IV SA/Gl 518/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-04-01
Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o obniżeniu dodatku służbowego strażaka, wydana bez wskazania konkretnych przepisów prawa naruszonych przez funkcjonariusza oraz bez wyczerpującego uzasadnienia stanu faktycznego i prawnego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja o obniżeniu dodatku służbowego strażaka musi zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym wskazanie konkretnych przepisów prawa naruszonych przez funkcjonariusza oraz ocenę dowodów. Brak tych elementów stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
M.I., pełniący obowiązki dowódcy zmiany w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej PSP, został decyzją Komendanta Miejskiego PSP obniżony dodatek służbowy z powodu stwierdzonych podczas inspekcji nieprawidłowości, takich jak wyjazd zastępów bez włączonych sygnałów dźwiękowych oraz wyjazd strażaka bez kompletnego ubrania specjalnego. M.I. kwestionował te ustalenia, wskazując na błędną kwalifikację zdarzeń i brak wskazania konkretnych naruszeń prawa przez organ.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M.I. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Straży Pożarnej uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w C., na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej ( Dz. U. Nr 12, poz. 68 z 2009 r. ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej ( Dz. U. Nr 37, poz. 212 z 2008 r. ze zm.) postanowił zmienić z dniem [...]r. wysokość dodatku służbowego M.I., pełniącego służbę na stanowisku [...] w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej nr [...] Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w C., z kwoty [...] zł. na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] roku w godzinach [...], przeprowadzona została przez zespół kontrolny Komendy Wojewódzkiej PSP w K inspekcja gotowości operacyjnej w Komendzie Miejskiej PSP w C w Jednostce Ratowniczo - Gaśniczej nr [...] na zmianie III, której dowódcą - zgodnie z rozkazem dziennym nr [...] Zastępcy Dowódcy JRG nr [...] - był [...] M.I. W wyniku inspekcji stwierdzono następujące nieprawidłowości: - podczas alarmu bojowego zastępy wyjechały bez włączonych sygnałów dźwiękowych; - dokumenty odnośnie dopuszczeń UDT znajdowały się u Dowódcy JRG; - podczas alarmu bojowego [...] M.C. wyjechał bez ubrania specjalnego " NOMEX". Organ I instancji podniósł, że M.I. w notatce wyjaśniającej z dnia [...] roku wskazał, iż 10 minut przed rozpoczęciem kontroli samochód GBA 2,5/24 wraz z obsadą, udał się do tankowania i po powrocie nie zdążył wjechać do garażu. Natomiast odnośnie niewłączenia sygnałów dźwiękowych wyjeżdżających z garażu samochodów wyjaśnił, że w czasie dotychczasowych inspekcji sygnały dźwiękowe również nie były uruchamiane i fakt ten nigdy nie był przyczyną uwag ze strony kontrolujących. Co do braku umundurowania [...] M.C., M.I. wyjaśnił, że nie miał na to żadnego wpływu. Odnosząc się do powyższych wyjaśnień, Komendant Miejski PSP w C. zawarł ocenę, że nie są wiarygodne i nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślił, że M.I. podpisał protokół z inspekcji operacyjnej z dnia [...] roku, nie zgłaszając żadnych uwag. Zgłoszenie uwag było możliwe w treści protokołu na stronie podpisanej przez zainteresowanego w części V " uwagi inspekcjonowanego". Tymczasem w tej części protokołu widnieje wpis "brak". Organ powyższy wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej ( Dz. U. Nr 12, poz. 68 z 2009 r. ze zm.) oraz § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej ( Dz. U. Nr 37, poz. 212 z 2008 r. ze zm.), strażak otrzymuje dodatek służbowy do uposażenia. Warunkami przyznania i okolicznościami uwzględnianymi przy ustalaniu i zmianie wysokości dodatku są między innymi; dyspozycyjność związana z zajmowanym stanowiskiem i odpowiedzialność za podejmowane decyzje służbowe oraz stopień zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych. Następnie Komendant Miejski PSP w C. podniósł, że w zakresie wymienionych przesłanek stwierdził, iż M.I. - dopuszczając do powstania nieprawidłowości polegającej na wyjechaniu zastępów podczas alarmu bojowego bez włączonych sygnałów dźwiękowych, przy jednoczesnym twierdzeniu, że niewłączenie sygnałów nie jest nieprawidłowością - dał dowód braku odpowiedzialności za decyzje służbowe oraz naruszył wymagany stopień zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych, wymagany na stanowisku dowódcy zmiany. Organ I instancji stwierdził, że powyższe uzasadnia zmianę wysokości dodatku służbowego na niższą, zgodnie z cytowanym przepisem § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej ( Dz. U. Nr 37, poz. 212 z 2008 r. ze zm.).
W odwołaniu od powyższej decyzji M.I. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...]r. pełnił obowiązki dowódcy zmiany III w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej nr [...] w C. Obowiązki te pełnił po raz drugi (pierwszy raz [...]r.) - wyznaczony rozkazem dziennym przez dowódcę JRG. Była to sytuacja nadzwyczajna, wykraczająca poza jego normalny zakres obowiązków, spowodowana nagłym zachorowaniem dowódcy zmiany (zwolnienie lekarskie od dnia [...] r.) i urlopem zastępcy dowódcy zmiany (od [...] r.). Następnie podniósł, że brak zgłoszenia przez niego uwag w części V protokołu inspekcji wynikał z tego, iż nie kwestionował faktów zaistniałych w czasie inspekcji, a ponadto kontrola gotowości bojowej w czasie pełnienia przez niego obowiązków dowódcy zmiany była dla niego faktem całkowicie nowym. Dopiero po zakończeniu służby mógł rozważyć wszystkie argumenty strony kontrolującej. Podniósł zarzut, że Komendant Miejski PSP w C. w wyżej wymienionej decyzji nie wskazał konkretnych przepisów, które zostały przez niego naruszone, ani też nie uzasadnił, jakie obowiązki nie zostały przez niego wypełnione. Wskazał, że w momencie rozpoczęcia inspekcji gotowości bojowej o godz. [...] w garażu jednostki znajdowały się dwa samochody tj. SRt i SCRChem. Natomiast załoga samochodu GBA udała się wcześniej do tankowania paliwa i wróciła do jednostki kilka minut po rozpoczęciu inspekcji. Nie wjeżdżając do garażu ustawiła pojazd obok pozostałych samochodów. Przewodniczący zespołu inspekcyjnego stwierdził, że kierowca tego samochodu - [...] M.C. nie miał założonego ubrania specjalnego. W tym zakresie M.I. podniósł, że brak ubrania specjalnego w momencie wjazdu na teren jednostki przez [...] C., nie stanowił naruszenia warunków bezpieczeństwa i higieny służby. Wskazał, że zgodnie z § 53 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby strażaków Państwowej Straży Pożarnej, kierujący akcją rozpoznaje zagrożenia, informuje o ich występowaniu oraz wydaje polecenia mające na celu właściwe zabezpieczenie strażaka przed ich następstwami. W związku z tym podniósł, że z artykułu tego wynika jednoznacznie, iż do wyłącznych kompetencji dowódcy należy dostosowanie środków ochrony indywidualnej do rodzaju prowadzonej akcji. Ponadto podkreślił, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 listopada 2005 r. w sprawie umundurowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej, do środków ochrony indywidualnej zalicza się ubranie specjalne. Natomiast przepisy powyższych rozporządzeń nie nakładają obligatoryjnego obowiązku noszenia przez strażaka kompletu ubrania specjalnego w czasie każdego wyjazdu poza teren jednostki. Następnie podniósł, że nie można traktować wyjazdu w celu zatankowania paliwa jako wyjazdu alarmowego, jak zostało to wskazane przez Komendanta w w/w decyzji. Ponadto ubranie specjalne "NOMEX" znajdowało się w samochodzie, którym przyjechał [...] C. i zostało przez niego włożone niezwłocznie po wyjściu z samochodu. Odnośnie podniesionego przez organ zarzutu, że wyjazd zastępów nastąpił bez włączonych sygnałów dźwiękowych M.I. podniósł, że kwestię używania sygnałów uprzywilejowania i okoliczności ich stosowania regulują art. 2 pkt. 38 i art. 53 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z wymienionymi przepisami, obowiązek włączenia sygnałów uprzywilejowania występuje wyłącznie w przypadku prowadzenia akcji związanej z ratowaniem życia, zdrowia ludzkiego lub mienia albo koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo w przejeździe kolumny pojazdów uprzywilejowanych lub w wykonaniu zadań związanych bezpośrednio z zapewnieniem bezpieczeństwa osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, którym na mocy odrębnych przepisów przysługuje ochrona. Ponadto obowiązek ich użycia następuje w momencie znajdowania się pojazdu na drodze publicznej. W związku z tym M.I. podniósł, że w czasie kontroli pojazdy wyjechały na odległość ok. 5-7 metrów od bram garażowych, znajdowały się więc w odległości ok. 20 metrów od bramy zewnętrznej - nie znajdowały się zatem na drodze publicznej. Ponadto podkreślił, że w zarządzeniu nr 6 Komendanta Głównego PSP nr 6 z dnia 21 czerwca 2006 roku w sprawie sposobu przeprowadzania inspekcji gotowości operacyjnej podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, nie został przewidziany wymóg wyjazdu zastępów z garażu jednostki z włączonymi sygnałami uprzywilejowania. W podsumowaniu zarzucił, że Komendant Miejski Straży Pożarnej w C. nie określił, jakie przepisy zostały przez niego naruszone. Jako podstawę prawną decyzji wymieniony organ wskazał § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z którym dodatek służbowy przyznaje strażakowi i określa jego wysokość uprawniony przełożony. W tym zakresie M.I. podniósł, że jest to jedynie umocowanie Komendanta do zmiany uposażenia, a decyzja w tej sprawie powinna zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazywać, jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią decyzji. Wiąże się to z obowiązkiem podania treści przepisu, na który Komendant się powołuje oraz przedstawienia przyjętej przez niego wykładni tego przepisu.
Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 37 poz.212 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...]r., zmieniającą z dniem [...]r. dodatek służbowy M.I. z kwoty [...] zł. do kwoty [...] zł. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 5 pkt 7 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 12 poz. 68 z późn. zm.), do zadań Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej należy przeprowadzanie inspekcji gotowości operacyjnej podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Taką inspekcję zespół kontrolny [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP przeprowadził w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej PSP w C. w dniu [...] r., zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie wytycznymi Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Kontrola wykazała nieprawidłowości, w tym główną, polegającą na wyjeździe alarmowym [...] M.C. bez kompletnego ubrania typu "NOMEX". Organ odwoławczy wskazał, że inspekcja gotowości bojowej polega na takim alarmowaniu jednostki, jakby to była akcja rzeczywista i oceniane są wszystkie elementy wyjazdu do akcji ratowniczo-gaśniczej, a więc także włączenie sygnałów i właściwe umundurowanie strażaków biorących udział w akcji. W związku z tym zespół przeprowadzający inspekcję stwierdził w protokole, że nie zostały spełnione warunki prawidłowego wyjazdu do akcji, z czym zgodził się pełniący obowiązki dowódcy zmiany [...]. M.I., nie wnosząc uwag do protokołu inspekcji gotowości operacyjnej. Organ odwoławczy stwierdził, iż pełniący na co dzień funkcję [...] M.I. jest doświadczonym strażakiem i mógł pełnić w zastępstwie funkcję dowódcy zmiany. W konsekwencji wskazał, że Komendant Miejski PSP w C. - jako przełożony - mógł na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej uznać te uchybienia za brak zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych i obniżyć dodatek służbowy.
Ponadto stwierdził, iż dodatek służbowy jest elementem uposażenia, którego przyznanie bądź obniżenie leży w gestii przełożonego uprawnionego do mianowania lub powołania i zależy - między innymi od odpowiedzialności za podejmowane decyzje służbowe.
W skardze od powyższej decyzji M.I. wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obydwu instancji i o zasądzenie od organu odwoławczego kosztów postępowania w sprawie. Podniósł zarzut, że przy wydaniu obydwu decyzji doszło do naruszenia art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w sprawie oraz art. 8 Kpa poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej, czego przejawem było nieuwzględnienie przedstawionych przez skarżącego wyjaśnień. Ponadto zarzucił naruszenie art. 77 Kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego rozpoznania całego materiału dowodowego i w rezultacie jego dowolną ocenę, wynikającą z ustalenia stanu jedynie na podstawie protokołu z inspekcji gotowości operacyjnej. Podniósł również zarzut naruszenia art. 107 Kpa poprzez brak w wydanych decyzjach wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego, który jest wynikiem pominięcia ustosunkowania się organu do faktów i dowodów wskazanych przez skarżącego. W uzasadnieniu przedstawił obszerne sprawozdanie z dotychczasowego postępowania i podniósł, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji w zakresie zmiany wysokości dodatku służbowego, została wydana w sposób dowolny i nieuzasadniony. Zarzucił, że nie ma podstaw prawnych do uznania - jak uczynił to najpierw Komendant Miejski a następnie [...] Komendant Wojewódzki - iż fakt niezałożenia przez [...] M.C. kompletu ubrania specjalnego typu "NOMEX" można potraktować jako nieprawidłowość podczas przeprowadzanej kontroli. W tym zakresie wskazał, iż zgodnie z § 53 ust. 1 pkt.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 września 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby strażaków Państwowej Straży Pożarnej to kierujący akcją rozpoznaje zagrożenia, informuje o ich wystąpieniu oraz wydaje polecenia mające na celu właściwe zabezpieczenie strażaka przed ich następstwami. Podniósł, że przepis powyższy wprost wskazuje, iż do wyłącznych kompetencji dowódcy należy dostosowanie środków ochrony indywidualnej do rodzaju prowadzonej akcji. Dodał, że według § 6 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 listopada 2005 roku w sprawie umundurowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej, do środków ochrony indywidualnej zalicza się ubranie specjalne typu NOMEX. Ponadto podniósł, że wydając powyższe decyzje - Komendant Miejski, a następnie [...] Komendant Wojewódzki nie wzięli pod uwagę faktu, iż ogniomistrz M.C. wjechał na teren jednostki po rozpoczęciu kontroli, a wyjazdu w celu zatankowania paliwa nie można traktować jako wyjazdu alarmowego, jak wskazał Komendant Miejski w decyzji wydanej w I instancji, co świadczy o wadliwości ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Ponadto skarżący dodał, że zasady używania sygnałów uprzywilejowania i okoliczności ich stosowania regulują przepisy art. 2 pkt 38 i art. 53 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tymi przepisami, obowiązek włączenia sygnałów uprzywilejowania występuje wyłącznie w przypadku prowadzenia akcji związanej z ratowaniem życia, zdrowia ludzkiego lub mienia albo koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo w przejeździe kolumny pojazdów uprzywilejowanych lub w wykonaniu zadań związanych bezpośrednio z zapewnieniem bezpieczeństwa osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, którym na mocy odrębnych przepisów przysługuje ochrona, ponadto obowiązek ich używania występuje w momencie znajdowania się pojazdu na drodze publicznej. Skarżący podniósł, że w czasie kontroli pojazdy wyjechały na odległość ok. 5-7 metrów od bramy garażowej, znajdowały się więc w odległości ok. 20 metrów od bramy zewnętrznej jednostki, nie znajdowały się zatem na drodze publicznej. Ponadto podkreślił, że zarówno we wskazanych wyżej przepisach jak i w zarządzeniu nr 6 Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 21 czerwca 2006 roku w sprawie sposobu przeprowadzania inspekcji gotowości operacyjnej podmiotów krajowego systemu ratowniczo - gaśniczego nie został przewidziany wymóg wyjazdu zastępów z garażu jednostki z włączonymi sygnałami uprzywilejowania. W rozpoznawanej sprawie pojazdy nie wyjechały z terenu jednostki i wobec tego stwierdzenie Komendanta Miejskiego jak i [...] Komendanta Wojewódzkiego, iż podczas kontroli nie spełniono warunków prawidłowego wyjazdu do akcji jest nieuzasadnione i wskazuje na dowolność oceny stanu faktycznego przez organy wydające przedmiotowe decyzje. Skarżący dodał ponadto, że kontrola zakończyła się wynikiem pozytywnym. Podniósł zarzut, że organ wydający decyzję nie wskazał podstawy prawnej decyzji o obniżeniu dodatku służbowego i nie uzasadnił również, w jaki sposób została określona kwota, o którą postanowił obniżyć dodatek służbowy. Według § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 roku w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej, dodatek służbowy przyznaje strażakowi i określa jego wysokość uprawniony przełożony. Jednakże nie powinien robić tego w sposób dowolny, nie wskazując uzasadnionej podstawy swojej decyzji. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji nie zawierają umotywowanej oceny stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, nie wskazują również, jaki zachodzi związek pomiędzy tą oceną, a treścią decyzji. Wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji wynika, iż organ dowolnie dokonał oceny faktów i dowodów, którym odmówił mocy dowodowej. Ponadto zarzucił, że [...] Komendant Wojewódzki, rozpatrując sprawę w II instancji nie przeprowadził dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia materiału zgromadzonego przez organ I instancji, pomimo istnienia wyraźnie takiej potrzeby, tj. mimo przedstawienia przez skarżącego wyjaśnień co do stanu faktycznego zaistniałego podczas przeprowadzonej kontroli. W podsumowaniu skarżący podniósł, że zarówno decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...]r., jak i decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. zostały wydane z naruszeniem prawa tj. z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. Ponadto zarzucił, iż ustalenia Komendanta Miejskiego jak i [...] Komendanta Wojewódzkiego co do zasadności obniżenia dodatku służbowego są dowolne, co jest konsekwencją dowolnych ustaleń faktycznych oraz dowolnej oceny dowodów w sprawie. Podniósł, że ustalenia powyższe nie są spójne, wyczerpujące, wnikliwie rozpatrzone, tym samym nie można uznać ich za prawidłowe i korespondujące z zasadą prawdy oraz z innymi zasadami postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżący podtrzymał żądania i wnioski skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
W wyniku przeprowadzenia kontroli w wyżej wskazanym zakresie, stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a wobec tego skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...]r., zmieniającą z dniem [...] r. dodatek służbowy M.I. z kwoty [...] zł. do kwoty [...] zł.
Jako podstawę prawną obniżenia wymienionego dodatku służbowego organ odwoławczy wskazał § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 37 poz. 212 z późn. zm.) - zwanego dalej również rozporządzeniem z dnia 27 lutego 2008 r. - który stanowi, że strażakowi przyznaje się, ustalany kwotowo, dodatek służbowy w wysokości do 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Warunkami przyznawania i okolicznościami uwzględnianymi przy ustalaniu i zmianie wysokości dodatku służbowego są: dyspozycyjność związana z zajmowanym stanowiskiem i odpowiedzialność za podejmowane decyzje służbowe oraz stopień zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych.
Poza wskazaniem cytowanego wyżej przepisu, organ odwoławczy zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji niekompletne stwierdzenia dotyczące wyników inspekcji gotowości operacyjnej przeprowadzonej [...] r. w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej nr [...] Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w C., w której skarżący pełnił w tym dniu obowiązki dowódcy zmiany. W tym zakresie stwierdził, że inspekcja wykazała nieprawidłowości, w tym główną, polegającą na wyjeździe alarmowym [...] M.C. bez kompletnego ubrania typu "NOMEX". Ponadto podniósł, że inspekcja gotowości bojowej polega na takim alarmowaniu jednostki, jakby to była akcja rzeczywista i oceniane są wszystkie elementy wyjazdu do akcji ratowniczo-gaśniczej, a więc także włączenie sygnałów i właściwe umundurowanie strażaków biorących udział w akcji.
Następnie organ odwoławczy przedstawił tylko ocenę, że Komendant Miejski PSP w C. - jako przełożony - mógł na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej uznać te uchybienia za brak zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych i obniżyć dodatek służbowy skarżącego. Ponadto stwierdził, iż dodatek służbowy jest elementem uposażenia, którego przyznanie bądź obniżenie leży w gestii przełożonego uprawnionego do mianowania lub powołania i zależy - między innymi od odpowiedzialności za podejmowane decyzje służbowe.
W zaskarżonej decyzji organ pominął zatem całkowicie wykładnię zastosowanego § 5 ust. 1 pkt 1 wyżej wymienionego rozporządzenia. Jednocześnie rozstrzygnięcie nie zawiera nawet wskazania, jakie przepisy prawa zostały naruszone w wyniku nieprawidłowości, które według organu zostały stwierdzone podczas przedmiotowej inspekcji. Jest to tym bardziej rażące, że w odwołaniu M.I. podniósł właśnie zarzut braku określenia w decyzji organu I instancji konkretnych przepisów, które zostały przez niego naruszone oraz wskazania obowiązków, którym uchybił.
Organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się też do zarzutu podniesionego w odwołaniu, że brak ubrania specjalnego w momencie wjazdu na teren jednostki przez [...] C., nie stanowił naruszenia warunków bezpieczeństwa i higieny służby.
W zakresie tego zarzutu – organ nie wypowiedział się więc przede wszystkim co do zasadności kwestionowania przez M.I. ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia – a więc odnośnie tego, czy miał wówczas miejsce wjazd na teren jednostki, czy wyjazd alarmowy [...] M.C. bez kompletnego ubrania typu "NOMEX". (Według bowiem powyższych twierdzeń odwołania, brak ubrania specjalnego [...] C. miał miejsce w momencie jego wjazdu na teren jednostki, a nie w chwili wyjazdu alarmowego. )
Ponadto w zakresie tego zarzutu organ odwoławczy pominął całkowicie argumentację skarżącego, że zgodnie z § 53 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby strażaków Państwowej Straży Pożarnej, do wyłącznej kompetencji kierującego akcją należy dostosowanie środków ochrony indywidualnej do rodzaju prowadzonej akcji. W związku z tym rażący jest brak oceny organu odnośnie tezy odwołania, że według treści tego przepisu - to kierujący akcją rozpoznaje zagrożenia, informuje o ich występowaniu oraz wydaje polecenia mające na celu właściwe zabezpieczenie strażaka przed ich następstwami.
Natomiast odnośnie przyjęcia przez organ I instancji, że podczas inspekcji gotowości operacyjnej – wyjazd zastępów nastąpił bez włączonych sygnałów dźwiękowych – skarżący podniósł w odwołaniu, że według przepisów art. 2 pkt. 38 i art. 53 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym, obowiązek włączenia sygnałów uprzywilejowania występuje wyłącznie w przypadku prowadzenia akcji związanej z ratowaniem życia, zdrowia ludzkiego lub mienia albo koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo w przejeździe kolumny pojazdów uprzywilejowanych lub w wykonaniu zadań związanych bezpośrednio z zapewnieniem bezpieczeństwa osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, którym na mocy odrębnych przepisów przysługuje ochrona, ponadto obowiązek ich użycia następuje w momencie znajdowania się pojazdu na drodze publicznej.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera jednakże odniesienia do powyższych twierdzeń odwołania.
Ponadto skarżący podniósł, iż w zarządzeniu nr 6 Komendanta Głównego PSP nr 6 z dnia 21 czerwca 2006 roku w sprawie sposobu przeprowadzania inspekcji gotowości operacyjnej podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, nie został przewidziany wymóg wyjazdu zastępów z garażu jednostki z włączonymi sygnałami uprzywilejowania. Odnośnie tego zagadnienia – rozważenia przez organ odwoławczy wymagały zatem również argumenty odwołania z zakresu ustaleń faktycznych, a więc co do tego, czy podczas przedmiotowej kontroli – jak twierdzi skarżący - pojazdy znajdowały się na etapie wyjazdu z garażu jednostki. Przede wszystkim jednak – w związku z treścią tego zarzutu - organ był zobowiązany do wskazania przepisów, które regulują kwestię obowiązku włączenia sygnałów dźwiękowych w podobnych okolicznościach. Natomiast w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał tylko, iż zespół przeprowadzający inspekcję stwierdził w protokole, że nie zostały spełnione warunki prawidłowego wyjazdu do akcji. Nie określił zatem nawet tego, jakie warunki wyjazdu do akcji nie zostały spełnione i jakie przepisy regulują zagadnienie warunków wyjazdu do akcji. Nie stanowi bowiem wskazania ustaleń w tym zakresie, cytowane wyżej stwierdzenie organu, że inspekcja gotowości bojowej polega na takim alarmowaniu jednostki, jakby to była akcja rzeczywista i oceniane są wszystkie elementy wyjazdu do akcji ratowniczo-gaśniczej, a więc także włączenie sygnałów i właściwe umundurowanie strażaków biorących udział w akcji.
Brak wskazania przez organ odwoławczy ustaleń faktycznych i przepisów prawa w wymienionym zakresie – zwłaszcza wobec treści twierdzeń odwołania - stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Zgodnie bowiem z art. 7 K.p.a i art. 77 § 1 K.p.a., organy administracji mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Ponadto – jak stanowi art. 107 § 3 K.p.a. - uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie okoliczności, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiary i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej.
Jak już była o tym mowa, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymienionych warunków. Nie zawiera bowiem w ogóle odniesienia do – wyżej przedstawionych - zarzutów odwołania w zakresie braku wskazania przez organ istotnych ustaleń w sprawie.
Ponadto stwierdzenie naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 K.p.a. dotyczy także braku wyjaśnienia podstawy prawnej, a więc całkowitego pominięcia wskazania, jakie przepisy prawa zostały naruszone w wyniku nieprawidłowości, które według organu zostały stwierdzone podczas przedmiotowej inspekcji, jak i braku wykładni w zakresie zastosowanego przez organ przepisu § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej.
Nie ulega wątpliwości, że naruszenie w powyższy sposób przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pominięte w uzasadnieniu wskazanie ustaleń oraz przepisów prawa dotyczyło przecież podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie zmiany wysokości dodatku służbowego skarżącego.
Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uwzględni powyższe zarzuty w zakresie pominięcia wskazania w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, istotnych ustaleń w sprawie, a także co do braku wyjaśnienia podstawy prawnej, w tym zwłaszcza określenia, jakie przepisy prawa zostały naruszone w wyniku nieprawidłowości, które według organu zostały stwierdzone podczas inspekcji gotowości operacyjnej przeprowadzonej [...]r. w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej nr [...] Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w C. Ponadto organ przedstawi w uzasadnieniu decyzji wykładnię zastosowanych przepisów prawa i wskaże – zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. - na jakiej podstawie uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich przyczyn ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich powodów odmówił wiary poszczególnym dowodom.
Z uwagi na uwzględnienie skargi Sąd, zgodnie z art. 152 P.p.s.a. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło