IV SA/Wa 1288/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia N. z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2010 roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia N. z siedzibą w O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., zwane dalej Kolegium, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia M. Sp. z o.o. z/s w O. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów komunalnych. Decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r. zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Podaniem z dnia 22 marca 2010 r. Stowarzyszenie "N." wystąpiło z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie udzielenia M.Sp. z o.o. z/s w O. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów komunalnych, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu rażące naruszenie prawa. Kolegium decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., odmówiło na podstawie art. 157 § 2 i 3 w zw. z art. 28 K.p.a., wszczęcia postępowania w ww. sprawie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Stowarzyszenie "N." nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., z uwagi na brak jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego o charakterze publicznym, z którego wynikałyby bezpośrednio dla skarżącego określone prawa lub obowiązki w postępowaniu administracyjnym. Kolegium podniosło ponadto, że Stowarzyszenie będące organizacją ekologiczną nie uczestniczyło na prawach strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. i tym samym nie korzystało z uprawnień określonych w art. 31 § 2 K.p.a i art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), co stanowi dodatkową przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania na wniosek Stowarzyszenia. Skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2010 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie "N.". Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...] kwietnia 2010 r., zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie szeregu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu obowiązującym przed 15 listopada 2008 r. m.in. art. 46 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 46 ust. 4a i 4b i art. 51 ust. 1 i 8) oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 z późn. zm.), m.in. art. 27 ust. 3 w zw. z art. 8. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie "N." szczegółowo wyjaśniło podnoszone zarzuty. W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymało stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] kwietnia 2010 r. Kolegium odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. wskazało na brak interesu prawnego Stowarzyszenia "N." w przedmiotowej sprawie. Tymczasem należy mieć na uwadze, że pozycja organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest zróżnicowana. Organizacja społeczna może być bowiem stroną postępowania administracyjnego (art. 28 i 29 K.p.a.) lub np. organem zajmującym stanowisko w sprawie, rozstrzyganej decyzją administracyjną (art. 106 K.p.a.). Zgodnie zaś z przepisem art. 31 § 3 K.p.a. organizacja społeczna może uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony lub, nie uczestnicząc w tym postępowaniu na prawach, może za zgodą organu administracji publicznej przedstawić temu organowi swój pogląd w sprawie, wyrażony w uchwale lub oświadczeniu jej organu statutowego (art. 30 § 5 K.p.a.). Nakłada to na organ administracji publicznej obowiązek starannego rozważenia przesłanek udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym przy uwzględnieniu zasady, że wyżej wskazane formy udziału organizacji społecznej w konkretnym postępowaniu powinny być ściśle rozgraniczane (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s.304). Stowarzyszenie "N." we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie kwestionowało stanowiska organu o braku interesu prawnego w świetle art. 28 K.p.a., ale jednocześnie jako podstawę żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego wskazało art. 31 § 1 pkt 1 i art. 31 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 1 K.p.a., organizacja społeczna może w sprawie innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny, natomiast art. 31 § 2 K.p.a. przewiduje, że organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Mając powyższe na uwadze organ winien więc rozpatrzyć żądanie Stowarzyszenia "N." o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 31 § 1 pkt 1 K.p.a. W szczególności powinien zbadać, czy wystąpienie przez Stowarzyszenie z żądaniem wszczęcia postępowania jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i czy za wszczęciem przemawia interes społeczny. Dopiero następnie organ winien wydać stosowne rozstrzygnięcie: postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu albo postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 31 § 2 K.p.a.). Za błędne należy uznać stanowisko Kolegium, że zastosowaniu powyższych uregulowań stała na przeszkodzie okoliczność nie uczestniczenia przez Stowarzyszenie "N." na prawach strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] września 2009 r. Należy wskazać, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowi nową sprawę administracyjną i w związku z powyższym organizacja społeczna może występować z żądaniem wszczęcia albo dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu nieważnościowym (art. 31 § 1 K.p.a,) bez względu na to, czy uczestniczyła na prawach strony w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym. Mając powyższe rozważania na względzie Sąd - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną, zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku, tj. rozpozna podanie Stowarzyszenia "N." o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie udzielenia M. Sp. z o.o. z/s w O. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów komunalnych, pod kątem uregulowań art. 31 § 1 pkt 1 i art. 31 § 2 K.p.a. Dopiero po ustaleniu istnienia przesłanek, o których mowa w tych przepisach, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, którego treść zależna będzie od wyników przeprowadzonego badania.