I SA/Ol 99/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-04-06
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wznowieniu postępowania administracyjnego i odmowie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych została wydana prawidłowo, w szczególności czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i czy istniały przesłanki do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że wznowienie postępowania było dopuszczalne, gdyż ujawniły się nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi. Jednak organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący sprzeczności między dowodami dotyczącymi powierzchni zalesienia, nie przesłuchując stron i nie dokonując wszechstronnych ustaleń faktycznych, co miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o jej niewykonalności do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący D.S. ubiegał się o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych o powierzchni 3,43 ha. Po kontroli terenowej stwierdzono zawyżenie powierzchni zalesienia oraz brak uprawnień do płatności z powodu nachylenia stoku. Organ I instancji uchylił wcześniejszą decyzję i odmówił przyznania płatności. Organ II instancji podtrzymał tę decyzję, kwestionując pomiary geodety zlecone przez skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 440 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.), Protokolant Starszy specjalista Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r., sprawy ze skargi D.S. na decyzję Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]"w sprawie uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania D.S.płatności na zalesienie oraz zamknięcia programu zalesieniowego.
W motywach decyzji organ odwoławczy stwierdził, że postanowieniem z dnia "[...]"stwierdzono spełnienie przez wnioskodawcę warunków przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych. Oświadczenie o wykonaniu zalesienia oraz protokół odbioru zalesienia gruntu rolnego przez Nadleśnictwo M.wnioskodawca złożył w dniu 5 maja 2006r. Decyzją z dnia "[...]". organ I instancji przyznał D.S.płatność na zalesienie gruntów rolnych do całej zadeklarowanej powierzchni, tj. 3,43 ha.
W dniu 21 maja 2010r. w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została kontrola na miejscu, podczas której stwierdzono zawyżenie powierzchni zadeklarowanej do zalesienia oraz brak uprawnień do korzystania z płatności wynikających z utrudnień w wykonaniu zalesienia i pielęgnacji zalesienia (nachylenia stoku powyżej 12 stopni). Ustalenia te były podstawą wznowienia postępowania zgodnie z art.145 §1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000, nr 98, poz.1071 ze zm., dalej jako kpa). W toku postępowania strona złożyła wyniki pomiaru powierzchni zalesienia wykonane na jej zlecenie przez uprawnionego geodetę, z których wynika, że powierzchnia zalesiona wynosi 3,51 ha. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał wyniki kontroli na miejscu. Podkreślił, że wykonane podczas kontroli fotografie oraz szkice pomiarów potwierdzają, że część gruntów wyłączona przez kontrolerów terenowych nie kwalifikuje się do płatności zalesieniowej, gdyż są siedliskiem, gruntem rolnym, stawem, zakrzaczeniami lub terenem porośniętym starodrzewem.
Uwzględniając wyniki ww. kontroli na miejscu, organ I instancji wyliczył, że procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku, a zalesioną powierzchnią stwierdzoną wynosi 20,77 % i na podstawie art.50 ust.3-5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. WE L nr 141 z 30 kwietnia 2004r. ze zm., dalej jako rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004), stwierdził, że dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jednocześnie wskazał, że w sprawie nie ma zastosowania art.68 ust.1 ww. rozporządzenia Komisji, gdyż to na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę Nadleśnictwu M., sporządzony został plan zalesienia gruntów rolnych będący podstawą wypełniania wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2005. Przed złożeniem wniosku strona winna zmierzyć deklarowane powierzchnie oraz sprawdzić ich nachylenie. W konsekwencji powyższego, organ I instancji, uchylił decyzję dotychczasową z dnia "[...]"odmówił przyznania D. S. płatności na zalesienie oraz zamknął program zalesieniowy.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona wniosła o jej uchylenie. Podniosła, że program zalesieniowy na jej gruntach został opracowany profesjonalnie i zatwierdzony przez Nadleśnictwo M.. Stwierdziła, że zadeklarowana powierzchnia odpowiada stanowi faktycznemu, co potwierdził pomiar dokonany przez niezależnego geodetę. Strona wniosła o ponowne komisyjne dokonanie stosownych pomiarów.
Organ II instancji stwierdził, iż wnioskodawca ubiegał się o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych do łącznej powierzchni 3,43 ha, położonych na działce ewidencyjnej nr 287 obręb Kwietnik, oznaczonej jako C, z czego powierzchnię 1,41 ha wskazał jako znajdującą się na stokach o nachyleniu powyżej 12 stopni, ze względu na co naliczane jest większe wsparcie na zalesienie oraz premia pielęgnacyjna.
Organ zaznaczył przy tym, że podstawa prawna wznowienia postępowania w niniejszej sprawie odnosi się do sytuacji, gdy organ prowadzący pierwotne postępowanie nie miał pełnego obrazu stanu faktycznego sprawy. Uzyskanie przez organ I instancji informacji wskazujących na fakt nie wykonania zalesienia na części działki rolnej oznaczonej jako C oraz brak zalesienia na stokach o nachyleniu powyżej 12 stopni obligowało organ do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie. Biorąc pod uwagę protokół z kontroli z dnia 21 maja 2010r. nie budzi, zdaniem organu, wątpliwości, że ww. nowe okoliczności istniały w dniu wydania decyzji dotychczasowej i nie były wówczas znane organowi.
Odnosząc się do przedłożonego przez stronę wyniku pomiaru spornej działki przez geodetę, organ wskazał, że weryfikacja wyników kontroli na miejscu, potwierdziła prawidłowość ustaleń organu. Dokumentacja fotograficzna wraz z oznaczonymi na szkicu pomiarowym miejscami wykonania zdjęć ukazuje w sposób niebudzący wątpliwości, że obszary wyłączone przez inspektorów terenowych nie kwalifikują się do płatności zalesieniowej. Zaznaczył, że nie ma konieczności powtarzania pomiarów, gdyż zostały one wykonane prawidłowo sprzętem wysokiej klasy, z zachowaniem parametrów dokładności. Nadmienił, że przepisy dopuszczają przeprowadzanie kontroli bez udziału producenta rolnego.
W toku postępowania ustalono również, że dokumentem na podstawie którego Nadleśnictwo M. sporządziło D.S. plan zalesienia była jego deklaracja z dnia 25 lutego 2005r., w której wskazał powierzchnię zalesienia 3,43 ha oraz powierzchnię 1,41 ha jako położoną na stokach o nachyleniu powyżej 12 stopni. Plan zalesienie opierał się zatem na deklaracji strony, dlatego to strona ponosi odpowiedzialność za nieprawidłowo zadeklarowane dane – zawyżoną powierzchnię zalesienia oraz wskazanie 1,41 ha powierzchni o nachyleniu powyżej 12 stopni, którego to nachylenia kontrola nie potwierdziła.
Odnosząc się do treści przedłożonego przez stronę pomiaru zalesionych gruntów, wykonanego na jego zlecenie przez uprawnionego geodetę, organ wskazał, że nie został on uwzględniony, gdyż przy tym pomiarze nie wykluczono starodrzewów i zakrzaczeń, które widoczne są na ortofotomapach wykonanych w 2005r., a które nie kwalifikują zadeklarowanych gruntów do objęcia wnioskowaną płatnością.
Zdaniem organu II instancji, Kierownik Iławskiego Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo obliczył, że wnioskodawca przedeklarował powierzchnię wskazaną we wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych o 20,77 %, co skutkowało odmową przyznania płatności na zalesienie. Powyższe było konsekwencją nie spełnienia warunku określonego w § 7 ust.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej programem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 187, poz.1929 ze zm.), gdyż wnioskodawca nie zalesił całości zadeklarowanych gruntów, do czego zobowiązał się we wniosku o przyznanie płatności na zalesienie.
Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie ma zastosowania art.68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który określa wyjątki od stosowania obniżek i wyłączeń. Według organu to na podstawie deklaracji strony z dnia 25 lutego 2005r. sporządzony został plan zalesienia gruntów rolnych, będący podstawą wypełnienia wniosku o przyznanie płatności na zalesienie. Podkreślono również, że to strona ponosi odpowiedzialność za zgodność zalesienia z wnioskiem i to ona powinna przed jego złożeniem dokonać pomiaru zadeklarowanego areału z uwzględnieniem ustalenia jego nachylenia.
W konsekwencji powyższego organ stwierdził, że areał o powierzchni 1,41 ha nie znajduje się na stokach o nachyleniu powyżej 12 stopni, a zalesienie wykonane zostało na powierzchni 2,84 ha.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższą decyzję D. S. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucił naruszenie:
- art.145 §1 kpa, poprzez wznowienie postępowania i uchylenie decyzji w sytuacji, gdy w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do wznowienia postępowania, to jest nie zaistniały nowe okoliczności istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji,
- art.7, 8 i 84 kpa, poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie, to jest przez nie zbadanie w sposób niebudzący wątpliwości jaka powierzchnia została w rzeczywistości zalesiona przez skarżącego.
Skarżący podniósł, że na potwierdzenie faktu zalesienia zadeklarowanej we wniosku o płatność powierzchni przedstawił w toku postępowania pomiar dokonany przez uprawnionego geodetę. Organ winien wskazać, z którymi pomiarami się nie zgadza i dlaczego, ogólnikowe stwierdzenie, że przedstawiony pomiar jest nieobiektywny narusza zasadę prawdy materialnej i nie daje możliwości skontrolowania poprawności podjętego rozstrzygnięcia. Nie wiadomo jaka jest ogólna powierzchnia działki i jaką jej część organ wyłączył. Skarżący podkreślił, że nie był obecny przy czynnościach kontrolnych, ale organ powinien zadbać by sporządzona przez niego dokumentacja była rzetelna i nie budziła zastrzeżeń. Zaznaczył, że wznowienie postępowania winno mieć zastosowania w wyjątkowych sytuacjach, gdy organ nie ma żadnych wątpliwości, że pierwotna decyzja nie może się ostać. Organ zarzucił przedeklarowanie powierzchni o 20,77 %, a błąd w wysokości do 20% nie pozbawiałby go płatności. Z uwagi na niewielki błąd organ powinien dopuścić dowód z opinii biegłego geodety i leśnika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 2 kwietnia 2011r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Podtrzymał argumentację zawartą w skardze i podkreślił, że w dniu 9 listopada 2009r. Starostwo Powiatowe zmieniło klasyfikację gruntów objętych działką nr 287, na której przeprowadzono zalesienie. Ze zmiany tej wynika, że zalesienie nastąpiło na powierzchni 3,51 ha kosztem powierzchni zajętej poprzednio na pastwiska. Za las o ww. powierzchni skarżący opłaca podatek leśny. Podniósł, że organ w uzasadnieniu decyzji wskazał na to, że obszar zmierzony przez geodetę obejmuje starodrzewa, ale nie wskazał jaka część powierzchni działki winna być z tego powodu wyłączona. Stwierdził, że organ nie może wykluczyć, że przy pomiarach błąd nastąpił po jego stronie oraz, że nie znane są powody, dla których organ podtrzymuje swoje stanowisko, zamiast doprowadzić do pomiarów przy użyciu odpowiedniego sprzętu, by nie było żadnych wątpliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. z punktu widzenia jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, wynika zaś, że zaskarżony akt (decyzja , postanowienie) ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podnieść na wstępie należy, iż przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania, a zatem w pierwszej kolejności zbadać należy, czy organy nie naruszyły zasady trwałości decyzji administracyjnych, określonej w art.16 § 1 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne, zmiana lub uchylenie takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwracano uwagę, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów procesowych, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (por. wyrok uchwała 7 sędziów NSA z 2 grudnia 2002r. o sygn. akt OPS 11/02, publ. Prok. i Pr. 2003/2/46).
Podstawy wznowienia postępowania wymienione zostały w art.145 § 1 kpa. Podkreślić przy tym trzeba, że przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek wznowienia. Jedną z podstaw wznowienia postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. O zaistnieniu tej podstawy można więc mówić, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, są one istotne dla sprawy (mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie), nie były znane organowi, który wydał decyzję oraz istniały w dniu wydania decyzji.
Z protokołu kontroli na miejscu wynika, że na działce ewidencyjnej nr 287 obręb Kwietnik, oznaczonej jako C, zalesienie wykonano na powierzchni 2,84 ha, a nie 3,43 ha. Nadto nie stwierdzono, aby powierzchnia 1,41 ha znajdowała się na stokach o nachyleniu powyżej 12 stopni. W planie zalesienia, jak i we wniosku skarżącego, wskazana została natomiast powierzchnia 3,43 ha, z czego 1,41 ha o nachyleniu powyższej 12 stopni. Wykonanie planu zalesienia powinno polegać na nasadzeniu drzew na wskazanej powierzchni. Kontrola na miejscu, przeprowadzona w dniu 21 maja 2010r. w gospodarstwie rolnym strony wykazała zaś, że część zadeklarowanego obszaru nie kwalifikuje się do płatności zalesieniowej.
Okoliczności te są nowymi okolicznościami faktycznymi, które istniały w dniu wydania decyzji z dnia 4 lipca 2006r., ale nie były one znane organowi, który decyzję wydawał. Organ oparł się wówczas na wniosku skarżącego i dołączonych przez niego dokumentach, nie przeprowadzał kontroli gospodarstwa rolnego. Okoliczności te mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż pomoc finansowa na zalesianie gruntów rolnych jest udzielana wyłącznie do działek rolnych, które zostały zalesione zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 187, poz.1929 ze zm.).
Weryfikacja wykonania zalesienia polega na porównaniu planu zalesienia z faktycznymi nasadzeniami. Wykonanie planu zalesienia powinno polegać na nasadzeniu drzew na wskazanym gruncie. Organ stwierdzając podczas kontroli, że skarżący nie zrealizował zalesienia na części działki oznaczonej jako C miał podstawę do wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie przyznania płatności z tytułu zalesienia. Tym samym zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 5 kpa nie jest zasadny, spełnione bowiem zostały wymogi w nim określone.
W toku tego postępowania organ zobowiązany jest jednakże do przestrzegania zasad ogólnych postępowania, w tym zwłaszcza zasady prawdy materialnej. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala bowiem na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, przystającego do tego stanu.
W niniejszej sprawie strona przedłożyła wyniki pomiaru zalesienia spornej działki, dokonanego na jej zlecenie, przez uprawnionego geodetę. Pomiar ten potwierdził powierzchnię zalesienia 3,51 ha. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzono jedynie, że ww. pomiary są nieobiektywne i dlatego ich nie uwzględniono. Za udowodnione i wiarygodne uznano natomiast wyniki kontroli na miejscu (s.5 decyzji akapit 1). W odwołaniu strona wniosła o: "ponowne komisyjne dokonanie stosownych pomiarów" (k.61 akt administracyjnych). Organ ograniczył się do weryfikacji protokołu z czynności kontrolnych, w wyniku której stwierdzono, że analiza dokumentacji nie wykazała błędów, które skutkowałyby ponowną kontrolą na miejscu. Z notatki służbowej inspektora dokonującego kontroli wynika, że pomiarów dokonano prawidłowo, sprzętem wysokiej klasy z zachowaniem parametrów dokładności (k.64 akt administracyjnych). Z kolei w uzasadnieniu decyzji organu II instancji stwierdzono, że pomiar wykonany przez geodetę nie został uwzględniony, gdyż geodeta nie wykluczył starodrzewów i zakrzaczeń, które widoczne są na ortofotomapach.
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że organ naruszył art. 7 i art. 77 § 1 kpa, które obligują go do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 80 kpa, w którym wyrażona została zasada swobodnej oceny dowodów. W przypadku istnienia sprzecznych dowodów na tę samą okoliczność organ nie może wybrać jednego i uznać go za wiarygodny bez ustalenia i wskazania co wpłynęło na powstanie tych sprzeczności i czy można je wyeliminować. W takim przypadku należało w pierwszej kolejności przesłuchać geodetę, który wykonywał kwestionowany przez organ pomiar, na okoliczność sposobu jego wykonania, stosowanej metody pomiaru i ewentualnych wyłączeń powierzchni jako niekwalifikującej się do uznania za zalesioną. W toku postępowania organ nie przesłuchał również inspektorów, którzy wykonywali kontrolę na miejscu, a na pomiarach których oparto decyzję. Jeden z kontrolujących jedynie w lakonicznej notatce służbowej stwierdził, że pomiary wykonano prawidłowo (k.64 akt administracyjnych).
Podkreślić przy tym należy, iż w niniejszej sprawie dokonanie prawidłowego pomiaru jest uzależnione od przyjęcie odpowiedniej metody pomiaru. Należy mieć bowiem na względzie, iż zakładając uprawę leśną, producent rolny zobowiązany jest do zachowania odpowiednich odległości uprawy leśnej od granic innych upraw, czy też granic sąsiednich działek. Zgodnie z § 8 ust.3 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, uprawę leśną zakłada się w odległości co najmniej 1,5 m. od granicy sąsiedniej działki użytkowanej jako grunt leśny i co najmniej 3 m od granicy sąsiedniej działki użytkowanej jako grunt rolny, stanowiącej własność innego podmiotu. Z akt sprawy nie wynika, z jakimi działkami graniczy działka ewidencyjna nr 287, na której położona jest działka rolna oznaczona jako C – czy są to działki należące do wnioskodawcy, czy do innego podmiotu oraz czy stanowią grunty rolne, czy leśne. Nie wiadomo również, czy powierzchnia składająca się na takie właśnie obowiązkowe strefy buforowe została wliczona do powierzchni zalesionej w rozpoznanej sprawie.
Organ zarzuca, że stanowisko geodety co do powierzchni zalesionej jest bardzo ogólnikowe, ale sam opiera się na równie ogólnikowym protokole z czynności kontrolnych. Z protokołu tego wynika jedynie, że przyjęto szerokość strefy buforowej 1,25 m, nie wskazano jednakże podstawy powyższego. Nadto zaznaczyć należy, iż protokół z czynności kontrolnych znajdujący się w aktach sprawy oraz protokół, który otrzymał skarżący nie są identyczne – w tym ostatnim protokole na stronie 4 są skreślenia oraz zaznaczona jest rubryka dotycząca pomiaru obligatoryjnego powierzchni grodzenia siatką. Taka praktyka, zdaniem Sądu, jest niedopuszczalna. Zarówno strona, jak i organ winny dysponować protokołem z czynności kontrolnych o identycznej treści, czyli strona musi otrzymać protokół taki jakim dysponuje organ prowadzący postępowanie. Odmienna praktyka może świadczyć o braku rzetelności przeprowadzonej kontroli. Nie mogą istnieć protokoły z tej samej kontroli, podpisane przez te same osoby, o różnej treści.
Organ przyjął także, iż na części działki zadeklarowanej do zalesienia znajdował się m.in. staw, siedlisko, grunty rolne, które podlegają wyłączeniu. Z porównania szkicu wykonanego w trakcie czynności kontrolnych i zaznaczenia obszaru zalesionego na mapce wykonanej przez geodetę, wynika, że geodeta dokonując stosownych pomiarów również tereny te wyłączył.
W przypadku dalszego istnienia sprzeczności należałoby – o co wnioskowała strona – przeprowadzić ponowną kontrolę na miejscu z udziałem biegłego geodety. Zgodnie z art.84 §1 kpa organ uprawniony jest do powołania biegłego w celu wydania opinii, w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne.
Przyjęcie zaś przez organ, że pomiary wykonane przez geodetę na zlecenie strony nie są wiarygodne, a pomiary wykonane podczas kontroli na miejscu są prawidłowe i tylko one stanowią podstawę wydania decyzji, narusza zasadę swobodnej oceny dowodów. Ocena ta zamiast być oceną swobodną, przekształciła się w ocenę dowolną. Podkreślić przy tym należy, iż zgodnie z art. 80 kpa, organ na podstawie całego zebranego materiału dowodowego ocenia czy dana okoliczność została udowodniona. Oceny tej nie dokonuje "wybiórczo", na podstawie poszczególnych dowodów, a jedynie oceniając wszystkie dowody łącznie. Innymi słowy organ obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic w zebranych dowodach.
W rozpoznanej sprawie organ pominął znajdującą się w aktach decyzję Starostwa Powiatowego z dnia "[...]". (k. 49 akt administracyjnych). Decyzją tą uprawniony organ zatwierdził zmianę klasyfikacji gruntów trwale zmienionych użytków rolnych – pastwisk na las. Zmiana ta dotyczy działki ewidencyjnej nr 287 o powierzchni 3,50 ha. Organ w ogóle nie ocenił tego dowodu, a może on mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przed zmianą klasyfikacji gruntów Starosta przeprowadza bowiem postępowanie administracyjne.
Dopiero po wyjaśnieniu sprzeczności między pomiarami spornej działki dokonanymi przez inspektorów i przez geodetę oraz po ewentualnym dokonaniu ponownej kontroli na miejscu tej działki z udziałem biegłego, jednoznacznym wyjaśnieniu jaka powierzchnia została zalesiona oraz czy powierzchnia ta obejmuje obszar o nachyleniu stoku powyżej 12 stopni i wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, możliwe będzie podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie opisanego na wstępie wniosku skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych.
Reasumując stwierdzić należy, że organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie rozważył bowiem wszystkich istotnych okoliczności, zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 kpa i nie poczynił wszechstronnych ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowej oceny materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 80 kpa. Tym samym organ naruszył również wskazany w skardze przepis art.8 kpa, czyli zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż - jak już wskazano - tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny może być podstawą prawidłowego zastosowania prawa materialnego.
Na rozprawie Sąd nie uwzględnił zgłoszonych w piśmie procesowym z dnia 2 kwietnia 2011r. wniosków dowodowych. Zgodnie z art. 106 §3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Część z załączonych do pisma procesowego dokumentów znajdowała się w aktach sprawy (protokół odbioru zalesienia gruntu rolnego, decyzja Starosty Powiatowego z dnia "[...]"pismo dotyczące pomiarów wykonanych przez geodetę), część nie miała wpływu na wynik sprawy (skarga kierowana do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, faktury na zakup sadzonek), a część powstała po wydaniu zaskarżonej decyzji (wypis z rejestru gruntów, decyzja w sprawie zobowiązania pieniężnego na rok 2011). Na rozprawie strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z protokołu z czynności kontrolnych doręczony skarżącemu, na okoliczność braku rzetelności postępowania. Sąd dowód ten dopuścił.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję. O tym, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na zasadzie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło