II SA/Łd 184/11

Dnia 8 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011 roku sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich z tytułu wspierania działalności rolniczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej M. L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem wpisu od skargi. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. L. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...], po rozpoznaniu wniosku M. L., przyznał jednolitą płatność obszarową w wysokości 15.423,75 zł, płatność uzupełniająca do grupy upraw podstawowych – 6.552,15 zł. Natomiast płatność zwierzęca została przyznana do powierzchni 1,2 ha zgodnie z brzmieniem § 6 ust 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326). W odwołaniu od powyższej decyzji M. L. wskazała, że jej gospodarstwo rolne ma powierzchnię 7,04 ha użytków zielonych, tymczasem organ przyznał płatność zwierzęcą do powierzchni 1,20 ha. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy kwestionowane w jego treści rozstrzygnięcie. W motywach decyzji organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.), płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje jeżeli: 1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 roku do dnia 31 marca 2006 roku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie; 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 roku, rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych, bądź upraw traw przeznaczonych na paszą uprawianych na gruntach ornych, bądź mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 roku o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki – także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim. Jak następnie wskazał organ II instancji odwołująca się była w okresie od 1 kwietnia 2005 roku do 31 marca 2006 roku posiadaczem bydła, co potwierdza zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych oraz w 2006 roku uzyskała uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni 1,20 ha trwałych użytków zielonych. Strona spełnia zatem przesłanki przyznania płatności zwierzęcej, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Przepis ustępu 2 w/w rozporządzenia stanowi, że płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, zwana dalej "powierzchnią maksymalną", którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni: 1. powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 7, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3; 2. powierzchnia trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszą uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2. Stosując się zatem do zacytowanego przepisu organ wyznacza trzy wielkości: pierwszą stanowi zgłoszona we wniosku powierzchnia trwałych użytków zielonych, która w rozpatrywanej sprawie wyniosła 7,04 ha, druga to powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1 omawianego przepisu, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3. Powyższa wartość ustalona na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego dla hodowli odwołującej się wyniosła 13 ha (3,90 DJP / 0,3 = 13). Ostatnią wartością jest natomiast powierzchnia trwałych użytków zielonych, do której w roku 2006 wnioskodawczyni została przyznana uzupełniająca płatność obszarowa, równa 1,20 ha. Uwzględniając zatem sposób wyznaczania powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnością zwierzęcą, wskazany w § 6 ust. 2 rozporządzenia, organ administracji przyjmuje najmniejsza spośród trzech wyżej wymienionych wartości tj. 1,20 ha. W związku z tym należna odwołującej się płatność zwierzęca wyniosła 526,84 zł (1,20 ha x 439,03 zł (stawka płatności zwierzęcej za 1 hektar) = 526,84 zł). Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, że na mocy § 10 ust. 3 rozporządzenia, w wyniku nabycia przez rolnika, który w danym roku spełnia warunki do przyznania płatności zwierzęcej, wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 roku, lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 roku, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi suma maksymalnej powierzchni ustalonej dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę oraz maksymalnej powierzchni ustalonej dla nabywcy na podstawie rozporządzenia. Jak ustalił organ małżonek odwołującej się, nabył na własność wszystkie grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą. Z racji tego, że grunty te zostały nabyte przez małżonka odwołującej się w drodze umowy darowizny weszły do jego majątku odrębnego, zatem nie znajduje do nich zastosowania przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia. W konkluzji uzasadnienia organ wskazał, że decyzja organu I instancji narusza przepis art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym niemniej, z uwagi na fakt, że naruszenie to nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcia, organ II instancji ocenił, że nie może ono stanowić podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanej w odwołaniu decyzji. W skardze do sądu administracyjnego M. L. wniosła o uchylenie decyzji II instancji wskazując na naruszenie art. 7, 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi strona napisała, że w roku 2008 mąż nabył gospodarstwo rolne o powierzchni 22,33 ha od swoich rodziców. W akcie notarialnym napisano, że przekazanie gruntów następuje na "powiększenie" gospodarstwa. Na tej podstawie pracownicy podczas próby uzyskania przez męża numeru identyfikacyjnego gospodarstwa przyjęli, że gospodarstwo skarżącej wchłonęło gospodarstwo męża. Małżonkowie nie mają rozdzielności majątkowej małżeńskiej, a gospodarstwo ma wspólny numer i dwie siedziby stada. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na wstępie wskazać należy, iż z treści argumentacji strony skarżącej prezentowanej zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w treści skargi wynika, iż kwestionuje ona wyłącznie okoliczność przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (czyli płatności zwierzęcej) w pomniejszonej wysokości. Z tego też powodu rozważania Sądu w niniejszej sprawie zostały ograniczone tylko do tego obszaru. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w określonym powyżej zakresie stanowią przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku Nr 170, poz. 1051 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm., powoływanego dalej jako rozporządzenie). Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia Nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują, na mocy art. 7 ust. 3 ustawy, płatności uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, oraz płatność do innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa), do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Konkretyzacja warunków przyznania płatności następuje w przepisie § 6 rozporządzenia. Zgodnie z treścią § 6 ust. 1 rozporządzenia, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 roku do dnia 31 marca 2006 roku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie; 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 roku, rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki – także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim. Płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, zwana dalej "powierzchnią maksymalną", którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni: 1) powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3; 2) powierzchnia trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w § 6 ust. 1 pkt 2. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść § 10 ust. 3 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, iż w przypadku nabycia przez rolnika, który w danym roku spełnia warunki do przyznania płatności zwierzęcej, wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 roku, lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 roku, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi suma: 1) maksymalnej powierzchni ustalonej dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę oraz 2) maksymalnej powierzchni ustalonej dla nabywcy na podstawie rozporządzenia. Jak wynika z argumentacji organu administracji, podstawą do przyznania płatności zwierzęcej w pomniejszonej wysokości, zatem pominięcia części zgłoszonych przez skarżącą do przyznania tej płatności gruntów była okoliczność, iż te grunty stanowią część odrębnego majątku męża skarżącej. Zdaniem bowiem organu, przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia wymaga do przyznania płatności zwierzęcej, by wnioskodawca był właścicielem gruntów. Z takim poglądem nie można się zgodzić. Przesłanki przyznania płatności wynikają z treści cytowanego powyżej przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak i art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31 stycznia 2009 roku, str. 16 ze zm.). Zgodnie z treścią tegoż przepisu, rolnikowi przysługują płatności do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Nadto, zgodnie z powołanym uprzednio przepisem art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje płatność do będącej w jego posiadaniu powierzchni gruntów rolnych (...). Cytowane przepisy wymagają do przyznania jednolitej płatności obszarowej stanu posiadania przez rolnika danego gruntu. Jedna z przesłanek przyznania płatności zwierzęcej określona jest w przepisie § 6 ust. 2 rozporządzenia, który to stanowi, iż płatność ta przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok. Skoro przesłanka do przyznania płatności zwierzęcej odsyła do warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej w zakresie powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku, to warunkiem przyznania płatności zwierzęcej, podobnie jak jednolitej płatności obszarowej jest stan posiadania gruntów rolnych. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy dobitnie wskazać, iż jedyną przesłanką, która winna być przedmiotem zainteresowania organów jest posiadanie gruntów rolnych przez skarżącą. Okoliczność, iż mąż skarżącej jest wyłącznym właścicielem gruntów, które otrzymał od swoich rodziców, nie stoi na przeszkodzie temu aby skarżąca była posiadaczką owych gruntów, a tym samym spełniła przesłankę uzasadniającą przyznanie płatności zwierzęcej także w zakresie trwałych użytków zielonych będących własnością jej męża. Niezależnie od powyższego należy także wskazać, iż interpretacja przepisu § 10 ust. 3 omawianego rozporządzenia dokonana w ramach niniejszego postępowania przez organy administracji, pozostaje nie tylko w sprzeczności z przepisami ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i z prawem wspólnotowym ale także kłóci się z wykładnią językową. Przepis ten mówiąc o własności odnosi się bowiem jedynie do rolnika, od którego nastąpiło nabycie gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Nie precyzuje natomiast, że chodzi tutaj o nabycie tytułu własności do owych gruntów. Zatem nie wkracza w uregulowaną przepisami ustawy i prawa wspólnotowego kwestię przesłanek nabycia uprawnień do płatności obszarowych. Konkludując Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" przy zastosowaniu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku na mocy art. 200 i 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A.D.