II SA/Kr 86/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Mariusz Kotulski (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi P.R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 listopada 2010r. , nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala Postanowieniem z dnia 8 września 2010r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki (zwany dalej: PINB) nałożył na P. R. grzywnę w wysokości 134.763,20 zł w celu przymuszenia w/w zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 8 lipca 2010 r., nr [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P. R., reprezentowany przez pełnomocnika Z. R.. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 listopada 2010r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek wynika z decyzji PINB nr [...] z dnia 30 czerwca 2009r. znak: [...], którą nakazano P. R., rozbiórkę nadbudowy pięciu kondygnacji nadziemnych istniejącego budynku parterowego, zlokalizowanego na działce nr "1" obr. [...] przy ul. [...] w K., wybudowanych bez uzyskania przez inwestora stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę. (...). Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie, PINB upomnieniem z dnia 8 czerwca 2010r., wezwał P. R. do wykonania obowiązku rozbiórki wynikającego z w/w decyzji PINB z dnia 30 czerwca 2009r. Jednocześnie w upomnieniu tym, PINB w K. pouczył wyżej wymienionego, że w przypadku niewykonania obowiązku we wskazanym w upomnieniu terminie, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. Wobec niewykonania przez P. R. ciążącego na nim obowiązku rozbiórki, PINB w K. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec P. R., wystawiając w dniu 8 lipca 2010r. tytuł wykonawczy o nr [...]. Pismem z dnia 26 lipca 2010r. P. R. wniósł zażalenie na czynność wystawienia przez PINB w K. tytułu egzekucyjnego nr [...]. Pismem z dnia 21 lipca 2010r. zobowiązany – P. R. zgłosił zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2010r. znak: [...], PINB w K. po rozpatrzeniu zarzutów, w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], zarzuty oddalił. Następnie postanowieniem z dnia 8 września 2010r. znak: [...], organ egzekucyjny zastosował wobec zobowiązanego środek egzekucyjny, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia 30 czerwca 2009 r. W wyniku zażalenia wniesionego przez zobowiązanego na postanowienie PINB z dnia 30 sierpnia 2010r., [...], WINB w K. postanowieniem z dnia 22 października 2010r. znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez PINB w K.. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy uznał, iż skarżone postanowienie PINB w K. z dnia 8 września 2010 r., nie mogło pozostać w obrocie prawnym, gdyż zgodnie z art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.o.p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego powinno zawierać: wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu. Organ II instancji stwierdził, iż skarżone postanowienie PINB w K. z dnia 8 września 2010r. zawiera wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie (7 dni) z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych (art. 122 § 2 pkt 1 uopea). Jako nieprawidłowe oceniono jednak wezwanie zobowiązanego do niezwłocznego wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 8 lipca 2010r. o nr [...]. Zdaniem WINB w K. wezwanie takie, nie odpowiada bowiem wymaganiom wezwania, o którym mowa w art. 122 § 2 pkt 2 u.o.p.e.a. Użyty przez PINB w K. termin "niezwłocznie" jest określeniem nieostrym i nie wskazuje konkretnej daty wykonania określonego obowiązku. Skarżone postanowienie nie wskazuje zatem konkretnego terminu do wykonania egzekwowanego obowiązku, zgodnie z art. 122 § 2 pkt 2 u.o.p.e.a. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, iż PINB w K. prawidłowo wskazał jako podstawę ustalenia wysokości grzywny art. 121 § 5 u.o.p.e.a., zgodnie z którym wysokość grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, a polegającego na przymusowej rozbiórce budynku lub jego części, stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Zaznaczono, iż przy ustalaniu powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, brak jest podstaw do zaokrąglania wyliczonej powierzchni zabudowy do pełnego metra kwadratowego (w górę bądź w dół), co uczynił PINB w K. przy obliczaniu grzywny nałożonej skarżonym postanowieniem. Odnośnie natomiast kwoty grzywny, obliczanej zgodnie ze wzorem wyrażonym w art. 121 § 5 u.o.p.e.a. nadmieniono, iż polską jednostkę pieniężną jest złoty, dzielący się na 100 groszy, a znakami pieniężnymi Rzeczypospolitej Polskiej są banknoty i monety opiewające na złote i grosze (art. 31 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o Narodowym Banku Polskim, tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. nr 1 poz. 2 z późn. zm. i art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o denominacji złotego, Dz. U. z 1994r. nr 84 poz. 386 z późn. zm.). Zatem, według organu odwoławczego, stosując przepis art. 121 § 5 u.o.p.e.a. należy nałożyć grzywnę w kwocie, która może zostać wyrażona i uiszczona w złotych oraz groszach. Ustosunkowując się do kwestii podniesionych w zażaleniu, stwierdzono, iż wniosek zobowiązanego o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia jest bezprzedmiotowy, bowiem zażalenie P. R. z dnia 20 września 2010r. na postanowienie PINB z dnia 8 września 2010 r. złożone zostało w terminie. Odnosząc się do pozostałych uwag skarżącego, zdaniem WINB w K., zaskarżone postanowienie nie zostało wydane przedwcześnie. Zgodnie z art. 17 § 2 u.o.p.e.a. wniesienie zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu odwoławczego wykazane uchybienia prowadzić jednak muszą do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. R., zarzucając, iż podniesiony przez niego zarzut przedwczesności orzeczenia w przedmiotowej sprawie, "pomimo nierozpoznania zażalenia zobowiązanego na czynność wystawienia tytułu wykonawczego oraz pomimo nie rozpoznania w sposób ostateczny zarzutów wniesionych postępowaniu, powinien być uwzględniony". Skarżący sam podkreśla w treści swojej skargi, iż zgadza się z samym rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym postanowieniu WINB w K., a jedynie powinno być ono zmienione przez Sąd w części dotyczącej uzasadnienia "poprzez uwzględnienie podniesionych przez niego zarzutów." W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji /postanowień/, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji /postanowienia/. Nie może zatem Sąd napisać nowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia WINB w K. i zastąpić nim dotychczasowe, albo też uchylić samo uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16.11.2010r. nr [...] jest zgodne z prawem. Zdaniem składu orzekającego, rację ma WINB w K. uznając, iż postanowienie organu I instancji winno być uchylone, gdyż zostało wydane z uchybieniem art. 122 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku bowiem niewykonania obowiązku, zgodnie z art. 122 § 2 ww. ustawy organ egzekucyjny nakłada na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia postanowieniem, które powinno zawierać wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym ze wskazaniem terminu jego wykonania oraz zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku określonym w terminie, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Postanowienie PINB z 8.09.2010r. nie wskazuje terminu do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym mimo, że oznaczenie jego ma istotne znaczenie dla podjęcia następnych czynności w postępowaniu egzekucyjnym. Tak więc wskazanie terminu jest ważnym elementem postanowienia, a brak jego określenia jest wadą mającą wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy zauważył powyższą wadę postanowienia organu I instancji oraz z zgodnie z przepisami procedury uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ egzekucyjny. Sąd nie podziela również kluczowego argumentu skargi, iż zaskarżone rozstrzygniecie wydane zostało przedwcześnie. W myśl bowiem art. 35 ustawy, wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. W uzasadnionych przypadkach organ egzekucyjny może wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. Także organ nadzoru w uzasadnionych przypadkach może wstrzymać czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia. Powyższy tryb stanowi fakultatywne uprawnienie organu egzekucyjnego lub organu nadzoru, w którym organy te aktywność podejmować mogą z urzędu. Brak rozstrzygnięć w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub określonych czynności, skutkuje zatem prawidłowością dokonywanych czynności egzekucyjnych. Nie jest zatem tak, jak podniósł skarżący, że wniesienie zarzutów w sposób bezpośredni przekłada się na dopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego a ono samo może być dalej prowadzone jedynie w sytuacji uznania wniesionego zarzutu za niedopuszczalny. Przysługujące zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym środki zaskarżenia zostały skonstruowane w oparciu o zasadę niezależności i niekonkurencyjności, co oznacza, że przysługują wyłącznie w przypadkach określonych w ustawie, a ich zakresy regulacji wykluczają wzajemne zastosowanie. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią odrębny od skargi na czynność egzekucyjną środek weryfikacji działań organu egzekucyjnego, który przysługuje wyłącznie w oparciu o podstawy enumeratywnie wyliczone w treści art. 33 ustawy. W sytuacji braku działań organu egzekucyjnego związanych z rozpatrzeniem wniesionych przez skarżącego zarzutów, mógł on zatem dochodzić realizacji przysługujących jemu uprawnień, poprzez zaskarżenie bezczynności organu egzekucyjnego w tym przedmiocie. Również wniesienie zażalenia na postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, stosownie do art. 17 § 2 u.p.e.a. Zażalenie jest środkiem prawnym względnie suspensywnym. Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje zatem wykonania zaskarżonego postanowienia, jednakże organ egzekucyjny lub organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego ma w tym przypadku charakter fakultatywny i wiąże się z działaniem organu egzekucyjnego w ramach tzw. uznania administracyjnego. Orzekające w sprawie organy z takiego uprawnienia nie skorzystały. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione, a ponieważ nie stwierdził takiego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procedury administracyjnej, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie z porządku prawnego zapadłych w sprawie rozstrzygnięć, skargę oddalił. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.