VII SA/Wa 1702/10

WyrokWSA w Warszawie2011-04-04

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skierowanie osoby kierującej rowerem w stanie nietrzeźwości na badanie lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem jest zgodne z prawem, gdy osoba ta posiada prawo jazdy na pojazdy silnikowe?
Ratio decidendi
Skierowanie na badanie lekarskie osoby, która kierowała rowerem w stanie nietrzeźwości i posiada prawo jazdy na pojazdy silnikowe, jest zgodne z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Badaniu podlega każdy kierujący pojazdem, w tym rowerem, jeśli posiada uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, ponieważ w przypadku niepoddania się badaniu lub stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych możliwe jest cofnięcie tych uprawnień. Skierowanie takie nie jest wadliwe i nie podlega stwierdzeniu nieważności.
Stan faktyczny
S. S. został skazany prawomocnym wyrokiem za kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości i orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. "A". Komendant Powiatowy Policji skierował go na badanie lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. S. S. wniósł o stwierdzenie nieważności tego skierowania, argumentując, że nie wymaga się uprawnień do kierowania rowerem i nie można cofnąć uprawnień do pojazdów silnikowych z powodu niepoddania się badaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Komendant Wojewódzki Policji we W. decyzją z dnia [...] znak : [...], działając na podstawie art. 157 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej kpa. w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) po rozpatrzeniu złożonego przez S. S. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] Komendanta Powiatowego Policji w D. o skierowaniu na badania lekarskie przeprowadzone w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem odmówił stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu swojego wniosku S.S. przedstawił stan faktyczny, na podstawie którego Komendant Powiatowy Policji w D. wydał kwestionowane skierowanie. Stwierdził, że prawomocnym wyrokiem został skazany za kierowanie rowerem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, tj. za występek z art. 178a § 2 kk. Za popełnienie ww. czynu Sąd Rejonowy w D. orzekł karę grzywny oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. "A". Powołując się na rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. (sygn. akt SKO [...]) stwierdził, że skoro na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie wymaga się uprawnień do kierowania rowerem, to nie można żądać weryfikacji tych uprawnień w drodze kierowania na badanie lekarskie. Powyższe sprawia również, że w konsekwencji nie jest możliwe cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w przypadku nie poddania się temu badaniu. W związku z tym wniósł o stwierdzenie nieważności skierowania nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w D., wydanego "bez podstawy prawnej, już to z rażącym naruszeniem prawa". Odnosząc się do złożonego wniosku organ wyjaśnił, że dnia [...] funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli drogowej kierującego rowerem S.S. Podczas przeprowadzonych czynności służbowych policjanci poddali kierującego badaniom na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Przeprowadzone urządzeniem elektronicznym badania wykazały zawartość: 0,38 mg/l i 0,44 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. W związku z powyższym w sprawie wszczęto i przeprowadzono postępowanie przygotowawcze o popełnieniu występku z art. 178 a§ 2 kk, zakończone wniesieniem wobec S. S. aktu oskarżenia. Wyrokiem sygn. akt [...] z dnia [...] Sąd Rejonowy w D. uznał oskarżonego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i skazał na karę grzywny oraz orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia rowerów i pojazdów mechanicznych kat. "A". Niezależnie od powyższego Komendant Powiatowy Policji w D. działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym, skierował S. S. na badanie lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Organ wskazał, że badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Dyspozycja art. 122 stanowi, że badaniu lekarskiemu podlega kierujący pojazdem, a pojazdem takim jest także rower (art. 2 pkt 47). Dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym jest prawo jazdy odpowiedniej kategorii, przy czym osób, które ukończyły 18 lat, nie dotyczy obowiązek posiadania uprawnienia do kierowania rowerem. Organ wskazał, że przywołane rozstrzygnięcie SKO w C., może znaleźć zastosowanie jedynie w stosunku do osób, które nie posiadają uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi (prawa jazdy). Tylko wobec takich osób nie jest możliwe wyciągnięcie konsekwencji, przewidzianych w art. 140 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 lit. b ustawy (cofnięcie uprawnień z powodu stwierdzenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem lub nie poddania się badaniu). Stwierdzenie podczas kontroli drogowej stanu nietrzeźwości u osoby posiadającej prawo jazdy, mimo dopuszczenia się naruszenia przepisów pojazdem innym niż silnikowy, daje pełną podstawę do kontroli stanu zdrowia tej osoby. Tym samym osoba, która posiada prawo jazdy, podlega wszystkim rygorom, związanym z jego posiadaniem. Z uzyskanych zaś informacji wynika, że w chwili wydania skierowania na badanie lekarskie S. S. posiadał prawo jazdy kat. "A" i "B", które obecnie są cofnięte. Odstąpienie od skierowania osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi na badanie lekarskie w przedmiotowej sprawie spowodowałoby, że S. mógłby kierować pojazdem silnikowym (cały czas posiadał prawo jazdy kat. "B", a po zakończeniu obowiązywania środka karnego odzyskałby również uprawnienia wg kat. "A") bez kontroli stanu zdrowia, po wystąpieniu przesłanki uzasadniającej wydanie skierowania na badanie. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. S. wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...]. Odwołujący się zarzucił, że błędnie uznał Komendanta Wojewódzki Policji jakoby zaskarżona decyzja nie była wydana bez podstawy prawnej czy to z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności co do art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W wyniku rozparzenia odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a kpa. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w trybie art. 122 ust. pkt 3 lit. b ustawy, kieruje się na badanie lekarskie rowerzystę (motorowerzystę) tylko wówczas, jeżeli posiada on uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, czyli prawo jazdy, bowiem tylko w stosunku do takiej osoby jest możliwe - w razie niepoddania się badaniu lub stwierdzenia badaniem lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem - cofnięcie posiadanych uprawnień. Wprawdzie nie jest możliwe cofnięcie uprawnienia do kierowania motorowerem lub rowerem, to jednak w przypadku niepoddania się badaniu przez rowerzystę posiadającego prawo jazdy (lub stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych), cofnięciu podlega uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi. Organ podniósł, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący posiadał uprawnienie do kierowania pojazdami kat. "A" i "B". W ocenie Ministra Infrastruktury kierowanie na badania lekarskie osób kierujących w stanie nietrzeźwości nie posiadających prawa jazdy ma istotne znaczenie profilaktyczne dla bezpieczeństwa ruchu. Z tego względu, organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały podstawy, by skierować S. S. na badania lekarskie potwierdzające jego zdolność do kierowania pojazdami, gdyż zachodziły przesłanki określone w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ww. ustawy. Skargę na powyższą decyzją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S.S. wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący zarzucił, że żaden z organów nie odniósł się w żaden sposób do jego argumentacji zaprezentowanej zarówno we wniosku z dnia [...] jak i w odwołaniu z dnia [...]. Skarżący dodał, że każdy organ władzy państwowej ma obowiązek stosować prawo tylko w jego zakreślonych granicach, a nie w sposób dowolny – bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, jak to miało miejsce w stanie faktycznym sprawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ww. ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. W sprawie bezspornym jest, iż skarżący wyrokiem Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] sygn. akt. [...] został uznany winnym popełnienia występku z art. 178 a § 2 k.k. tj. kierowania w dniu [...] rowerem w stanie nietrzeźwości (0,38 mg/l i 0,44 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) i skazany na karę grzywny oraz zakaz prowadzenia rowerów i pojazdów mechanicznych kat "A". Niezależnie od powyższego Komendant Powiatowy Policji w D., działając na podstawie art. 122 ust 1 pkt 3 lit b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym skierował skarżącego w dniu [...] na badanie lekarskie i psychologiczne. Zgodnie z treścią art. 122 ust 1 pkt 3 lit b) powołanej ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany w drodze decyzji przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Pojęcie pojazdu, o jakim mowa w powołanym przepisie obejmuje również rower. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 47 ustawy - Prawo o ruchu drogowym rower jest pojazdem jednośladowym lub wielośladowym, poruszanym siłą mięśni osoby jadącej tym pojazdem. Powyższe uregulowania prowadzą do wniosku, że badaniu lekarskiemu, o którym mowa w art. 122 ust 1 pkt 3 lit b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym podlega każdy skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, kto kierował pojazdem, a więc również rowerem w stanie nietrzeźwości. Wadliwy jest zarzut skarżącego, iż decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie i psychologiczne została wydana bez podstawy prawnej, a więc z rażącym naruszeniem prawa co powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Ustawa - Prawo o ruchu drogowym ma na celu ustanowienie takich zasad korzystania z dróg przez wszystkich użytkowników, które zapewniałyby im bezpieczne warunki w ruchu. Stąd też rolą organów uprawnionych do zapewnienia bezpieczeństwa na drogach, jest zapewnienie możliwie największego bezpieczeństwa użytkownikom dróg i zapobieganie wypadkom poprzez staranną i wnikliwą weryfikację uprawnień osób, które mogą w każdej chwili zasiąść za kierownicą pojazdu mechanicznego i być zagrożeniem nie tylko dla innych, ale także dla siebie. Każda osoba prowadząca na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości pojazd, silnikowy, na który wymagane jest uprawnienie, czy też pojazd – rower na prowadzenie którego nie jest wymagane uprawnienie stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. W sytuacji kiedy zostanie stwierdzone, że osoba prowadząca na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości rower posiada również uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym, skierowanie takiej osoby na badania lekarskie wynika z mocy prawa, a celowość skierowania wynika z faktu legitymowania się przez kierującego rowerem uprawnieniem do kierowania pojazdem silnikowym. Skutkiem niepoddania się badaniu lekarskiemu jest bowiem zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Gdyby skarżący nie posiadał uprawnień zezwalających na kierowanie pojazdami silnikowymi skierowanie skarżącego na badania byłoby bezprzedmiotowe. Wskazać należy, że określenie "kierujący pojazdem" użyte w art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy nie może obejmować osób kierujących pojazdami silnikowymi, które w ogóle nie posiadają wymaganych uprawnień, czy też kierujących innymi pojazdami niż pojazdy silnikowe, które nie posiadają uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi skoro konsekwencje w postaci cofnięcia uprawnień zostały przewidziane tylko w odniesieniu do uprawnień zezwalających na kierowanie pojazdami silnikowymi (art. 140 ustawy). W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, iż kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie nie jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa, co uzasadnia odmowę stwierdzenia jej nieważności. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie podważyły zasadności ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło