I SA/Sz 54/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-04-07
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut dotyczący niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego, w szczególności dotyczący wymiaru odcisku pieczęci urzędowej, może stanowić podstawę do uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za uzasadnione?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego, w tym dotyczący wymiaru odcisku pieczęci urzędowej, jest nieuzasadniony. Rozróżniono pojęcie pieczęci i odcisku pieczęci, wskazując, że przepisy dotyczące wymiarów odnoszą się do pieczęci jako przedmiotu, a nie jej odcisku. Stwierdzono, że tytuł wykonawczy zawierał odcisk pieczęci urzędowej zgodny z wymogami, a różnice w odcisku rzędu milimetra wynikają z technicznego charakteru czynności i nie dyskwalifikują pieczęci. Ponadto, sąd podzielił stanowisko organu, że nie było potrzeby przeprowadzania oględzin pieczęci urzędowej z udziałem strony, gdyż nie zgłoszono takiego wniosku dowodowego na wcześniejszym etapie postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uznaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Zarzuty dotyczyły m.in. nieistnienia obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania, braku wymagalności, błędu co do osoby zobowiązanego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego, w tym wymiaru odcisku pieczęci. Organ egzekucyjny i odwoławczy uznały zarzuty za nieuzasadnione, opierając się m.in. na wiążącym stanowisku wierzyciela (Prezydenta Miasta S.) oraz analizie przepisów dotyczących właściwości organów i wymogów tytułu wykonawczego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia[...] . nr [...] , po rozpatrzeniu zażalenia M. C., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta S..
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec M. C. na podstawie ww. tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta Miasta S., obejmującego należność pieniężną z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego doręczono Zobowiązanej w dniu [...] r.
Pismem z dnia [...] r. Zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazując na nieistnienie obowiązku zapłaty, brak wymagalności obowiązku zapłaty, błąd co do osoby zobowiązanego, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji.
Uzasadniając poszczególne zarzuty w pierwszej kolejności Zobowiązana wskazała, iż samochód o nr. rej. [...] jest własnością Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "P. – Ś. – R." wpisanym do rejestru zakładów opieki zdrowotnej prowadzonym przez Urząd Wojewódzki i jest samochodem wykorzystywanym do celów medycznych. W związku z powyższym zdaniem Skarżącej, na mocy art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, z racji wykonywanych czynności przy pomocy ww. pojazdu jest on zwolniony od opłat za postój w strefie płatnego parkowania. Ponadto Strona wskazała iż przyjmując, że pojazd ten nie jest zwolniony z opłat, to Wierzyciel przed skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji powinien ustalić, kto w owym czasie parkował dany pojazd a zatem przeprowadzić postępowanie administracyjne, które pozwoliłoby na ustalenie korzystającego z drogi w danym okresie. Zobowiązana powołując się na uchwałę Rady Miasta S. nr [...] z dnia [...] r. wskazała, iż od chwili wejścia w życie ww. uchwały, brak jest wymagalności zapłaty opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania. Ponadto Skarżąca podniosła, iż przedmiotowa egzekucja administracyjna prowadzona jest przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Powyższe zdaniem Strony wynika z art. 19 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dalej u.p.e.a. , zgodnie z którym właściwym organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie jest Prezydent Miasta S., a nie Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., albowiem to Prezydentowi Miasta S. przysługują uprawnienia zarządu drogi i ten organ uprawniony jest do pobierania opłat z tytułu postoju w Strefie Płatnego Parkowania.
W ocenie Zobowiązanej również tytuł wykonawczy nr [...] nie spełnia wymogów o których mowa w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem odciśnięta w pozycji nr 45 tytułu wykonawczego pieczęć ma 35 mm średnicy, zamiast wymaganych 36 mm.
Organ egzekucyjny, uwzględniając dyspozycję wynikającą z art. 34 § 1 u.p.e.a., pismem z dnia 4 marca 2010 r. zwrócił się do Wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie podniesionych zarzutów.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Wierzyciel Prezydent Miasta S., uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.
Na powyższe rozstrzygnięcie Zobowiązana wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które postanowieniem z dnia[...] ., nr [...] stwierdziło uchybienie terminowi do jego wniesienia. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. jako Wierzyciel poinformował organ egzekucyjny o ostateczności swojego stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.
Pismem z dnia 2 listopada 2010 r. Zobowiązana reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, przywołując w znacznej części argumentację przedstawioną w zarzutach w piśmie z dnia 19 lutego 2010 r. Dodatkowo Zobowiązana podniosła, iż nie uczestniczyła w dokonywanej przez organ czynności związanej z obmiarem zakwestionowanego odcisku pieczęci w pozycji [...] tytułu wykonawczego nr[...] . Zdaniem Strony były to oględziny dokumentu, o których zgodnie z art. 79 kpa powinna być powiadomiona i w których miała prawo brać udział.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie wskazał, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów Zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a. Z kolei, procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Organ odwoławczy wskazał dalej, iż przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowi, że zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela w tym przedmiocie, przy czym w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest wiążąca dla organu egzekucyjnego. Swoje stanowisko wierzyciel zajmuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. wskazał dalej, iż w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego, organ nadzoru jak i organ egzekucyjny jest całkowicie związany stanowiskiem wierzyciela i nie może wnikać w merytoryczną zasadność stwierdzenia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji.
Organ wskazał dalej, iż Wierzyciel wyrażając swoje stanowisko w przedmiocie poszczególnych zarzutów wskazał, iż M.C. nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających fakt, iż właścicielem pojazdu marki [...] o nr rej.[...] jest Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "P. –Ś. – R.". Ponadto nie wskazała, kto ewentualnie mógł korzystać z przedmiotowego pojazdu w latach 2005 - 2008. Wobec powyższego w świetle obowiązującego orzecznictwa sądów administracyjnych uzasadnionym jest domniemanie, że korzystającym z dróg publicznych jest właściciel samochodu w tym przypadku M. C.. Zatem zarzut błędu co do osoby zobowiązanego należy uznać za nieuzasadniony.
W kwestii nieistnienia obowiązku Wierzyciel podkreślił, iż zarzut ten opiera się na twierdzeniu, że pojazd jest własnością NZOZ "P. – Ś. – R." i jest wykorzystywany do celów medycznych. Jednakże organ ponownie wskazał, iż Zobowiązana nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających fakt, iż pojazd ten stanowi własność wskazanego podmiotu. W konsekwencji nie można uznać, iż pojazd ten wykorzystywany jest w ratownictwie, w związku z czym nie znajduje również zastosowania przywołany przez Zobowiązaną przepis art. 13 ust 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych na mocy którego, od opłat zaparkowanie w strefie płatnego parkowania zwolnione są pojazdy wykorzystywane w ratownictwie, zatem i ten zarzut zdaniem organu, nie zasługuje na uwzględnienie.
Z kolei w zakresie zarzutu braku wymagalności obowiązku - argumentowanego przez Zobowiązaną brakiem określenia sposobu uiszczenia opłaty dodatkowej Wierzyciel wyjaśnił, iż uchwała Rady Miasta S. z 1 grudnia 2003 r. [...] po zmianach wprowadzonych uchwałą z dnia 22 listopada 2004 r. Nr [...] w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania, która obowiązywała do [...] r., określała wprost sposób uiszczenia opłaty dodatkowej w § 11 ust. 4, wskazując jako sposoby uiszczenie w Biurze Strefy Płatnego Parkowania lub na rachunek bankowy. Zatem i ten zarzut nie zasługuje zdaniem organu na uwzględnienie.
W związku z powyższym organ opierając się na stanowisku Wierzyciela stwierdził, iż ww. zarzuty podlegają oddaleniu jako nieuzasadnione.
Odnosząc się natomiast do podnoszonego przez Zobowiązaną zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny Dyrektor Izby Skarbowej w S. wskazał, iż zasady ustalania właściwości miejscowej organów egzekucyjnych w zakresie należności pieniężnych reguluje art. 22 u.p.e.a. Natomiast właściwość rzeczową organów egzekucyjnych określa art. 19 § 2 tej ustawy. W przypadku gdy właściwy organ gminy o statusie miasta lub miasta stołecznego Warszawy jest właściwy do ustalenia/określenia i poboru należności pieniężnej oraz na jego terenie działania znajduje się miejsce zamieszkania/siedziby zobowiązanego, organ ten jest uprawniony do wszczęcia i prowadzenia egzekucji tej należności pieniężnej. Powyższe twierdzenia nie odnoszą się do przypadków, gdy zobowiązany zamieszkuje na terenie działania innego organu egzekucyjnego niż ustalony zgodnie z art. 19 § 2 u.p.e.a. Jednocześnie z art. 19 § 1 u.p.e.a. wynika, że naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej, do której nie są uprawnione inne organy egzekucyjne wymienione w art. 19 § 2-5 i 7, 8 u.p.e.a.
Organ wskazał dalej, iż stosownie do treści art. 5 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 roku o urzędach i izbach skarbowych, właściwość miejscową naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych określa się według terytorialnego zasięgu działania odpowiednio urzędu skarbowego i izby skarbowej, z uwzględnieniem ust. 9a. Z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministrów Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych wynika, że terytorialny zasięg działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. obejmuje powiat goleniowski w tym m.in. gminę N.. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie, miejscem zamieszkania M. C. jest N. ul.[...] , tym samym w świetle powołanych wyżej regulacji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. był organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej do majątku Zobowiązanej na podstawie wyżej wymienionego tytułu wykonawczego. W związku z powyższym twierdzenie Strony, iż w rozpoznawanej sprawie organem egzekucyjnym jest Prezydent Miasta S., a nie Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niespełnienia przez tytuł wykonawczy nr [...] wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. organ w pierwszej kolejności przytoczył definicję pojęcia pieczęci urzędowej, uregulowanej w art. 16c ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. Nadto wskazał, iż stosownie do treści § 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. w sprawie tablic i pieczęci, urzędowych wymiar pieczęci urzędowych używanych do tłoczenia w papierze i do tuszu wynosi:
dla Rady Ministrów i Prezesa Rady Ministrów - 62 mm średnicy,
dla innych organów naczelnych, Najwyższej Izby Kontroli, Sądu Najwyższego, Prokuratury Generalnej i urzędów centralnych - 46 mm średnicy,
dla wojewódzkich rad narodowych i rad narodowych miast wyłączonych z województw - 46 mm średnicy,
dla wojewodów i prezydentów miast wyłączonych z województw - 46 mm średnicy,
dla wszystkich innych jednostek organizacyjnych - 36 mm średnicy.
W myśl § 16 ww. rozporządzenia do wyrobu pieczęci państwowych uprawniona jest wyłącznie Mennica Państwowa.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. wskazał dalej, iż w rozpoznawanej sprawie zarzut, o którym mowa w art.33 pkt. 10 u.p.e.a. został oparty na różnicy w wysokości 1 mm wielkości odcisku pieczęci urzędowej umieszczonej w pozycji 45 tytułu wykonawczego[...] . Odnosząc się do powyższego, w ocenie organu koniecznym jest rozróżnienie pojęcia "pieczęci" oraz "odcisku pieczęci". Niewątpliwie pieczęć jest przedmiotem umożliwiającym umieszczenie określonych znaków graficznych na danej powierzchni. Z kolei odcisk pieczęci jest odbiciem określonego znaku graficznego uzyskanego przy użyciu pieczęci. Zdaniem organu, powyższa interpretacja wynika ze sformułowania zawartego w przywołanym przez Zobowiązaną Rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie tablic i pieczęci urzędowych "wymiar pieczęci urzędowych używanych do tłoczenia w papierze i do tuszu". Słowo "wymiar" w znaczeniu przywołanych przez Zobowiązaną przepisów, odnosi się do pieczęci (przedmiotu), nie zaś do odcisku pieczęci (znaku graficznego). Z kolei z doświadczenia życiowego wynika, że trudne do uniknięcia są rozbieżności rzędu kilku dziesiątych milimetra w wielkości otrzymanego odcisku pieczęci w stosunku do oryginalnego wymiaru pieczęci. Powyższe wynika m.in. z technicznego charakteru czynności, o której mowa wyżej.
Odnosząc się zatem do podniesionego przez Zobowiązaną zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy nr [...] wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdził, iż nie znajduje on potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Przedmiotowy tytuł wykonawczy zawiera bowiem odcisk pieczęci urzędowej co z kolei znajduje również potwierdzenie w znajdującej się w aktach sprawy notatce służbowej podpisanej przez upoważnionego pracownika Wierzyciela. W tym stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia oględzin pieczęci urzędowej Prezydenta Miasta S., o których mowa w art. 85 kpa a w konsekwencji przeprowadzenia procedury wynikającej z art. 79 powołanego Kodeksu. Nadto organ wskazał, iż w piśmiennictwie przyjmuje się, że jeżeli przedmiotem zainteresowania organu jest idealna treść dokumentu, mamy do czynienia z oceną dokumentu (por. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H.
Reasumując, Dyrektor Izby Skarbowej w S. nie znalazł podstaw do uznania zgłoszonych zarzutów za uzasadnione.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, M. C. reprezentowana prze pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., domagając się uchylenia powyższych postanowień.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
naruszenie art. 34 ust. 1 w zw. z art. 33 u.p.e.a., art.138 § 2 kpa w zw. z art. 139 kpa poprzez nieuwzględnienie zarzutu skarżącej, iż tytuł wykonawczy w oparciu, o który prowadzona jest egzekucja nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.;
naruszenie art. 10 i art. 79 w zw. z art. 85 kpa, poprzez uznanie, iż organ I instancji miał prawo zaniechać dokonania oględzin odciśniętej w tytule wykonawczym pieczęci z udziałem strony, a w konsekwencji tego, że nie było potrzeby zawiadamiania strony o takich czynnościach;
naruszenie art. 124 kpa, poprzez pobieżne rozpoznanie złożonego przez skarżącą zażalenia i nie odniesienie się do wszystkich zawartych tam zarzutów oraz podpisanie postanowienia przez osobę nieuprawnioną.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca wskazała, iż zarzut z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. jest w pełni zasadny i błędem było zaniechanie jego uznania przez organ II instancji, a uprzednio przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. Odcisk pieczęci nie może mieć bowiem innych wymiarów średnicy niż sama pieczęć urzędowa. Gdyby było inaczej, to sam ten fakt dyskwalifikowałby ją jako pieczęć urzędową. Skarżąca wskazała przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Nadto skarżąca wskazała, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny nie wskazał na jakiej podstawie dokonał stosownych obliczeń, z których pomiar średnicy odciśniętej pieczęci urzędowej dał wynik 36 mm oraz czy użyty przyrząd pomiarowy spełniał wymagane przepisami prawa normy. W ocenie skarżącej, zaskarżone postanowienie obarczone jest też wadą nieważności. Postanowienie zostało wydane przez Kierownika Referatu rzekomo działającego w imieniu Dyrektora Izby Skarbowej w S. Do postanowienia nie załączono żadnego dokumentu świadczącego o tym, iż w/w osoba została upoważniona zgodnie z art. 268a kpa do wydawania w imieniu Dyrektora Izby Skarbowej postanowień.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonego postanowienia z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o przepisy u.p.e.a. W związku z tym rozpocząć należy od wskazania, iż celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku tj. spowodowanie, aby zobowiązany zachował się w sposób zgodny z treścią nałożonego na niego obowiązku co wynika wprost z art. 1 u.p.e.a. Podmiotowi zobowiązanemu po otrzymaniu tytułu wykonawczego przysługuje w postępowaniu egzekucyjnym środek obrony w postaci zarzutu, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w art.33 u.p.e.a. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym stanowi swoisty środek zaskarżenia dający stronie prawo ochrony jej interesów (R. Hauser i Z. Leoński: "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz.", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004 r. s. 110).
Zarzuty mogą być wniesione do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego – o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.) – co oznacza, że nie mogą być one składane lub uzupełniane w terminie późniejszym, np. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego lub w skardze do sądu, bowiem to organ egzekucyjny musi je rozpoznać (po uzyskaniu stanowiska wierzyciela – jeżeli organ egzekucyjny nie jest równocześnie wierzycielem).
Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (34 § 2 u.p.e.a.).
W myśl § 4 ww. artykułu, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Ponadto w myśl § 5 cytowanego artykułu, na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Zażalenie na postanowienie w sprawie zarzutów podlega rozpatrzeniu w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odwoławczemu.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych przez M. C. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] , wystawionego przez Prezydenta Miasta S. Zaskarżone postanowienie wydane zostało po uprzednim uzyskaniu ostatecznego postanowienia z dnia[...] . nr [...] , w którym Prezydent Miasta S. jak wierzyciel, uznał wniesione przez skarżącą zarzuty: nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a., brak wymagalności obowiązku (art. 33 pkt 2 u.p.e.a.), błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 ustawy egzekucyjnej),prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.) oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt. 10 u.p.e.a.) za nieuzasadnione.
Odnosząc przytoczony stan prawny do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że organ odwoławczy zasadnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż – zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. - wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Skoro zatem w dniu wydawania zaskarżonego postanowienia w obiegu prawnym istniało ostateczne stanowisko wierzyciela stwierdzające, że bezzasadny jest zarzut nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego, to organ odwoławczy nie mógł nie uwzględnić tego stanowiska przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Z istoty przyjętego w art. 34 § 1 rozwiązania wynika, że stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowi niezbędną informację dla organu egzekucyjnego oraz że organ egzekucyjny ( w zakresie zarzutów z art.33 pkt 1-5 ustawy egzekucyjnej), nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Odnosząc się natomiast do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny ( art. 33 pkt 9 u.p.e.a.), Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę zauważa, iż zasadnie wskazał organ egzekucyjny, że jest on bezzasadny. Stosownie do treści art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 3. Z kolei właściwość rzeczowa organów egzekucyjnych została określona w art. 19 §1 ustawy egzekucyjnej. Stosownie do jego treści z zastrzeżeniem § 2-8, naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, a także do realizacji wniosków obcych państw o udzielenie pomocy w zakresie, o którym mowa w art. 66 d § 1. Zgodnie natomiast z art.19 § 2 tej ustawy, właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. Z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministrów Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych wynika, że terytorialny zasięg działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. obejmuje powiat goleniowski w tym m.in. gminę N.. Skoro zatem w niniejszej sprawie miejscem zamieszkania M. C. jest N., , tym samym w świetle powołanych wyżej regulacji Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. był organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej do majątku zobowiązanej.
Zdaniem Sądu, również zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy nr [...] wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej jest nietrafiony.
Artykuł 27 § 1 cyt. ustawy wymienia elementy, które powinien zawierać tytuł wykonawczy. Wśród tych elementów wymienia się m.in. oznaczenie wierzyciela, datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci wierzyciela. W ocenie rozpatrującego niniejszą sprawę składu orzekającego analizowany tytuł wykonawczy spełnia wymogi, o których mowa w art. 27u.p.e.a.
Używanie pieczęci urzędowej uregulowane jest w ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2005r., Nr 235, poz. 2000 ze zm). Art. 16c ust. 1 w/w ustawy określa, że urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci. Zgodnie z art. 16d tej ustawy, Rada Ministrów miała określić, w drodze rozporządzenia, wymiary oraz sposób używania i strzeżenia urzędowych pieczęci, a także tryb zamawiania i sposób wyrobu urzędowych pieczęci oraz nadzór nad ich wyrobem, uwzględniając w szczególności konieczność zapobieżenia utracie urzędowych pieczęci przez uprawnione podmioty. Ponieważ tego nie uczyniła, obowiązuje nadal rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych ( Dz. U Nr 47, poz. 316 ze zm.), wydane na podstawie art. 12 dekretu z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. Nr 47, poz. 314).
W świetle § 16 ust. 1 w/w rozporządzenia, do wyrobu pieczęci państwowych uprawniona jest wyłącznie Mennica Państwowa.
Sąd podziela stanowisko organu, iż w niniejszej sprawie, nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia oględzin pieczęci urzędowej Prezydenta Miasta S., o których mowa w art. 85 kpa a w konsekwencji przeprowadzenia procedury wynikającej z art. 79 powołanego Kodeksu. Sąd podziela również ocenę organu, że przedmiotowy tytuł wykonawczy zawiera odcisk pieczęci urzędowej wykonanej przez Mennicę Państwową zgodnie z wymogami ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. co wynika z oświadczenia upoważnionego pracownika wierzyciela. Poprzestanie zatem na ocenie pieczęci (jej cech i wymagań określonych obowiązującymi przepisami) w tym odcisku pieczęci, oświadczeniu wierzyciela oraz zasadach doświadczenia życiowego czyni stanowisko organu ze wszech miar zasadne a zarzuty strony nieuzasadnionym.
Niezależnie od powyższego, jak wynika z akt sprawy, strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, na żadnym etapie postępowania nie żądała przeprowadzenia dowodu w postaci oględzin pieczęci urzędowej Prezydenta Miasta S. (art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego) – w zażaleniu powołuje jedynie fakt, że takie oględziny dokonał organ I instancji bez udziału strony.
Zdaniem Sądu bezprzedmiotowy jest zatem zarzut skarżącej dotyczący nie umożliwienia jej zapoznania się z notatką pracownika wierzyciela z dnia 24 listopada 2010 r., czym naruszono normę art. 10 § 1 i 79 w zw. z art. 85 kpa . Sąd zauważa, iż stosownie do art. 18 u.p.e.a. – jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak trafnie wyjaśnił organ odwoławczy, przez odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym należy rozumieć, że przepisy Kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym. Ze względu na szczególny charakter postępowania egzekucyjnego, rozumianego jako szereg czynności procesowych podejmowanych przez organy egzekucyjne oraz inne podmioty, nie znajduje w nim zastosowania zasada ogólna postępowania administracyjnego wyrażona w art. 10
§ 1kpa, nakładająca na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiająca im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże strona, w każdym stadium postępowania miała prawo przeglądania akt sprawy stosownie do treści art. 73 § 1 kpa, z którego to nie skorzystała.
Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 124 kpa, poprzez pobieżne rozpoznanie złożonego zażalenia oraz podpisanie postanowienia przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą postanowieniem organu pierwszej instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Stosując się do powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej S. jako organ II instancji, ponownie rozpoznał sprawę w przedmiocie wniesionych przez Stronę pismem z dnia 19 lutego 2010 r. zarzutów, a nie samo zażalenie. Również sposób uzasadnienia postanowienia nie budzi zastrzeżeń, bowiem wynika z niego podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięcia. Uzasadnienie postanowienia ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Motywy postanowienia winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny być one tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie spełnia powyższe kryteria.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut skarżącej, iż zaskarżone postanowienie obarczone jest wadą nieważności z uwagi na to, że zostało podpisane przez Kierownika Referatu rzekomo działającego w imieniu Dyrektora Izby Skarbowej w S. bez dołączenia do postanowienia upoważnienia, o którym mowa w art. 268 a kpa. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa, upoważnienie o jakim mowa w art. 268a Kpa, nie stanowi aktu odpowiadającego pełnomocnictwu w rozumieniu prawa cywilnego (por. wyrok sygn. akt II Sa/Po 52/08, Sa/Bk 781/96). Upoważnienie w istocie stanowi scedowanie kompetencji organu administracji publicznej przez piastuna organu na rzecz innej osoby - pełnomocnictwo administracyjne. Uznanie udzielonego upoważnienia za skuteczne, wymaga by upoważnienie to, zawierało imienne oznaczenie osoby upoważnionej do wydawania postanowień i decyzji. Dopuszczalne jest zawarcie go w dokumentach odnoszących się do innych jeszcze uprawnień i obowiązków pracowników jednostki organizacyjnej (np. w regulaminach - wyrok NSA z 13 marca 1997 r., sygn. akt Sa/Bk 781/96) W tej sytuacji uzasadnione jest stanowisko, że upoważnienie może zostać udzielone w dokumencie określającym zakres obowiązków i uprawnień imiennie oznaczonego pracownika.
Z dołączonego do akt sprawy zakresu obowiązków, zadań, kompetencji i odpowiedzialności Kierownika Referatu Egzekucji A. U. wynika, iż do jego uprawnień należy m.in. podpisywanie z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. decyzji i postanowień organu I i II instancji w sprawach z zakresu właściwości referatu, określonych szczegółowo w Regulaminie Organizacyjnym Izby Skarbowej w S., a zatem była to osoba upoważniona do podpisania zaskarżonego postanowienia.
Reasumując, mając na uwadze uprawnienia Sądu administracyjnego ograniczone do badania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że oparte ono zostało na właściwej ocenie stwierdzonych faktów i prawidłowej interpretacji przepisów.
Mając zatem na uwadze podniesione wyżej okoliczności, skargę jako nieuzasadnioną - na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło