I SA/Wa 2001/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-07
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Elżbieta Lenart, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna dysponująca prawem zarządu do nieruchomości ma przymiot strony w postępowaniu o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli?Ratio decidendi
Osoba prawna dysponująca prawem zarządu do nieruchomości ma interes prawny i przymiot strony w postępowaniu o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste, ponieważ wynik tego postępowania bezpośrednio wpływa na jej sytuację prawną, gdyż prawo zarządu wygasa z mocy prawa po uprawomocnieniu się decyzji o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Wobec tego umorzenie postępowania odwoławczego z powodu braku przymiotu strony jest niezgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca spółka P. w W. złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta miasta W. przyznającej prawo użytkowania wieczystego nieruchomości następcom prawnym dawnych właścicieli. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że P. nie ma przymiotu strony, gdyż dysponuje jedynie posiadaniem nieruchomości, a nie prawem zarządu. Skarżąca podniosła, że posiada prawo zarządu przekształcone w użytkowanie wieczyste i ma interes prawny w sprawie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi P. w W. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących P. w W. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [..] decyzją z dnia [..] sierpnia 2010 r. nr [..] po rozpoznaniu odwołania P. od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [..] lutego 2010 r. nr [..] przyznającej prawo wieczystego użytkowania do nieruchomości położonej w W. przy ul. [..] stanowiącego własność Skarbu Państwa o łącznej powierzchni [...] m2 oznaczonej jako projektowane działki ewidencyjne nr [..] z obrębu [..] o pow. [...] m2 oraz nr [..] z obrębu [..] o pow. [..] m2 stanowiące część dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:
Wyżej opisana nieruchomość była własnością M. W. i znajdowała się na terenie objętym dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279 z późn. zm.). Z dniem jego wejścia w życie tj. dniem 21 listopada 1945 r. na podstawie art. 1 w/w dekretu przeszła na własność gminy m.st. Warszawy. Następnie zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) wskazana wyżej nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa.
W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 7 ust. 1 w/w dekretu, ponieważ grunt przedmiotowej nieruchomości został objęty przez Gminę w posiadanie w dniu [..] listopada 1948 r. tj. w dniu ogłoszenia Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] W. Nr [...]. W związku z powyższym, organ pierwszej instancji ustalił, że termin na złożenie skutecznego wniosku o własność czasową upływał z dniem [..] maja 1949 r. Natomiast przedmiotowy wniosek został złożony z zachowaniem określonego wyżej terminu tj. w dniu [...] października 1948 r.
Ustalono także następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości, w osobach I. O. oraz T. H. Ustalono, że przedmiotowa nieruchomość stanowi obecnie własność Skarbu Państwa i stanowi teren kolejowy zamknięty, pozostający we władaniu spółki P.
Po przeprowadzeniu postępowania dotyczącego powyższego wniosku Prezydent Miasta [...] W. wydał w dniu [..] lutego 2010 r. decyzję którą ustanowiono na 99 lat prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w W. przy ul. [...] o łącznej powierzchni [..] m2 oznaczonej jako projektowane działki ewidencyjne nr [..] z obrębu [..] o powierzchni [..] m2 oraz nr [..] z obrębu [..] o powierzchni [..] m2, stanowiące część nieruchomości dawniej oznaczonej hipotecznie jako [..] na rzecz Ireny P. O. w ½ części i T. H. w ½ części, ustalając jednocześnie czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do opisanego wyżej gruntu.
Jednocześnie odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości oznaczonej jako [...] stanowiącej projektowaną działkę ewidencyjną nr [..] o powierzchni [..] m2, na której znajdują się tory kolejowe.
Od powyższej decyzji P. złożyła w terminie odwołanie. Odwołująca się zarzuciła organowi rozpatrującemu sprawę w pierwszej instancji, że została w ramach prowadzonego postępowania pominięta jako strona, a organ rozpatrujący sprawę nie uwzględnił wszelkich okoliczności sprawy tzn., że przedmiotowa nieruchomość stanowi obecnie teren stacji kolejowej W. [..] i jest to teren zamknięty.
W odpowiedzi na odwołanie, pełnomocnik następców prawnych dawnego właściciela wskazał, że odwołująca się spółka P. nie jest stroną niniejszego postępowania. Dodatkowo T. H. wskazał, że na terenie przedmiotowej nieruchomości P. planują wybudować osiedle. Zatem w ocenie strony, teren ten nie jest niezbędny dla rozwoju infrastruktury kolejowej i tym samym dla funkcjonowania samego przedsiębiorstwa.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy stwierdził, że podstawową kwestią w przedmiotowej sprawie było ustalenie czy odwołanie zostało wniesione przez stronę tego postępowania.
Organ ten ustalił, że P. było osobą prawną. Wynika to z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym P., oraz art. 3 uchylającej ją ustawy z dnia 6 lipca 1995 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe, która została uchylona przez ustawę z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P., zgodnie z którą przedsiębiorstwo państwowe – P. zostało przekształcone w spółkę prawa handlowego, które wcześniej decyzją Wydziału Geodezji i Gospodarki Urzędu [..] z dnia [..] czerwca 1989 r. nr [..], jako Przedsiębiorstwo P. nabyło prawo zarządu przedmiotowej nieruchomości.
Wskazana wyżej decyzja została wydana pod rządami przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74). Z kolei pod rządami obowiązującej obecnie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.; dalej jako ugn) stan ten uległ zmianie. Przepisy przejściowe ugn w art. 199 ust. 2 stanowią, że zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości. Podobnie przepis art. 43 ugn definiuje trwały zarząd, jako formę prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. Natomiast art. 4 ugn zawierający zbiór definicji legalnych pojęć używanych na gruncie ustawy wskazuje w pkt 10, że za jednostkę organizacyjną uważa się jedynie jednostkę nie posiadającą osobowości prawnej. Skonstruowana na podstawie w/w przepisów norma prawna wskazuje zdaniem organu jednoznacznie, że nie istnieje w obecnym stanie prawnym "prawo" trwałego zarządu przysługującego osobie prawnej. Potwierdza to zdaniem organu przepis art. 51 ugn, rozróżniający formy wyposażenia jednostek organizacyjnych i państwowych osób prawnych, zgodnie z którym państwowe osoby prawne wyposaża się w nieruchomości przenosząc na ich rzecz prawo własności nieruchomości, bądź oddając te nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Państwowe jednostki organizacyjne wyposaża się zaś w nieruchomości oddając te nieruchomości w trwały zarząd.
Z powyższych powodów organ przyjął, że zarząd jako forma władania nieruchomościami określony w obecnie nieobowiązującej ustawie z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości już nie istnieje, ponieważ trwały zarząd, jak wyżej wskazał przysługuje jedynie jednostkom nie posiadającym osobowości prawnej. Dlatego też P. nie przysługiwały uprawnienia związane z zarządem/zarządem trwałym, jako prawną formą władania nieruchomością Skarbu Państwa. Zdaniem organu nawet jeśli P. faktycznie uprawnienia te wykonują, to należy uznać, że są one jedynie posiadaczem nieruchomości w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Zdaniem organu posiadacz nieruchomości, któremu nie przysługują do niej żadne prawa, nie może być stroną w postępowaniu dotyczącym wniosku złożonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, dysponuje on bowiem jedynie faktycznym wynikającym z posiadania interesem w postępowaniu. Natomiast wszelkie uprawnienia dotyczące w/w nieruchomości znajdują się po stronie Skarbu Państwa. W oparciu o powyższe organ uznał, że w ramach niniejszego postępowania brak jest po stronie P. interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa.
W związku z tym zdaniem organu, zarzut naruszenia art. 28 kpa poprzez odmowę uznania P. za stronę postępowania jest niezasadny. Natomiast stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, musiało nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa i dlatego też organ nie miał podstaw do rozpatrywania pozostałych zarzutów odwołania odnoszących się do decyzji Prezydenta [..] W. z dnia [..] 2010 r.
Na decyzję Wojewody [..] z dnia [...] 2010 r. skargę do WSA w Warszawie złożyły P. w W. wnosząc o jej uchylenie.
Decyzji powyższej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 200 ust. 1 i art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 28 kpa oraz art. 7 kpa i art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
W obszernym uzasadnieniu podniesiono między innymi, że stanowisko Wojewody jest zdaniem skarżącego błędne i w związku z tym umorzenie postępowania odwoławczego było bezzasadne
Skarżąca podniosła, że decyzją z dnia [..] 1989 r. nr [...] wdaną przez Urząd [...] oddano w zarząd P. W., na czas nieoznaczony, nieruchomość położoną na odcinku [..] obręb [....] działkę ewidencyjną nr [..] o pow. [...] m2..
Część nieruchomości o pow. [...] m2 wymieniona w powołanej decyzji odpowiada obecnie działce nr ew. [...], w wyniku podziału której powstały m.in. projektowane działki nr [..] i nr [...]. Powyższe działki zostały objęte wnioskiem uwłaszczeniowym z dnia [..] 1999 r. złożonym przez przedsiębiorstwo państwowe P. na podstawie art. 200 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skierowanym do Wojewody [..] – postępowanie w toku.
W uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie organ pominął, iż toczy się obecnie sprawa o uwłaszczenie P. jako następcy prawnego przedsiębiorstwa państwowego P.
Skarżąca w/w wnioskiem z dnia [..] 1999 r. złożonym do Wojewody [..], działając na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wniosła o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków, budowli i urządzeń.
W dniu [..] grudnia 1990 r. nieruchomość oznaczona, jako działka ewidencyjną nr [..] o pow. [..] m2, stanowiąca stację kolejową [...], pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego P. Fakt ten potwierdza decyzja wydana w dniu [..] 1989 r. na mocy której Urząd Dzielnicy [.....] oddał w zarząd P. Centralnej Dyrekcji [...] w W. nieruchomość położoną w dzielnicy W. w obrębie [..], stanowiącej działki ewidencyjne nr [..] i [...] o łącznej powierzchni [..] m2 – część nieruchomości [..] m2 odpowiada obecnie działce ewid. nr [..] z obrębu [...].
Zdaniem skarżącej wbrew stanowisku Wojewody spółka P. jest stroną w przedmiotowej sprawie, gdyż pozostaje w mocy decyzja z dnia [..] 06.1989 r. wydana przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] o oddaniu w zarząd przedsiębiorstwu państwowemu P. przedmiotowej nieruchomości.
Natomiast zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w sprawach niezakończonych przed 1 stycznia 1997 r. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa nieruchomości, na podstawie decyzji właściwego organu nabycie prawa wieczystego użytkowania gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali na tym gruncie posadowionych, przez państwowe osoby prawne, które posiadały te grunty w zarządzie. Kryterium państwowej osoby prawnej odpowiada zdaniem skarżącej działające na podstawie przepisów szczególnych przedsiębiorstwo państwowe P., a także jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, powstała w wyniku przekształcenia (komercjalizacji) tego przedsiębiorstwa państwowego.
Po komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego P. następcą prawnym tego przedsiębiorstwa jest P. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2000 r. Nr 84, poz. 948 ze zm.), Minister Transportu i Gospodarki Morskiej dokonał komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego P. (akt komercjalizacji podpisany w dniu [...] 2000 r.), które to przedsiębiorstwo państwowe z dniem [..] stycznia 2001 r. zostało przekształcone w spółkę akcyjną P.
Dlatego też zdaniem skarżącej niniejsze postępowanie dotyczy interesu prawnego P. i wynik tego postępowania ma wpływ na przysługujące P. prawa do przedmiotowej nieruchomości.
Skoro bowiem były właściciel lub jego następcy prawni (w sytuacji gdy pozostaje do rozpoznania wniosek złożony w trybie art. 7 dekretu z dnia 26.10.1945 r.) mogą domagać się wzruszenia decyzji uwłaszczeniowej w trybie nadzorczym, to zdaniem skarżącej należy przyjąć, że w sprawie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości warszawskiej na podstawie pozostającego do rozpoznania wniosku złożonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), P. przysługuje prawo strony z uwagi na posiadane prawo zarządu przekształcone z mocy prawa w użytkowanie wieczyste.
Decyzja Prezydenta Miasta [...] W. z dnia [..] 2010 r. poprzez przyznanie prawa użytkowania wieczystego następcom prawnym dawnych współwłaścicieli, a co za tym idzie poprzez odebranie P. posiadania przedmiotowej nieruchomości, uniemożliwia wykonywanie przysługującego P. prawa zarządu przekształconego z mocy prawa w użytkowanie wieczyste i narusza w ten sposób interes prawny P.
Skarżąca P. winna być wobec powyższego traktowana jako strona niniejszego postępowania.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy poprzez wadliwą ocenę przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w powiązaniu z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wywiódł błędny wniosek o braku interesu prawnego po stronie P.
Przysługujące P. prawo zarządu uległo przekształceniu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1998 r. w prawo użytkowania wieczystego, które przysługuje obecnie skarżącej spółce P.
W niniejszej sprawie zdaniem skarżącej organ naruszył, również art. 7 kpa tj. zasadę prawdy obiektywnej. Zgodnie z tą zasadą rozpoznanie sprawy administracyjnej obok ustalenia istnienia określonych okoliczności faktycznych sprawy, wymaga także ustalenia istnienia pewnych faktów prawotwórczych, a co za tym idzie należytej i pełnej oceny prawnej ustalonych faktów.
Skarżąca nie zgadza się także z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, z którego wynika, iż jest ona jedynie posiadaczem nieruchomości w rozumieniu kodeksu cywilnego.
Tak samo nie jest trafny zdaniem skarżącej pogląd organu wyrażony w uzasadnieniu decyzji umarzającej, dotyczy analizy treści przepisu art. 199 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odnośnie pojęcia użytego w treści tego przepisu "jednostki organizacyjne" Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 4 czerwca 2007 r. I OSK 964/2006 LEX Polonica 2073538, "Pojęcie jednostki organizacyjne użyte w (art. 199 ust. 2 ugn) przepisie przejściowym obejmuje swym znaczeniem wszelkie jednostki organizacyjne, którym mogło przysługiwać prawo zarządu na gruncie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a więc i jednostki organizacyjne będące państwowymi osobami prawnymi".
Z uwagi na umorzenie zaskarżoną decyzją postępowania odwoławczego, doszło zdaniem skarżącej do naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 kpa, gdyż umorzenie postępowania odwoławczego w sytuacji istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego jest bezzasadne.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podstawowym zagadnieniem procesowym występującym w przedmiotowej sprawie jest ustalenie czy .P w W. przysługuje przymiot strony w postępowaniu o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste następcom prawnym dawnych właścicieli nieruchomości, którzy złożyli w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) wniosek o przyznanie do tego gruntu prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.
W rozpatrywanej sprawie Prezydent [..] W. decyzją z dnia [..] 2010 r. po rozpoznaniu wniosku dekretowego dnia [..] 10.1948 r. ustanowił na rzecz I. O. i T. H. (następców prawnych dawnej właścicielki) prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [..] o pow. [...] m2 oznaczonego jako projektowane działki ewidencyjne nr [..] w obrębie [...] i powierzchni [..] m2 i dz. ewid. nr [...] w obrębie [..] o pow. [..] m2.
Od decyzji powyższej odwołanie złożyły P. podnosząc, że powyższe nieruchomości posiadają od dnia [..] grudnia 1990 r. w zarządzie, co potwierdza decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [..] z dnia [..] 1989 r. nr [..] , a aktualnie toczy się odnośnie tych nieruchomości postępowanie uwłaszczeniowe.
Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją umorzył postępowanie odwoławcze argumentując to brakiem przymiotu strony w tym postępowaniu P.
Zdaniem Sądu stanowisko organu odwoławczego jest niezasadne.
Wprawdzie z przepisów art. 138 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika, że ani oddanie wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w trwały zarząd lub obciążenie jej prawem użytkowania, ani też umowy najmu, dzierżawy lub użyczenia mające za przedmiot taką nieruchomość lub jej część nie stanowią przeszkody do oddania jej w użytkowanie wieczyste w wyniku realizacji roszczeń wynikających z cyt. wyżej dekretu, ponieważ stosunki te wygasają z mocy prawa z dniem, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna albo z upływem trzech miesięcy od tego dnia.
Nie ma zatem wątpliwości, że decyzja o prawie zarządu znajdująca się w obrocie prawnym w dniu orzekania o oddaniu tej samej nieruchomości w użytkowanie wieczyste następcom prawnym dawnych właścicieli po rozpatrzeniu wniosku dekretowego nie może zniweczyć samego prawa do oddania jej w użytkowanie wieczyste powyższym osobom fizycznym.
Nie oznacza to jednak, aby osoba prawna dysponująca prawem zarządu do tej nieruchomości nie miała interesu prawnego do udziału w takim postępowaniu.
Jeśli chodzi o przymiot strony postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisu art. 28 kpa, to w orzecznictwie sądowym oraz doktrynie zdecydowanie przeważają poglądy, że źródłem interesu prawnego określonego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną tego podmiotu w zakresie stosunku prawnego regulowanego tym przepisem. To z prawa materialnego wypływa legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym – bycia stroną tego postępowania, o jakiej mowa w art. 28 kpa.
Na gruncie takiego stanowiska w związku z treścią art. 138 § 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy uznać, że osoba prawna dysponująca prawem zarządu do nieruchomości ma interes prawny do bycia stroną postępowania o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste, skoro wynik tego postępowania dotyka bezpośrednio i wprost jego sytuacji prawnej, z tego powodu, że prawo zarządu do tej nieruchomości wygasa z mocy prawa po uprawomocnieniu się decyzji o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste niezależnie od woli stron.
Zatem wynik postępowania o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste bezsprzecznie i bezpośrednio wpływa na sferę prawną zarządcy nieruchomości, a więc zgodnie z treścią art. 28 kpa postępowanie takie dotyczy również jego interesu prawnego, co z kolei prowadzi do konieczności uznania go za stronę takiego postępowania administracyjnego.
Z mocy art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozbawia się bowiem zarządcę przysługującego mu i podlegającego dotąd ochronie prawa zarządu do nieruchomości bez możliwości przeciwdziałania na jakiejkolwiek innej drodze prawnej niż w postępowaniu o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym w wyniku rozpatrzenia "wniosku dekretowego", jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie
Reasumując, umorzenie postępowania odwoławczego wszczętego na skutek odwołania złożonego przez skarżącą jako zarządcę nieruchomości, co do której w przypadku oddania jej w użytkowanie wieczyste z mocy prawa wygasa dotychczasowe prawo zarządu nie jest zgodne z prawem, gdyż narusza przepisy art. 28 kpa w związku z art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu oraz odniesie się merytorycznie do zarzutów odwołania złożonego przez skarżącego.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło