I SA/Wa 589/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oddala skargę. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H. M., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2008 r. nr [...] nakazującą wykonanie robót w budynku znajdującym się w P. przy [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Kierownik Delegatury, działając z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, decyzją z dnia [...] września 2008 r. nakazał B. M. i H. M. wykonanie robót w budynku znajdującym się P. przy [...]. H. M. złożył odwołanie od tej decyzji. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym ustalił, iż w wyniku kontroli stanu zachowania przedmiotowego budynku przeprowadzonej na podstawie art. 38 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez organ pierwszej instancji potwierdzono zły stan budynku. W szczególności stwierdzono: odchylenie ściany szczytowej (tylnej) budynku, znaczne zniszczenia drewnianych elementów konstrukcyjnych budynku, wybrzuszenie ściany zachodniej. Ustalono także, że właściciele obiektu nie wykonali zaleceń pokontrolnych z dnia [...] lutego 2007 r. Ponadto stwierdzono dokonanie przez właścicieli zabytku przebudowy elewacji frontowej, w tym wstawienie okien z PCV, bez pozwolenia organu ochrony zabytków. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ocenił, iż organ pierwszej instancji miał podstawy, zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami do wydania decyzji nakazującej władającym zabytkiem podjęcie określonych działań. Organ pierwszej instancji miał także pełne podstawy prawne, stosownie do art. 45 ust. 1 ww. ustawy, do wydania decyzji zobowiązującej do przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu w zakresie obejmującym usunięcie stolarki okiennej PCV i zamontowanie okien drewnianych, gdyż w przedmiotowej sprawie dopuszczono się ewidentnej samowoli z naruszeniem przepisu art.36 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odnosząc się do stanowisko zawartego w odwołaniu organ wyjaśnił, że opieka nad zabytkiem sprawowana jest przez jego właściciela lub posiadacza polega w szczególności na zapewnieniu warunków zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie, a także korzystanie z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wyjaśniając podstawy uchylenia decyzji wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana w sprawie dwóch, odrębnych postępowania administracyjnych. Podstawę decyzji powinien stanowić przepis art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami lub art. 45 ust. 1 tej ustawy, bowiem inne przesłanki wskazują na konieczność wydania decyzji administracyjnych na podstawie ww. przepisów. Oczywiście organ może prowadzić dwa postępowania administracyjne równolegle, kończąc je dwiema decyzjami. Organ odwoławczym zaznaczył, iż z przepisu art. 61 § 4 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji publicznej zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania z urzędu. W niniejszej sprawie Kierownik Delegatury w L. naruszył ww. przepis, bowiem nie zawiadomił stron o wszczęciu postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji. Organ pierwszej instancji, wbrew wyraźniej dyspozycji przepisu art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nie wyznaczył terminu wykonania działań nakazanych w punktach 1 – 4, rozumianego jako termin ich zakończenia. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie może być w żadnej mierze rozumiane jako termin ich zakończenia. Rygor natychmiastowej wykonalności określa w istocie moment rozpoczęcia prac. Natomiast określenie terminu zakończenia robót pozwala na ustalenie, kiedy obowiązek powinien zostać wykonany. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera jedynie nieczytelny podpis, natomiast w decyzji nie podano imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, stosownie do wymagań art. 107 § k.p.a. Wskazane powyżej naruszenie przepisów proceduralnych i ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przesądzają o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł H. M. Skarżący zarzucił organowi nieustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu, brak odpowiedzi na skargę z dnia 27 września 2009 r. oraz bezprawne wydanie nakazu z dnia [...] lutego 20010 r. nr [...]. H. M. podniósł także, iż nakazywanie wykonania prac bez zapewnienia strony finansowej nie może mieć miejsca w państwie prawa, jest ingerencją w prawo własności. Skarżący stwierdził, iż decyzje należy w całości odrzucić jako niezgodnie z obowiązującą Konstytucją. Jednocześnie skarżący wystąpił o zwrócenie się przez Sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób prowadzący do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uzasadniając powyższe stanowisko należy na wstępie wskazać, iż art. 64 ust. 3 Konstytucji stanowi, iż własność może być ograniczona tylko drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Z art. 45 ust. 1 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.; dalej: "ustawa") wynika, iż możliwe jest, w wypadku potwierdzenia okoliczności wymienionych w tych przepisach, nakazanie przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, przy określeniu terminu wykonania tych czynności albo zobowiązanie do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie, czy też przeprowadzenie, w terminie określonym w decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku. Powyższe oznacza, iż obowiązki nałożone na H. M. wynikały z przepisów ustawy, a zatem ograniczenie prawa własności miało swoje źródło w akcie prawa określonym w art. 64 ust. 3 Konstytucji i – w ocenie Sądu – ustawa nie narusza istoty prawa własności. Stąd brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego i wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy wyjaśnić, iż w przedmiotowym postępowaniu sądowym właściwe i dopuszczalne było jedynie dokonanie oceny zgodności z prawem decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2010 r. Pozostałe akty wydane Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego lub inne organy, także dotyczące przedmiotowej nieruchomości w zakresie ochrony wynikającej z ustawy, pozostawały w tej sprawie poza kognicją Sądu. Wobec tego zarzuty co do braku odpowiedzi na skargę z dnia 27 września 2009 r. oraz bezprawne, co podnosi skarżący, wydanie nakazu z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2010 r. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji i odwołania zawartego w piśmie z dnia 24 września 2008 r. potwierdza, iż organ drugiej instancji nie ustosunkował w sposób wyczerpujący się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy bowiem stwierdził i wyjaśnił, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania przed organem pierwszej instancji, który obowiązany był przede wszystkim wydać w dwie decyzje. Podstawę prawną pierwszej decyzji powinien stanowić art. 49 ust. 1 a drugiej - art. 45 ust. 1 ustawy. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dostrzegł także między innymi, iż organ pierwszej instancji uchybił obowiązkowi określonemu w art. 49 ust. 1 ustawy, gdyż nie wyznaczył terminu wykonania działań nakazanych w punktach 1 – 4 decyzji. W końcu organ odwoławczy wytknął, iż decyzja organu pierwszej instancji nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 1 k.p.a. Przedstawione powyżej stanowisko organu odwoławczego nie uchybia prawu. Stwierdzone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji uzasadniały wydanie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając przedstawione okoliczności sprawy administracyjnej, Sąd stwierdza, iż zarzuty skarżącego były niezasadne w zakresie odnoszącym się do ocenianej decyzji lub nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi. Nie zostało także potwierdzone, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do innych naruszeń prawa, które co najmniej mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.