II SA/Wa 280/11

WyrokWSA w Warszawie2011-04-04

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Andrzej Góraj, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy długotrwała choroba policjanta, skutkująca niemożnością wykonywania obowiązków służbowych, stanowi podstawę do obniżenia dodatku służbowego, mimo że przepis art. 121 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że w razie choroby policjant otrzymuje dodatki o charakterze stałym?
Ratio decidendi
Długotrwała choroba policjanta, skutkująca niemożnością wykonywania obowiązków służbowych, nie stanowi podstawy do obniżenia dodatku służbowego. Zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, policjant w razie choroby zachowuje prawo do dodatków o charakterze stałym, należnych na ostatnio zajmowanym stanowisku. Organy błędnie zinterpretowały tę chorobę jako zmianę mającą wpływ na prawo do dodatku służbowego, podczas gdy przepis ten nie przewiduje takiej możliwości, a właściwy minister nie wydał przepisów wykonawczych ograniczających wypłatę dodatków w okresie choroby.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. W. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji obniżający mu dodatek służbowy o 30%. Obniżenie nastąpiło z powodu długotrwałej nieobecności policjanta w pracy z powodu choroby. Organ pierwszej instancji uznał, że choroba uniemożliwia realizację obowiązków i uzasadnia obniżenie dodatku. Organ odwoławczy podtrzymał tę decyzję, wskazując na uznaniowy charakter dodatku i możliwość jego obniżenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 121 ust. 1 ustawy o Policji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w O. i stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędziowie WSA Andrzej Góraj Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Bartosz Piwoński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości. [...] Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w O. nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie obniżenia M. W. dodatku służbowego o 30 % otrzymywanej stawki tj. o 147 zł od dnia 1 grudnia 2010 r. Do wydania powyższych rozkazów personalnych doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Komendant Powiatowy Policji w O. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. podwyższył [...] M. W. z dniem 1 stycznia 2009 r. dodatek służbowy o kwotę 70 zł miesięcznie, tj. do kwoty 490 zł miesięcznie. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Komendant Powiatowy Policji w O. działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43 poz. 277 ze zm.) oraz na podstawie § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732, ze zm.) — obniżył z dniem 1 grudnia 2010 r. [...] M. W. dodatek służbowy o 30 % otrzymywanej stawki tj. o 147 zł. W uzasadnieniu rozkazu organ I instancji wskazał, że M. W. od dnia 8 września 2010 r. do chwili obecnej przebywa na nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim. Od początku bieżącego roku łącznie chorował 94 dni. Z tego powodu nie realizuje obowiązków wskazanych w karcie opisu pracy na stanowisku [...]. Zadanie te wykonują inni pracownicy Komendy Powiatowej Policji w O. W tej sytuacji organ stwierdził, że otrzymywana przez policjanta kwota dodatku służbowego w żaden sposób nie koresponduje z treścią § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, zgodnie z którym przyznanie i wysokość dodatku służbowego uzależniona jest od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i zakresu oraz rodzaju posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniając to interesem społecznym tożsamym z interesem służby. Od powyższego rozkazu personalnego M. W. wniósł odwołanie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, wskazując, że rozkaz ten jest niezgodny z prawem. [...] Komendant Wojewódzki Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w O. W uzasadnieniu rozkazu, przytaczając treść przepisów art. 100 ust. 1 i art. 104 ust. 3 powołanej ustawy o Policji oraz przepisów § 9 ust. 1 i 2 w zw. z § 8 ust. 4 powołanego rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, organ wskazał na uznaniowość dodatku służbowego jako składnika uposażenia i uzależnienie go od indywidualnej oceny pracy policjanta. Organ podkreślił, iż zgodnie z § 9 ust. 5 ww. rozporządzenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu, przy czym przepisy § 8 ust. 5 – 8 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 6. W ocenie organu odwoławczego, analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że dodatki do uposażenia przysługują policjantowi za faktyczne wykonywanie obowiązków lub pełnienie służby na stanowisku, z którym dodatek ten jest związany, nie zaś z tytułu mianowania na określone stanowisko. Ponadto wysokość dodatku pozostawiona została uznaniu przełożonego, który w zależności od własnej oceny sposobu wywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych może obniżyć dodatek nie więcej niż o 30 % otrzymywanej stawki. Uznaniowość wysokości dodatku służbowego oznacza również, że nawet policjanci wykonujący te same zadania służbowe mogą posiadać dodatek służbowy w różnej wysokości. Taki charakter dodatku sprawia, że policjant nie może skutecznie kwestionować wysokości dodatku, o ile jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż długotrwała choroba stanowi podstawę do obniżenia dodatku służbowego, gdyż w tym okresie policjant nie wykonuje faktycznie żadnych zadań i czynności służbowych. Organ podniósł jednocześnie, iż zgodnie z art. 121 ustawy o Policji w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym — z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Niewątpliwie zaś przerwy w pełnieniu służby i nierealizowanie zadań mają wpływ na wysokość dodatku służbowego. Wobec powyższych okoliczności, obniżenie [...] M. W. dodatku służbowego nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. art. 108 § 1 k.p.a. organ podkreślił, iż nieracjonalne wydatkowanie środków pieniężnych z budżetu Policji, niezależnie od ich wysokości, w tym wypłacenie policjantowi dodatku służbowego w kwocie nieadekwatnej do faktycznie realizowanych zadań, jest sprzeczne z interesem społecznym oraz interesem służby. Dlatego niezbędnym jest natychmiastowe wykonanie decyzji zmieniającej taki stan rzeczy. W skardze na powyższy rozkaz personalny skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. W. zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwą wykładnię, skutkiem czego doszło do wydania aktu administracyjnego posiadającego cechy kary dyscyplinarnej. Skarżący wskazał na rażące naruszenie art. 121 ust. 1 powołanej ustawy o Policji, co jego zdaniem skutkować powinno stwierdzeniem nieważności zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zgodnie z wykładnią poczynioną przez organy Policji niewykonywanie obowiązków służbowych jest równorzędne z faktem ich niewłaściwego wykonywania. Podniósł, że z treści art. 121 ustawy o Policji wynika, że w razie choroby policjant otrzymuje dodatki do uposażenia o charakterze stałym z ostatnio zajmowanego stanowiska z uwzględnieniem zmian mających wpływ na prawo do tych dodatków. Zdaniem skarżącego zmianą mającą wpływ na prawo do dodatku służbowego nie może być przebywanie na zwolnieniu lekarskim. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie rozkazów personalnych organów obu instancji. [...] Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Organ podkreślił, że przerwy w pełnieniu służby i nieralizowanie zadań mają wpływ na wysokość dodatku służbowego. Wskazał, że wbrew twierdzeniom skargi na przeszkodzie w podjęciu decyzji o obniżeniu dodatku służbowego nie stał art. 121 ust. 1 ustawy o Policji. Organ stwierdził, że przepis ten nie ogranicza możliwości kształtowania przez organ sytuacji finansowej funkcjonariusza w ramach uznaniowości zakreślonej przepisami prawa w okresie jego choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia – decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W myśl z kolei art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżony rozkaz personalny w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga M. W. zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w O., wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Organ podejmując decyzję o obniżeniu skarżącemu dodatku służbowego miał na względzie tę okoliczność, iż policjant od wielu tygodni nie realizował zadań i czynności służbowych wynikających z karty opisu jego stanowiska pracy. Jednakże, co jest w sprawie niniejszej bezsporne, skarżący nie wykonywał zadań i czynności służbowych, z przyczyn od niego niezależnych, z powodu przebywania od dnia 8 września 2010 r. na zwolnieniu lekarskim. Zgodnie z art. 121 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Zatem policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim zachowuje prawo nie tylko do uposażenia zasadniczego, ale także do wszelkich dodatków o charakterze stałym, a więc – jak w niniejszej sprawie – także do dodatku służbowego należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Organy orzekające w sprawie błędnie zatem przyjęły, że zwolnienie od zajęć służbowych z powodu choroby jest okolicznością mającą wpływ na prawo do dodatku służbowego. Tego rodzaju wykładnia jest nieuprawniona i nie daje podstaw do obniżenia dodatku służbowego. Zmiany, o których mowa w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, nie mogą być kwalifikowane w kategoriach zdarzeń takich, jak choroba, urlop, zwolnienie od zajęć służbowych, pozostawanie bez przydziału służbowego. W ust. 2 art. 121 ustawy o Policji zawarta została wprawdzie delegacja dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, może, w drodze rozporządzenia, ograniczyć w całości lub w części wypłatę niektórych dodatków do uposażenia w okresie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, uwzględniając rodzaje i wysokość dodatków, których wypłata podlega ograniczeniu w razie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, a także właściwość organów w tych sprawach jednak, właściwy minister nie skorzystał do tej pory z tej delegacji ustawowej i nie wydał przepisów wykonawczych, które regulowałoby powyższe kwestie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło