II OSK 635/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska /spr./ Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1370/09 w sprawie ze skargi B.P. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną Wyrokiem dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1370/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. P. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2009 r. nr GIS-HŚ-NZ-0254-140-2/PA/07/09. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy: B. P. wystąpił do Wójta Gminy Niechanowo o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na budowę 4 budynków inwentarskich (kurników) i w ramach tego postępowania Wójt zwrócił się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu o uzgodnienie. Organ ten, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r., odmówił uzgodnienia, zaś B. P. złożył na nie zażalenie, następnie pismem z dnia 29 stycznia 2007 r., wystąpił do tego Inspektora z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z powodu dokonania przez ten organ błędnej interpretacji funkcji, określonej dla działki, na której ma być realizowana inwestycja. Na skutek tego wniosku Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, dwoma postanowieniami z dnia [...] lutego 2007 r., wznowił postępowanie zakończone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r., a następnie uchylił postanowienie z [...] grudnia 2006 r. i uzgodnił przedsięwzięcie. Na postanowienie uzgadniające zażalenie złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w S., a Główny Inspektor Sanitarny rozpoznał je, wydając postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r. Postanowieniem tym uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji, wskazując, że wznowienie postępowania może dotyczyć tylko rozstrzygnięcia ostatecznego, zaś postanowienie z dnia [...] grudnia 2006 r. nie miało takiego charakteru wobec złożenia od niego zażalenia, które nie zostało rozpoznane, ze względu na nieprzekazanie go organowi drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, stwierdził, że Główny Inspektor Sanitarny prawidłowo uznał, iż postanowienie z dnia [...] grudnia 2006 r., co do którego wznowione zostało postępowanie, nie było ostateczne, bowiem złożono od niego zażalenie, a organ pierwszej instancji ani nie odniósł się do zażalenia w trybie art. 132 k.p.a., ani nie przekazał organowi drugiej instancji, zgodnie z art. 133 k.p.a. Wprawdzie w skardze B. P. podniósł, że cofnął swoje zażalenie, co potwierdza złożona na nim notatka, jednak nawet jeśli uznać, że taka czynność miała miejsce, to odnieść się do niej ma prawo jedynie organ drugiej instancji, a do czasu rozstrzygnięcia w tej kwestii wznowienie postępowania jest niedopuszczalne – stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny. Reprezentowany przez adwokata, B. P. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: – art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.a. poprzez nierozważnie wszystkich dowodów zebranych w sprawie i niewyjaśnienie treści notatki, umieszczonej na zażaleniu skarżącego, – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy mimo niewyjaśnienia sprawy, a w szczególności treści notatki, sporządzonej na odpisie zażalenia skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Postawiono w niej w istocie tylko jeden zarzut pod adresem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sprowadzający się do tego, że Sąd ten nie wyjaśnił znaczenia notatki umieszczonej na zażaleniu B. P. od postanowienia z dnia [...] grudnia 2006 r., mającej świadczyć o cofnięciu tego zażalenia. Jednak taka okoliczność nie miała w sprawie miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się do zarzutu skargi dotyczącego kwestii cofnięcia zażalenia i wyjaśnił jakie powinno być działanie organu pierwszej instancji, przed którym oświadczenie o cofnięciu złożono, organu odwoławczego, a także wskazał na skutki zgodnego z przepisami odniesienia się przez organy do dokonanego cofnięcia. Zarzut zatem niewyjaśnienia sprawy poprzez pominięcie tego zagadnienia przez Sąd jest całkowicie nietrafny. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę B. P., uznając za zgodne z prawem zaskarżone rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Sanitarnego w stanie sprawy, jaki miał w niej miejsce. Wznowienie postępowania dotyczyć może tylko rozstrzygnięć ostatecznych, o czym przesadza art. 145 § 1 k.p.a. – w niniejszej sprawie w zw. z art. 126 k.p.a. Ostatecznym jest rozstrzygnięcie, od którego nie wniesiono środka zażalenia lub wydane przez organ odwoławczy, na skutek wniesienia tego środka. W niniejszej sprawie B. P. wniósł zażalenie na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2006 r. i organ ten miał obowiązek podjąć działania, nakazane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Działania te to uprawnienie wynikające z art. 132 k.p.a., umożliwiające organowi pierwszej instancji uwzględnienie środka zaskarżenia i wydanie nowego rozstrzygnięcia, a w przypadku nie skorzystania z tej możliwości, obowiązek nałożony art. 133 k.p.a., przekazanie środka odwoławczego w określonym terminie z aktami sprawy organowi odwoławczemu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu uchybił obu tym obowiązkom, bowiem ani nie rozpoznał zażalenia w trybie art. 132 k.p.a., ani nie przekazał go Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu, zgodnie z art. 133 k.p.a. W takiej sytuacji postanowienie z dnia [...] grudnia 2006 r. nie miało waloru ostateczności, a wobec tego nie można było wznowić postępowania, gdyż naruszało to art. 145 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. Skarżący dowodzi, że zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora z dnia [...] grudnia 2006 r. cofnął, ale czynność ta nie została wyjaśniona i uwzględniona ani przez organ odwoławczy, ani przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Złożenie środka odwoławczego od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jest prawem strony postępowania i to ona decyduje czy ze środka tego chce skorzystać. Cofnięcie zatem już złożonego przez nią środka jest także jej uprawnieniem, jednak podlega ono ocenie przez organ odwoławczy, o czym przesądza art. 137 k.p.a. Z mocy tego przepisu tylko ten organ ma prawo dokonania prawidłowości cofnięcia środka zaskarżenia i wydania stosownego rozstrzygnięcia. Wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w sprawie cofnięcia środka odwoławczego lub w związku z nim kończy postępowanie w sprawie. Powoduje to ostateczne załatwienie sprawy i możliwość wznowienia postępowania. W sprawie niniejszej rozstrzygnięcie organu odwoławczego, co do cofnięcia przez B. P. zażalenia nie zapadło, akt zażaleniowych bowiem Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu organowi odwoławczemu nie przekazał. Główny Inspektor rozpoznał sprawę wznowienia postępowania, a w jej ramach nie mógł oceniać zażalenia. Skoro w sprawie nie było ostatecznego postanowienia uzgadniającego istniała przeszkoda przedmiotowa do wznowienia postępowania, wszczęte zatem należało umorzyć, jak to uczynił Główny Inspektor Sanitarny. Sprzeczne z prawem działania Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu doprowadziły do wydania przez niego wadliwych rozstrzygnięć, przedłużenia postępowania, podczas gdy okoliczności mające znaczenie w sprawie mogły być przedstawione w postępowaniu zażaleniowym i może nawet ostatecznie rozstrzygnięte. Wobec niezasadności skargi kasacyjnej należało ją oddalić, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).