II SA/Kr 1032/10

WyrokWSA w Krakowie2011-03-29

Skład orzekający: Jan Zimmermann, Renata Czeluśniak, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczego, wydana bez uprzedniego przeprowadzenia czynności zmierzających do legalizacji obiektu, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę budynku bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego jest sprzeczna z art. 48 Prawa budowlanego. Organ II instancji słusznie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż konieczne jest wyjaśnienie charakteru obiektu oraz przeprowadzenie czynności zmierzających do legalizacji przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
W 2009 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego wzniesionego bez pozwolenia na budowę na działce nr 1 w miejscowości O. Inwestorzy kwestionowali decyzję, twierdząc, że obiekt jest jedynie zadaszeniem na ogrodzeniu, a nie budynkiem gospodarczym. Organ II instancji uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego i wyjaśnienia charakteru obiektu. Skarżący wnieśli skargę do WSA, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 czerwca 2010 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi M.D. i B.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. II SA/Kr 1032/10 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 1 września 2009 r. nakazał J. K. - inwestorowi rozbiórkę budynku gospodarczego wzniesionego na działce nr "1" przy ul. [...] w O.. W uzasadnieniu tej decyzji napisano, że organ przeprowadził oględziny na nieruchomości, w trakcie których stwierdzono wykonywanie obiektu budowlanego w postaci budynku gospodarczego. Roboty związane z wykonywaniem obiektu rozpoczęto w 2002 r., bez uzyskania pozwolenia na budowę. W dalszej części następuje szczegółowy opis tego budynku. Jego wymiary wynoszą 7,2x3,54 m, toteż powierzchnia zabudowy wynosi ponad 25 m2 i dla wzniesienia takiego budynku wymagana jest decyzja orzekająca o pozwoleniu na budowę. Opisano fundamenty, ściany, dach, posadzkę i rynny spornego budynku. Organ ustalił, że działka, na której jest zlokalizowany obiekt, położona jest na obszarze, dla którego nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, właściwy organ nie wydawał dla tej nieruchomości decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ustalono również, że obiekt powstał w takim przybliżeniu do sąsiedniej działki budowlanej, że niemożliwa jest jego legalizacja, obiekt posadowiono bowiem w granicy, a nie zachodzą przesłanki dopuszczające posadowienie budynku w granicy z sąsiednią działką budowlaną. Nie ma możliwości legalizacji obiektu, a nakazanie dostarczenia dokumentacji budowlanej, w sytuacji gdy z góry wiadomo, że inwestor nie uzyska niezbędnego zaświadczenia oraz nie można doprowadzić budynku do stanu zgodnego z prawem, byłoby narażeniem inwestora na zbędne koszty. W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji M. i J. K. wnieśli o jej uchylenie w części dotyczącej uzasadnienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia albo o wydanie decyzji reformacyjnej. Napisali oni, że powodem wydania kwestionowanej decyzji było potraktowanie istniejącego od 2002 r. ogrodzenia, w którym wykorzystano elementy stolarki okiennej jako podparcia pod zadaszenie jako budynku gospodarczego. Błędne jest uzasadnienie decyzji oraz niewłaściwe dokonanie ustaleń faktycznych i wybiórcza interpretacja zgromadzonego materiału dowodowego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu organ l instancji przyjął, że jest to budynek gospodarczy, a tymczasem jest to zadaszenie ułożone na ogrodzeniu, wykonane jako tymczasowe zabezpieczenie mienia i materiałów budowlanych na czas remontu mieszkania i budowanej kanalizacji. Ogrodzenie to nie narusza przepisów w tym techniczno - budowlanych i jest legalną budowlą . Decyzja rozbiórkowa powinna wiec objąć tylko tymczasowe zadaszenie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 15 czerwca 2010 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu napisano, że analizowany obiekt stanowi budynek w rozumieniu prawa budowlanego, toteż jego wzniesienie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę a jego budowa bez pozwolenia skutkuje nakazem rozbiórki. Jednakże nakaz rozbiórki może być orzeczony jedynie wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Organ pierwszej instancji nie zadbał o umożliwienie inwestorowi uzyskania decyzji legalizacyjnej i nie przeprowadził żadnych czynności, które zmierzałyby do legalizacji obiektu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu należy wskazano, że powstały obiekt budowlany, wbrew twierdzeniom odwołujących, nie może zostać uznany za: "zadaszenie ułożone na ogrodzeniu". W protokole z kontroli w dniu [...] stycznia 2007 r. wskazano w punkcie 4: (...) Obiekt ten wykorzystywany jest jako gospodarczy. Pod protokołem podpisali się J. K. i M. K.. Należy zauważyć, iż przy kwalifikacji obiektu jako gospodarczego należy ocenić funkcję, jaką dany obiekt pełni oraz formę danego obiektu. W niniejszej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, iż funkcją dominującą i podstawową obiektu na działce nr "1" w O. jest przechowywanie sprzętów. W związku z tym zasadnie organ l instancji uznał przedmiotowy obiekt za budynek gospodarczy. W dniu 6 lipca 2010 r. B. i M. D. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie ich prawa własności przez to, że ściana zachodnia obiektu została wmurowana w ich ogrodzenie a budowla ma rozmiary większe od przewidzianych przepisach rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja jest decyzja kasacyjną, która nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, a jedynie uchyla decyzję organu l instancji przekazuję sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Dlatego kontrola legalności takiej decyzji nie polega na badaniu zgodności podjętego rozstrzygnięcia z prawem materialnym, ale tylko na badaniu, czy organ II instancji trafnie skorzystał z kompetencji kasacyjnej i czy wskazówki, jakich udzielił organowi l instancji co do dalszego postępowania, są zgodne z prawem. Art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji przewidywał, że decyzje kasacyjna można wydać, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w analizowanej sprawie. Pierwszym powodem takiej oceny jest to, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn., zm.) nakazanie rozbiórki budynku jest możliwe tylko wtedy, gdy nie da pożądanego efektu postępowanie legalizacyjne (art. 48). Organ prowadzący postępowanie ma zatem obowiązek przeprowadzić czynności zmierzające do legalizacji inwestycji (art. 48 ust. 2 i ust. 3) a dopiero w przypadku ich niepowodzenia nakazuje rozbiórkę obiektu (art. 48 ust. 4 i ust. 1). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. stwierdził arbitralnie, że legalizacja budynku wzniesionego przez J. K. jest niemożliwa i od razu nakazał jego rozbiórkę, bez przeprowadzenia czynności zmierzających do legalizacji. Takie działanie naruszyło cyt. przepis art. 48 prawa budowlanego i dlatego uchylenie decyzji l instancji było trafne. Trafne było również przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż zagadnienie ewentualnej legalizacji wymaga właśnie nowego postępowania dowodowego. Drugim powodem tej oceny jest wyraźna rozbieżność występująca między stroną a organem w kwestii charakteru wzniesionego budynku. Organ uznał, że jest to budynek kubaturowy, M. J. K. utrzymują, że jest to zadaszone ogrodzenie. Kwestia ta powinna zostać wyjaśniona w ponownym postępowaniu przed organem l instancji. W rezultacie należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja kasacyjna [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie tylko nie naruszyła prawa, ale trafnie przesądziła o konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło