III SA/Kr 224/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-03-25

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu radca prawny na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i art. 245 §2 ppsa ze względu na brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenie skarżącego dotyczące jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, uzupełnione informacjami z akt sprawy, jest wystarczające do stwierdzenia, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i opłacenia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wobec tego zastosowano przepisy art. 246 §1 pkt 1 i art. 245 §2 ppsa i zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono mu radcę prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 22 grudnia 2010 r. w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący wykazał brak majątku, niskie dochody z pracy dorywczej, trwały znaczny stopień niepełnosprawności oraz trudną sytuację bytową, w tym problemy z opłaceniem czynszu i brakiem środków na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Objaśniając swoją sytuację rodzinną, majątkową oraz dochody uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, brak majątku o stałych dochodów. Uzasadniając swoje starania wyjaśnił, że w zamian za wykonywanie drobnych prac polowych otrzymuje nocleg i wyżywienie. W konsekwencji nie ma jakichkolwiek środków finansowych pozwalających na pokrycie opłat sądowych i pomocy prawnej. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne (vide: akta sprawy III SA/Kr 223/11) okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący zaliczony został do osób, ze znacznym stopniem niepełnosprawności o charakterze trwałym od urodzenia a w związku z tym wymaga odpowiedniego zatrudnienia i wsparcia w samodzielnej egzystencji (vide: orzeczenie o zmianie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności k. 1 akt. admin.). Skarżący zamieszkuje sam, pracuje dorywczo, osiąga dochód ok. 400 zł, nie posiada majątku ani oszczędności (vide: informacja dotycząca działań podejmowanych wobec dłużnika alimentacyjnego k. 6 akt admin.), w kwietniu ubiegłego roku został skreślony z ewidencji bezrobotnych z powodu odmowy propozycji pracy (vide: pismo MOPS z 10.05.10 r. k. 7 akt. admin.). Miewał problemy z zapłatą czynszu za wynajmowany pokój (vide: odwołanie k. 10 akt admin.), póki co obciąża go orzeczony przez organy zwrot wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile (art. 243 ppsa) nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie strony stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to po uzupełnieniu informacjami znanymi orzekającemu na zasadzie notorii urzędowej mimo lapidarnej formy można uznać za dokładne i wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego i możliwości płatniczych strony. Skarżącego można uznawać za osobę biedną w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku i stałego dochodu, obarczoną długami, borykająca się z problemami natury zdrowotnej. Za zasad doświadczenia życiowego wynika, że znikome dochody jakie uzyskuje z pracy dorywczej wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Okoliczność, że w ubiegłym roku skarżący został wykreślony z ewidencji bezrobotnych za odmowę propozycji pracy nie zamienia tego spojrzenia, bo aktualnie skarżący nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych i opłacenie pełnomocnika z wyboru. Mając to na uwadze należało udzielić skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w związku z tym orzeczono jak sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło