I SA/Wa 1779/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2011 r. sprawy ze skargi A.C. i J.W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę. Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A.C. oraz J.W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1952 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej lwh [...] ks. gr. [...], składającej się z parcel budowlanych lkat. [...] i [...], stanowiącej własność W. z B. P. oraz utrzymującej je w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 r. nr [...] - utrzymał w mocy ww. decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa z dnia [...] sierpnia 2000 r. Decyzja Ministra Infrastruktury została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 1952 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. dokonało wywłaszczenia m.in. nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej Iwh [...] ks. gr. [...], składającej się z parcel budowlanych Ikat. [...] i [...], stanowiącej własność W. z B. P. Następnie decyzją Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 r. nr [...] orzeczenie to zostało utrzymane w mocy. Pismem z dnia [...] czerwca 1990 r. następcy prawni W. z B. P.: A.C. oraz J.W., reprezentowani przez adwokata A.R., wystąpili do Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] stycznia 1952 r. oraz wszelkich innych rozstrzygnięć z orzeczenia wynikających. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że dekret z dnia 7 kwietnia 1948 roku o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz.U. Nr 20, poz. 138), przewidywał przejmowanie majątków zajętych w okresie wojny i będących w ciągłym posiadaniu Skarbu Państwa na cele wojskowe, ale nie każdy faktyczny czasowy pobyt wojska na nieruchomości przesądzał jej zajęcie na stałe cele wojskowe, ani tym bardziej nie upoważniał do stwierdzenia, że zajęcie cywilnego hotelu przez czasowo funkcjonujące jednostki wojskowe oznacza takie przekształcenie nieruchomości, iż mogła ona służyć wyłącznie celom wojskowym. Skarżący wskazali ponadto, iż przedmiotowa nieruchomość była po wojnie przejęta przez właścicieli, a do czasu "wyzucia ich z posiadania przez władze" w większej swej części była zamieszkiwana przez cywilnych mieszkańców, aż do lat 70-tych XX wieku. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa stwierdził nieważność m.in. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1952 r. nr [...] w części dotyczącej odjęcia prawa własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] oraz decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 r. nr [...]. Na w.w. decyzję, skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosło [...] Rejonowego Zarządu [...] w K. Wyrokiem z dnia 30 lipca 1992 r. sygn. akt IV.SA.1181/91 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organ nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy. Wyjaśnienia bowiem wymaga od kiedy W. [...] objęło we władanie przedmiotową nieruchomość, od kiedy nastąpiło faktycznie wprowadzenie w posiadanie dawnych właścicieli i kto władał nieruchomością w dacie wejścia w życie dekretu. W wyniku ponownego rozpatrywania sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 1995 r. nr [...], Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1952 r. oraz utrzymującej je w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 r. Na powyższą decyzję skargę złożyli A.C. oraz J.W. Wyrokiem z dnia 18 marca 1996 r. sygn. akt IV.SA.874/95 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn omówionych w uzasadnieniu. Zdaniem Sądu, Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w szczególności, czy przedmiotowa nieruchomość została zajęta przez W. [...] po wycofaniu się z K. wojsk niemieckich przed datą 9 maja 1945 r. Ponadto nie wyjaśniono o jakie cele wojskowe konkretnie chodziło w niniejszej sprawie przy zajmowaniu nieruchomości. Decyzją z dnia [...] marca 1997 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 r. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 1997 r. W wyniku skargi [...] A. [...] Oddziału Rejonowego w K., wyrokiem z dnia 14 maja 1998 r. sygn. akt IV SA 1611/97 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1997 r oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] marca 1997 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że: – Odwoławcza Komisja Wywłaszczeniowa przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. odnosząc się w decyzji z dnia [...] września 1953 r. nr [...] jedynie do odwołania złożonego przez A.W., nie naruszyła rażąco przepisu art. 93 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym; nie doszło również do naruszenia art. 91 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 roku; – w ocenie Sądu niedoskonałości ostatecznej decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 r. nr [...] mogą na tle obecnie obowiązujących przepisów prawa budzić wątpliwości, jednakże trudno jest, nawet zgodnie z obecnie obowiązującymi wymogami prawnymi, stwierdzić, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa; – w ocenie Sądu, wszystkie dokumenty powoływane przez strony (w tym postanowienie Sądu Grodzkiego w K. z dnia [...] stycznia 1947 r. przywracające posiadanie nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oraz zawiadomienie Komornika Sądu Grodzkiego w K. z dnia [...] czerwca 1947 r. o załatwieniu sprawy) pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że nieruchomość ta przed dniem 9 maja 1945 r. była zajęta (w posiadaniu, władaniu) przez W. [...] oraz w dniu wejścia w życie (16 kwietnia 1948 r.) dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. była również w posiadaniu (władaniu) W. [...] i nadal nieprzerwanie jest użytkowana na cele wojskowe; przed datą 9 maja 1945 r. organy W. [...] przeprowadziły inwentaryzację w budynkach, dokonały oceny stanu nieruchomości, sporządziły wykazy niezbędnych prac remontowych, zaangażowały firmy remontowe i rozpisały przetarg na wykonawców robót (świadczą o tym dokumenty znajdujące się w aktach sprawy). Występowanie powyższych okoliczności ma, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygające znaczenie dla sprawy z wniosku A.C. oraz J.W., dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nakazuje uznać, iż przy wydawaniu przedmiotowych orzeczeń wywłaszczeniowych spełnione były materialnoprawne przesłanki wywłaszczenia określone w dekrecie z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. W konsekwencji powyższego orzeczenia, rozpatrując ponownie wniosek A.C. oraz J.W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1952 r. oraz utrzymującej go w mocy orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej z dnia [...] września 1953 r. w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Z 1995 roku, nr 74, poz. 368), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W ocenie organu w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 maja 1998 r. sygn. akt IV SA 1611/97 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednoznacznie, iż zgromadzone w sprawie materiały dowodowe i argumentacja zawarta we wniosku nie dają podstaw do stwierdzenia, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1952 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], a tym bardziej utrzymująca je w mocy decyzja Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 r. zostały wydane z naruszeniem prawa, oraz że nie ma wątpliwości, iż zostały spełnione ustawowe przesłanki wywłaszczenia określone w art. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. W ocenie organu, w świetle takich ustaleń Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji. W dniu [...] lutego 2001 r. do organu wpłynęło pismo adwokat J.J., likwidatora kancelarii adwokata A.R., w którym poinformowała, że dotychczasowy pełnomocnik A.C. oraz J.W. zmarł w czerwcu 1999 roku. W dniu [...] maja 2001 r. do organu wpłynęło "odwołanie" z dnia [...] kwietnia 2001 r. A.C. oraz J.W. od decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000r. nr [...]. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, iż art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. nie mógł stanowić podstawy prawnej do wydania przedmiotowych decyzji wywłaszczeniowych gdyż: – nie został spełniony warunek, iż wywłaszczone nieruchomości znajdowały się w dniu wejścia w życie dekretu we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych; – postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte pomimo braku wniosku wywłaszczeniowego; – w decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953r. organ ustosunkował się jedynie do kwestii podjętych w odwołaniu A.W., nie rozpatrując całokształtu okoliczności sprawy, co stanowi rażące naruszenie art. 93 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie wraz z ww. odwołaniem z dnia [...] kwietnia 2001 r. A.C. oraz J.W. wnieśli o przywrócenie terminu na jego wniesienie. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że adwokat A.R. zmarł w maju 1999 roku, a kancelarię prowadził do 1997 roku, w związku z czym decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000r. nr [...] została wysłana do osoby, która nie mogła podejmować żadnych czynności prawnych. Wskazali ponadto, iż ich pełnomocnikiem od czasu postępowania prowadzonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w miejsce adwokata A.R. była mecenas M.H., która przedłożyła swoje pełnomocnictwo, co wynika z akt postępowania prowadzonego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000r. nr [...]. W konsekwencji decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że jego decyzja z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...], została wydana z naruszeniem prawa proceduralnego, jednak organ nie uchylił jej, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...]. Powyższa decyzja została zaskarżona przez A.C. oraz J.W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skoro strona w toku postępowania nie powiadomiła organu ani o śmierci pełnomocnika adwokata A.R., ani o ewentualnym ustanowieniu nowego pełnomocnika, to nie można uznać, że uprawdopodobniła ona brak swojej winy w uchybieniu terminu. Po rozpatrzeniu ww. skargi na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2003 r. sygn. akt I S.A. 777/02 uchylił ww. decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2002 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że: – organ błędnie uznał, iż okoliczność śmierci adwokata A.R. pełnomocnika A.C. oraz J.W. stanowi przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były organowi znane; zdaniem Sądu okoliczność ta stanowi wypełnienie przesłanki określonej w art. 145 §1 pkt 4 kpa, tj. brak udziału strony w postępowaniu zaistniały bez jej winy; – wznowienie postępowania z tej przyczyny może nastąpić jedynie na wniosek strony, w związku z tym wznowienie postępowania z urzędu i wydanie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2002 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2001r. było nieuprawnione. – W związku z powyższym wyrokiem, decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast umorzył postępowanie wznowione postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2001r. nr [...] w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000r. nr [...]. Następnie decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] ww. decyzja z dnia [...] lipca 2004r. została utrzymana w mocy. Wyrokiem z dnia 17 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 60/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.C. oraz J.W. na ww. decyzję. Pismem z dnia [...] października 2006 r. A.C. oraz J.W. zwrócili się do Ministra Infrastruktury z "wnioskiem o rozpoznanie odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r.", wskazując że decyzja ta została im doręczona 27 kwietnia 2001 r., a odwołanie od niej zostało złożone w dniu 30 kwietnia 2001 r., oraz że zakresem niniejszego wniosku objęte są wszystkie odwołania, jakie zostały w sprawie niniejszej wniesione, a które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Minister Infrastruktury stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000r. nr [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił przywrócenia terminu na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...], a zatem wniosek z dnia [...] października 2006 r. należy traktować jako nowy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. Ww. postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2007 r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 171/08 uchylił ww. postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w jego ocenie w sprawie nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...], a zatem nie można mówić o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją. Sąd wskazał przy tym, że o ile rzeczywiście decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] została doręczona stronom w dniu 24 kwietnia 2001 r., to całe postępowanie dotyczące przywrócenia bądź odmowy przywrócenia terminu uznać należy za bezprzedmiotowe. W konsekwencji, w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2008 r. w sprawie podlegał rozpatrzeniu wniosek A.C. oraz J.W. z dnia [...] kwietnia 2001 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] stycznia 1952 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] oraz utrzymującej je w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 r. nr [...]. Uznając bowiem, iż decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] została doręczona A.C. w dniu 27 kwietnia 2001 r. (o czym świadczy znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki nr nadawczy [...]) przyjąć należy, że zgodnie ze wskazaniem zawartym w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2008 r., postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu na wniesienie wniosku z dnia [...] kwietnia 2001 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] jest w sprawie niniejszej bezprzedmiotowe. W konsekwencji, w dniu [...] czerwca 2010 r. Minister Infrastruktury wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...]. Decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r. podlega ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia [...] czerwca 2010 r. organ wskazał, iż badał decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r. w przedmiocie jej zgodności z przepisami prawa, ich wykładnią i orzecznictwem obowiązującymi w dacie wydania orzeczenia. Organ stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 roku o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 r., a zatem w aspekcie zgodności z przepisami tego aktu prawnego oceniał zaskarżoną decyzję. Minister Infrastruktury wskazał, na przepis art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1271, z późn. zm.), zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W związku z faktem, iż w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ rozpatruje sprawę co do istoty, a związany jest jedynie zakresem zaskarżenia wskazanym we wniosku, uznać należy iż w sprawie niniejszej organ nadzoru związany jest wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 1998 r. sygn. akr IV SA 1611/97. Mając zatem na uwadze przedmiotowy wyrok organ wziął pod uwagę, że wniosek wywłaszczeniowy wpłynął do organu przy piśmie Zarządu [...] nr [...] w dniu [...] września 1948r., a więc w terminie określonym w art. 3 ust. 1 dekretu. Następnie obwieszczeniem Zarządu Miejskiego w [...] K. z dnia [...] października 1948 r. nr Nr. Adm. Wywł. [...] zawiadomiono, iż prowadzone jest postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Obwieszczenie to było wywieszone na tablicy urzędowej w dniach [...] października do [...] listopada 1948 r., jak również na tablicy Zarządu Miejskiego w [...] K. Urzędu Obwodowego [...] w dniach [...] października do [...] listopada 1948 r. Obwieszczenie to zostało również doręczone A. i M. W. (następcom prawnym właściciela nieruchomości), o czym świadczy znajdując aktach archiwalnych sprawy wywłaszczeniowej zwrotne potwierdzenie odbioru. Organ podniósł, że również samo orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...] stycznia 1952 r. spełniało wymagania określone w art. 22 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. - Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym, w szczególności zawierało ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłaszczenia, cel wywłaszczenia oraz uzasadnienie przyjęcia lub odrzucenia wniesionych sprzeciwów. Organ przyjął także, iż przy wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], spełnione zostały materialnoprawne przesłanki wywłaszczenia określone w art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 1 i 2 dekretu. Potwierdza to, zdaniem organu, ocena zawarta w wyroku z dnia 14 maja 1998 r. sygn. akt IV SA 1611/97, która wskazuje na szereg znajdujących się w aktach sprawy dokumentów. Minister wskazał, że z protokołu konieczności w sprawie adaptacji budynków dla Dowództwa [...] w K. przy ul. [...], sporządzonego w dniu [...] kwietnia 1945 r. wynika, iż przedmiotowa nieruchomość była przedmiotem zajęcia przez wojsko przed dniem 9 maja 1945 r. Z kolei z pisma Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w K. z dnia [...] września 1948 r. nr [...] wynika, iż budynek, w którym znajdował się przed wojną należący do W. z B. P. hotel "C." przy ul. [...] (błędnie oznaczono adres policyjny - winno być ul. [...]) był użytkowany i administrowany przez Dowództwo [...] od stycznia 1945 r. Podobna informacja znajduje się w "notatce urzędowej" Naczelnika Wydziału Likwidacyjnego z [...] stycznia 1949r. nr [...]. W konekwencji, w kontekście tych dokumentów zarówno postanowienie Sądu Grodzkiego w K. z dnia [...] stycznia 1947 r. nr [...], przywracające w posiadanie przedmiotową nieruchomości jej właścicielom, jak również zawiadomienie o załatwieniu sprawy z dnia [...] czerwca 1947 r. [...], z którego wynika, iż komornik Sądu Grodzkiego [...] dokonał odebrania przedmiotowej nieruchomości i oddał ją w posiadanie ówczesnych współwłaścicieli – nie podważają faktów ani dowodów, na podstawie których NSA uznał, iż przy wydawaniu orzeczeń wywłaszczeniowych spełnione były materialnoprawne przesłanki wywłaszczenia określone w dekrecie z dnia 7 kwietnia 1948 roku o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. Minister Infrastruktury podniósł, że zarzuty przedstawione przez skarżących we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] kwietnia 2001 r. stanowią w istocie polemikę i zaprzeczenie argumentacji przedstawionej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 maja 1998r. sygn. akt IV SA 1611/97. Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyli A.C. oraz J.W. Skarżący zarzucili naruszenie: 1) art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Minister Infrastruktury związany jest wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1611/97, w związku z czym nie może poczynić własnych ustaleń, w sytuacji gdy po jego wydaniu rozstrzygnięcie powinno być oparte na nowych, uprzednio nieznanych i nieobjętych kognicją Sądu, nowych faktach i dowodach; 2) art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 K.p.c. w zw. z art. 76 w zw. K.p.a. przez odmowę uznania mocy wiążącej prawomocnemu postanowieniu Sądu Grodzkiego w K. z dnia [...] stycznia 1947r. sygn. akt [...] oraz wiarygodności oświadczeniu Komornika Sądu Grodzkiego w K. z dnia [...] czerwca 1947 r., w sytuacji gdy są to dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy państwowej i jako takie są wiążące dla wszystkich sądów i organów administracji, tym bardziej, że nigdy nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego; 3) art. 7 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 i z art. 78 K.p.a. przez (milczące) pominięcie w zasadzie wszystkich wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę w toku postępowania, a zmierzających do wyjaśnienia istoty sprawy, w sytuacji gdy nie zostało wydanie postanowienia o ich oddaleniu, co w konsekwencji uniemożliwia sądową kontrolę prawidłowości toku postępowania administracyjnego; 4) art. 80 K.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na ciągu domniemań niekorzystnych dla stron, a sprowadzających się do tego, że nieruchomość przy ul. [...] w K. została wywłaszczona na cele użyteczności publicznej (cele wojskowe) w okresie wojny na wniosek W. [...] oraz, że w dniu wejścia wżycie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 roku znajdowała się we władaniu Dowództwa [...], w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu wejścia w życie dekretu nieruchomością władali jej prawowici właściciele, co znajduje potwierdzenie w wyżej powołanym postanowieniu Sądu Grodzkiego z [...] stycznia 1947 r., sygn. akt [...]; wywłaszczenie poprzedników prawnych stron, o ile w ogóle miało miejsce, było dotknięte nieważnością, gdyż zostało dokonane bez stanowiącego conditio sine qua non tej czynności wniosku wywłaszczeniowego, do złożenia którego były uprawnione ściśle określone podmioty, co eo ipso czyniło całe postępowanie nieważnym w rozumieniu art. 156 K.p.a.; 5) art. 107 ust. 3 K.p.a. przez: – niepoczynienie ustaleń opartych na całokształcie materiału dowodowego, – niewskazanie przyczyn dla jakich Sąd de facto pominął wszystkie zawnioskowane dowody, – brak jakichkolwiek ustaleń odnośnie kwestionowanej ważności decyzji wywłaszczeniowej (braku wniosku wywłaszczeniowego, podpisów na decyzji - tj. zarzutów sformułowanych w piśmie stron z dnia [...] maja 2009 r.), – jednostronnego stwierdzenia, iż Ministerstwa nie wiąże postanowienie Sądu Grodzkiego w K. z [...] stycznia 1947 r., sygn. akt [...] bez wskazania podstawy prawnej, dla jakiej Minister nie czuł się związany prawomocnym orzeczeniem sądowym, – nieodniesienie się do wyroku NSA w Warszawie z dnia 18 marca 1996 r. sygn. akt IV. SA. 874/95, a w szczególności do wyrażonego tamże poglądu prawnego wiążącego w niniejszej sprawie, a sprowadzającego się do tego iż "nie ma podstaw prawnych do tego, aby przyjmować, że zajęcie nieruchomości na cele wojskowe okupanta niemieckiego mogło być traktowane jako przesłanka wywłaszczenia nieruchomości w rozumieniu art. 2 pkt 1 lit c dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 roku o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. " Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Ministrowi Infrastruktury do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W odpowiedzi na skargę, stanowisko w sprawie, przedstawił uczestnik postępowania [...] W. [...] Sp. z o.o. Uczestnik wskazał, że nieruchomość, której dotyczy przedmiotowe postępowanie, na mocy umowy z dnia 31 grudnia 2004 roku, została wniesiona aportem przez [...] A. [...] na pokrycie udziałów w kapitale zakładowym [...] W. [...] Sp. z o.o. Zgodnie z księgą wieczystą nr [...], prowadzoną dla przedmiotowej nieruchomości, jako jej właściciel w dziale II figuruje uczestnik [...] W. [...] Sp. z o.o. Dalej podniesiono, że nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącej odnośnie naruszenia 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), gdyż przemawia za tym fakt, iż organ administracyjny orzeka na podstawie tych samych dowodów, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 1998 r. w sprawie o sygn. akt IV S.A. 1611/97. Mając za podstawę te same dowody nie sposób byłoby ustalić innego stanu faktycznego sprawy i podjąć inne rozstrzygnięcie niż to uczynił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Minister Infrastruktury, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W zakresie oceny prawnej mieści się więc zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym (stosowania prawa), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w konkretnym przypadku uznane przez sąd za błędne i jakie, zdaniem sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena ta może odnosić się tak do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Związanie sądu oceną prawną oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Zdaniem Sądu, ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 1998 r. zawiera wypowiedź w zakresie zgodności z prawem zarówno orzeczenia z dnia [...] stycznia 1952 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. jak również decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 r. nr [...] – a to ma podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie. Skarżący podnoszą, iż związanie organu administracyjnego wyrokiem Sądu Administracyjnego dotyczy tylko oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu, nie zaś oceny faktów i dowodów, do czego organ był obowiązany. Sąd zauważa, że przez ocenę prawną, o której stanowi przepis art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, ale ocena ta może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, czy też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej (w tym ocenie stanu faktycznego), wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem. Zdaniem Sądu, żadna z przesłanek wyłączających ten stosunek podporządkowania nie zaistniała. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie było więc ustalenie, czy w sprawie pojawiły się nowe fakty i dowody, które nie były znane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w chwili wyrokowania, tj. w dniu 14 maja 1998 r. Na tą okoliczność powołują się bowiem w skardze skarżący. Analiza treści skargi nie pozwala jednak ustalić o jakie nowe dowody i fakty skarżącym chodzi. Zarzuty wyartykułowane na 10 stronach skargi sprowadzają się w istocie do kwestionowania stanowiska zaprezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 14 maja 1998 r., którym związany uznał się organ administracji, i którego to stanowisko w pełni zaaprobował. Zdaniem Sądu podstawowe zarzuty skargi sprowadzają się do odmowy uznania (zarówno przez Sąd, a tym samym i organy administracji) mocy wiążącej prawomocnemu postanowieniu Sądu Grodzkiego w K. z dnia [...] stycznia 1947 r. sygn. Akt [...] oraz wiarygodności oświadczenia Komornika Sądu Grodzkiego w K. z dnia [...] czerwca 1947 r. Skarżący podnoszą, iż są to przecież dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władczy państwowej i jako takie są wiążące dla wszystkich sądów i organów administracji, tym bardziej, że nigdy nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd zauważa, iż dokumenty te znane były Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu wyrokowania. Sąd ten uznał jednak, iż nie podważają one faktów ani dowodów, na podstawie których ustalono, iż przy wydawaniu orzeczeń wywłaszczeniowych spełnione były materialnoprawne przesłanki wywłaszczenia określone w dekrecie z dnia 7 kwietnia 1948 roku o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż bezspornym jest, że właściciele poszczególnych nieruchomości przy ul. [...] w K. nr [...] utracili władanie nad swoimi nieruchomościami w pierwszych dniach września 1939 r., kiedy to ww. nieruchomości zostały zajęte przez okupanta niemieckiego - wojsko niemieckie. Faktu tego nie kwestionuje żadna ze stron. Spornym natomiast było, kto zajmował (w czyim były posiadaniu) ww. nieruchomości w okresie od stycznia do maja 1945 r. W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny przywołał 22 dokumenty, z których bezspornie wynika, że przedmiotowa nieruchomość była zajęta (była w posiadaniu, była we władaniu) przez W. [...] od stycznia 1945 r. Nie ulega wątpliwości, że przed dniem 9 maja 1945 r. w budynkach tych byli przedstawiciele W. [...] i dokonywali lustracji obiektów pod kątem remontu dla potrzeb siedziby Okręgu [...] (protokół konieczności z dnia [...] kwietnia 1945 r.). Firma budowlana rozpoczęła prace remontowe już od pierwszych dni kwietnia, zaś warunki budowy z tą firmą ustalono [...] maja 1945 r. (pismo z dnia [...] maja 1945 r. zatytułowane "[...]"). Dnia [...] i [...] maja 1945 r. odbyły się przetargi na wykonanie robót remontowych, które niewątpliwie wcześniej musiały być ogłoszone. Dnia [...] lipca 1945 r. w budynku nr [...] funkcjonował [...] Okręgu [...] w K. W sierpniu 1945 roku w budynku nr [...] została zakwaterowana redakcja "[...]". Dalsze dokumenty z lat 1945-1953 wskazują na to, że nieruchomość położona przy ul. [...] w K. nr [...] była zajęte przez W.[...] i mieściła się tam nieprzerwanie od 1945 r. siedziba Dowództwa [...] w K. Z żadnego z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, nie wynika, aby przedmiotowa nieruchomości była chociaż przejściowo zajęta (w posiadaniu, władaniu) przez właścicieli bądź osoby działające w ich imieniu. Pełnomocnicy A.C I J.W. negowali taki stan faktyczny, i ta negacja trwa w niniejszym postępowaniu. Dla poparcia swych twierdzeń przedstawiają m.in. ww. postanowienie Sądu Grodzkiego w K. z dnia [...] stycznia 1947 r. przywracające posiadanie spadkobiercom nieruchomości położonej oraz zawiadomienie Komornika Sądu Grodzkiego w K. z dnia [...] czerwca 1947 r. o załatwieniu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż oceniając ww. dokumenty należy zauważyć, że żaden z nich nie świadczy o tym, że właściciel zajmował przez jakiś czas (posiadał, miał we władaniu) przedmiotową nieruchomość. Trudno bowiem mówić o zajęciu, posiadaniu bądź władaniu nieruchomością w oparciu o fakt jednorazowego wejścia do budynku i zawieszenia kłódki na drzwiach. Nawet jeśli ten fakt miał miejsce, to trudno to uznać za spełnienie wymogów ustawowych. Gdyby tak było, to nieruchomość położona przy ul. [...] w K. nie byłaby traktowana jako "majątek opuszczony" i właściciel nie starałby się sądownie o "przywrócenie posiadania". Gdyby faktycznie przywrócono posiadanie nieruchomości właścicielowi, to byłby tego ślad w aktach. Żadnego jednak dowodu w dokumentach na to nie ma. W sprawie nie pojawiły się zatem, żadne nowe dowody, które mogłyby stanowić podstawę do odmiennych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, a prawidłowość zajętego stanowiska przez organ znajduje poparcie w orzecznictwie. W świetle art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ orzekający nie jest uprawniony do polemiki z oceną prawną sądu. Również ustalenia organu nie mogą być sprzeczne z tą oceną. Tym samym ocena legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że nie została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, czyli art. 7, 77. 80 i 107, kpa poprzez nie wyjaśnienie należycie stanu sprawy i nie rozważenie wszystkich okoliczności wskazanych przez skarżącą, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 15