.
W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie, iż podlega on obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od [...] stycznia 1999 r. z tytułu prowadzenia działalności artystycznej jest zgodne z obowiązującym stanem prawnym.
A zatem organy obu instancji, wbrew twierdzeniom skarżącego, prawidłowo zinterpretowały obowiązujące przepisy i miały podstawę prawną do wydania zaskarżonych decyzji.
Wobec powyższego skarga podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło