V SA/Wa 2383/10

WyrokWSA w Warszawie2011-04-01

Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Małgorzata Rysz, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest zgodna z prawem w sytuacji trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej zobowiązanego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ nie dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy przesłanek umorzenia należności wskazanych w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. W konsekwencji uchylił decyzję w części odmowy umorzenia należności, uznając, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego, nie uwzględniając trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej zobowiązanego.
Stan faktyczny
J. M. złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległych składek z powodu trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej, wskazując m.in. na kradzieże w firmie, chorobę oraz niskie dochody. ZUS odmówił umorzenia, argumentując posiadaniem majątku objętego egzekucją oraz dochodem z emerytury. Po ponownym rozpatrzeniu decyzję utrzymano. J. M. zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję z dnia ... grudnia 2009 r. co do odmowy umorzenia określonej kwoty należności, w pozostałej części skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant st. sekr. sąd. - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... sierpnia 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję z dnia ...grudnia 2009 r., znak: ... wydaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych co do odmowy umorzenia kwoty ... 2. w pozostałej części skargę oddala. J. M., w dniu ... stycznia 2009r, złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o umorzenie wszystkich zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Uzasadniając wniosek wskazał na swoją ciężką sytuację majątkową i zdrowotną. Podkreślił, że od 2004r nie prowadzi działalności gospodarczej, że jego firmę okradziono – zginęły samochody, artykuły biurowe, sprzęt, oprzyrządowanie. Ponadto oświadczył, że wobec innych wierzycieli ma zaległości na kwotę ponad ... zł. Jego emerytura, to ... zł netto. Poza tym ciężko choruje na ... i jest ... (załączył stosowne zaświadczenia lekarskie). Podniósł, ze w związku z koniecznością brania leków codziennie, uzyskiwana emerytura pozwala jedynie na zaspokajanie potrzeb żywnościowych w podstawowym stopniu. Decyzją z dnia ... grudnia 2009r nr ... Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił w pkt. I. umorzenia zadłużenia figurującego na koncie Wnioskodawcy w łącznej kwocie ... zł, w tym na ubezpieczenia społeczne w kwocie ... zł, na ubezpieczenia zdrowotne w kwocie ... zł, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie ... zł. Ponadto w pkt. II odnośnie składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędacych płatnikami składek – w łącznej kwocie ... zł - umorzył postępowanie w przedmiocie umorzenia tego zadłużenia, powołując się na art. 30 i art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, uznając w tej części wniosek za bezprzedmiotowy. Organ, cytując art. 28 ust. 2 i 3 wymienionej wyżej ustawy, stwierdził, iż w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności wskazanych w przepisach, pozwalająca na uznanie całkowitej nieściągalności z tytułu składek, a tym samym brak jest możliwości umorzenia przedmiotowych należności na podstawie tego przepisu. Organ wskazał także, że pomimo braku całkowitej nieściągalności, należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Jednakże, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, iż w niniejszej sytuacji można mówić o znacznym utrudnieniu w zaspokajaniu potrzeb Wnioskodawcy i jego rodziny, ale biorąc pod uwagę to, że umorzenie jest nadzwyczajną forma wygaśnięcia należności z tytułu składek będącą odstępstwem od zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych oraz fakt posiadania przez Zobowiązanego majątku, który jest objęty postępowaniem egzekucyjnym a także osiąganie dochodu z tytułu świadczenia emerytalnego – umorzenie należności w tej sytuacji nie byłoby uzasadnione. Ponadto ZUS podkreślił uznaniowy charakter wyrażania zgody na umorzenie należności z tytułu składek. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, J. M. również podkreślił brak jego winy w powstaniu zadłużenia. Wskazał na szereg niekorzystnych okoliczności na które nie miał wpływu, a mianowicie kradzież z jego firmy .. trzech samochodów niezbędnych do prowadzenia działalności ..., komputerów, kserokopiarek, faksów itd., a także na włamanie się do jego mieszkania w 2001r przez nieustalonego sprawcę. Podniósł, że, pomimo ubezpieczenia, poniósł straty finansowe na około. ... zł. Wskazał, że nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, gdyż własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego nr ... położonego przy ul. ... w W., należy obecnie do ... którzy w postępowaniu egzekucyjnym uzyskali je drogą przysądzenia (postanowienie sądu z dnia ... lutego 2009r, sygn. akt ..., załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Podał, że przeciwko niemu i rodzinie (żona i syn) toczy się postępowanie sądowe o eksmisję ze wskazanego wyżej lokalu. Ponownie Wnioskodawca wskazał na ciężką sytuację zdrowotną. Decyzją nr ... z dnia ... sierpnia 2010r. Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że na koncie Wnioskodawcy figuruje zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek w łącznej wysokości ... zł finansowanych przez płatnika za siebie oraz zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek przez płatnika za ubezpieczonych w łącznej kwocie ... zł. Jednocześnie poinformował, że zadłużenie z pkt. I decyzji może podlegać uldze w spłacie zadłużenia w ratach, po złożeniu odpowiedniego wniosku oraz podpisaniu w tym zakresie stosownej umowy. Analizując, czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 28 ust.2 i 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ wskazał, ze takich przesłanek nie ma. Prezes podkreślił, że Wnioskodawca posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr .. przy ul. ... 52 wobec którego będzie sporządzony plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji po uprawomocnieniu się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy. Zgodnie z informacją z dnia ...07.2010r od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. został przesłany projekt podziału kwoty uzyskanej w egzekucji z nieruchomości i dotychczas brak informacji czy plan podziału jest prawomocny. Ponadto ani Naczelnik Urzędu Skarbowego ani Komornik Sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wskazał, że z otrzymywanego świadczenia emerytalnego w kwocie brutto ... zł w tym realizowane są potrącenia w wysokości ... zł, z których można egzekwować należności. Z powyższego Prezes wysnuł wniosek, że nie zachodzi żadna okoliczność pozwalająca na uznanie całkowitej nieściągalności. Także, zdaniem organu, nie zostało wykazane, że Zobowiązany nie jest w stanie opłacić należności z uwagi na stan majątkowy i sytuację rodzinną, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Analizując sytuację Zobowiązanego w aspekcie § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Prezes Zakładu ustalił że: 1. Zobowiązany prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem, który jest na jego utrzymaniu, 2. Syn był zatrudniony w firmie .. od ....05.2009r. do dnia ...11.2009r. na umowę zlecenia i osiągał wynagrodzenie ... zł brutto. Następnie, od dnia ...03. 2010r. zarejestrował się jako bezrobotny. 3. Pobiera świadczenie emerytalne w kwocie ... brutto, w tym realizowane są potrącenia na wezwanie Komornika. Pozostała kwota do spłaty wynosi ... zł. Od ...03.2002r. żona, G. M. pobiera emeryturę w wysokości ... zł brutto, w tym realizowane są potrącenia na wezwanie Komornika Sądowego. Pozostała kwota do spłaty wynosi ... zł. Zona z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwą ... osiągnęła w 2008r dochód w kwocie ... zł. Na podstawie zeznania podatkowego PIT-36 za 2008r. ustalono, że łączny dochód za rok 2008 wynosił ... zł, co daje średnio miesięcznie ... zł. 4. Decyzją znak ... Dyrektor Izby Skarbowej w W. umorzył zaległość podatkową w kwocie ... zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie ... zł . 5. Zgodnie z informacją zawartą w piśmie z dnia ...03.2009r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Zobowiązany osiągnął następujący dochód na podstawie PIT-36 w łącznej wysokości: ... 6. Stałe wydatki miesięczne (czynsz, telefon, energia elektryczna) wynoszą ...zł . 7. Zobowiązany nie korzysta z dodatków mieszkaniowych ani z pomocy społecznej. 8. Według oświadczenia Zobowiązanego, wydaje on średnio miesięcznie na leki kwotę ...zł. 9. Zobowiązany ma problemy ... i ... Z kart leczenia szpitalnego i zaświadczeń lekarskich wskazano na ... W związku z tym konieczne jest stałe stosowanie leków i przestrzeganie odpowiedniej diety. 10. Według Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców Zobowiązany jest właścicielem pojazdu marki ..., rok produkcji ..., o wartości rynkowej około ... zł. 11. Zobowiązany nie figuruje w rejestrze ewidencji gruntów i budynków .... 12. Posiada przydział na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr ... przy ul. ... w Warszawie. Wobec tego prawa jest prowadzona egzekucja. W oparciu o pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. brak jest informacji o uprawomocnieniu się postanowienia o przysadzeniu własności lokalu na rzecz nabywcy, w celu sporządzenia planu podziału sumy uzyskanej w egzekucji. Z zaświadczenia z dnia ...01. 2010r. wydanego przez Sąd Rejonowy dla W. wynika, iż przeciwko Zobowiązanemu i jego rodzinie toczy się przed nim postępowanie o eksmisję. 13.Posiada zobowiązania wobec ... wierzycieli na kwotę ponad ... zł. 14. Zgodnie z informacją złożoną przez Zobowiązanego oraz spisem spraw zarejestrowanych w Komisariacie Policji W., kilkakrotnie dokonywano włamań do magazynu firmy, mieszkania oraz kradzieży samochodów. W ocenie Prezesa Zakładu w niniejszej sprawie można mówić o znacznym utrudnieniu w zaspokajaniu potrzeb swoich i rodziny w przypadku uregulowania obciążających zaległości. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, że Zobowiązany posiada majątek, który jest objęty postępowaniem egzekucyjnym oraz osiąga dochód z tytułu świadczenia emerytalnego, umorzenie należności w tej sytuacji nie byłoby zasadne z punktu widzenia racjonalnie działającego wierzyciela publicznego. Co do pkt. II rozstrzygnięcia – organ wskazał, iż wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek finansowanych przez ubezpieczonych uznał za bezprzedmiotowy z uwagi na to, że zgodnie z art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędacych płatnikami składek nie stosuje się art. 28 ww. ustawy. W skardze na powyższą decyzję, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. M. wniósł o dokonanie zmiany decyzji i umorzenie w całości zaległości z tytułu nieziszczonych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz FP i FGŚP wraz z odsetkami, kosztami upomnień – w łącznej kwocie ... zł ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ZUS. W uzasadnieniu skargi podniósł, że we wrześniu 2009r wydał lokal położony przy ul. ... powodom, w wyniku czego Sąd Rejonowy dla W. wydał w dniu ... marca 2010r postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o eksmisję (Sygn. akt: ...). Wskazał, że wraz z żoną wynajmuje mieszkanie położone przy ul. ... w W. ; czynsz wynosi ... zł miesięcznie. Ponadto koszty eksploatacyjne oblicza na kwotę ok. ... zł miesięcznie. Zdarza się, że z żoną nie zaspokajają podstawowych potrzeb życiowych z uwagi na brak pieniędzy. Skarżący podkreślił, iż oboje z żoną są w bardzo złej sytuacji finansowej; ich stałe dochody to jego emerytura w wysokości ... netto i żony ... zł netto miesięcznie. Dochody z prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej (gabinet ...) są niskie i wynoszą około ... zł miesięcznie. Wspólne zadłużenia jego i żony to kwota co najmniej ... zł. Podkreślił, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego ani żadnych wartościowych nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślając iż odmawiając Wnioskodawcy umorzenia należności kierował się przede wszystkim dbałością o interes finansów ubezpieczeń społecznych a sytuacja Wnioskodawcy nie różni się w sposób znaczny od sytuacji innych płatników składek. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 123 u.s.u.s. w sprawach uregulowanych tą ustawą , a do takich należy umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r Nr 98, poz.1071 ze zm.) powoływanej dalej jako ,,k.p.a.’’ Odnośnie zaległości, to zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Całkowita nieściągalność zachodzi gdy; 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sad oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn o których mowa w art.13 i art.361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r – Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r – Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienie w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczajacych wydatki egzekucyjne. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.". Należności z tytułu składek mogą być również umarzane w uzasadnionych przypadkach - pomimo braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności - w odniesieniu do należności na ubezpieczenia ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek na zasadach określonych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r., w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U.Nr 141,poz.1365). Zgodnie bowiem z przepisami tego rozporządzenia ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1)gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2)poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3)przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zdaniem Sądu Organ w niniejszej sprawie nie dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy przesłanek wskazanych w art. 28 ust. 3a ustawy systemowej, mimo, iż we wniosku o umorzenie zaległości, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze do Sądu, Skarżący wskazywała na trudności w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych z uwagi na zły stan materialny. Nie rozważono czy zachodzą w niniejszej sprawie okoliczności wskazane w wymienionym wyżej rozporządzeniu. Przedmiotem rozpoznania przez organy ZUS w niniejszej sprawie był wniosek J.a M.a o umorzenie zaległych należności na rzecz ZUS w łącznej kwocie ...zl. O ile co do należności na ubezpieczenia społeczne pracownicze, w łącznej kwocie ... zł . należy zgodzić się ze stanowiskiem Organu, że z uwagi na normę z art.30 ustawy systemowej , niemożliwe jest ich umorzenie, to co do pozostałej kwoty, zdaniem Sądu, zostały przekroczone granice uznania administracyjnego. Przede wszystkim należy zważyć, że w dacie wydania decyzji II instancji (... sierpnia 2010r) było już prawomocne postanowienie SR dla W. z dnia ... marca 2010r umarzające postępowanie w sprawie o eksmisję wobec wydania przez Skarżącego lokalu położonego przy ul. ... w W. rodzinie ... Tym samym odpadł argument o posiadaniu przez niego majątku w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu z którego można było prowadzić egzekucję. Co prawda, to postanowienie zostało złożone do ZUS po wydaniu decyzji, jednakże we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia ... stycznia 2010r. Skarżący wskazał, iż termin w sprawie o eksmisję jest wyznaczony na dzień ... lutego 2010r, więc należało wyjaśnić, co w sprawie wynikło. W wyniku wydania przedmiotowego lokalu, Skarżący z żoną zmuszeni zostali do wynajmowania mieszkania, co spowodowało dodatkowy wydatek, z ich bardziej niż skromnych dochodów, w wysokości ... zł miesięcznie. Ponadto konieczność zakupu leków i pozostawania na określonej diecie w związku z poważną chorobą Skarżącego także powoduje wzrost kosztów utrzymania. Z rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 października 2005r. w sprawie progu interwencji socjalnej (Dz.U. z dnia 27 października 2005r) wynika, iż zakres potrzeb niezbędnych do egzystencji branych pod uwagę przy ustalaniu progu interwencji socjalnej obejmuje wydatki na: żywność, mieszkanie ,odzież i obuwie, edukację, ochronę zdrowia i higienę, transport i łączność, kulturę, sport i wypoczynek. Należy wyjaśnić, czy miesięczne stałe dochody Skarżącego i jego żony (syn mieszka oddzielnie) pozwalają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb i czy opłacenie należności z tytułu składek pozbawi Zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W sprawie niniejszej, Prezes ZUS odmówił umorzenia należności przy obiektywnie trudnej sytuacji życiowej i finansowej Zobowiązanego, wobec braku realnych perspektyw na podwyższenie poziomu jego dochodów. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ z uznaniowego charakteru decyzji wysnuł wniosek o umocowaniu do wydania decyzji odmownej w każdych okolicznościach sprawy. Tymczasem, jeżeli ustawodawca przewidział możliwość zastosowania tej instytucji ,,w uzasadnionych przypadkach, organ, odmawiając umorzenia, ma obowiązek wykazać, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny. Zakład podkreślił, że odmawiając Wnioskodawcy umorzenia należności wobec ZUS, kierował się przede wszystkim dbałością o interes finansów ubezpieczeń społecznych. Nastąpiło więc przeciwstawienie interesu publicznego (jeden z działów finansów publicznych to finanse ubezpieczeń społecznych) ważnemu interesowi osoby zobowiązanej, przy założeniu wyższej rangi pierwszego. Tymczasem, interes publiczny nie powinien być rozumiany jako sprzeczny z indywidualnym interesem obywatela, a sytuacja, w której zapłata zaległych składek spowoduje konieczność sięgania przez Zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb, do środków pomocy państwa, nie jest zgodna ani z interesem tego obywatela, ani z interesem publicznym. Z tych wszystkich względów, na zasadzie przepisu art. 145 § 1 ust.1 pkt c p.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku – co do części decyzji utrzymującej w mocy decyzję ZUS o odmowie umorzenia kwoty ... zł ., w pozostałej części , na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło