II SA/Wa 2125/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.) Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa i art. 13 ust 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o odmowie wydania Z. K. zaświadczenia żądanej treści. W uzasadnieniu organ podał, że Z. K. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z wnioskiem z dnia [...] lutego 2010 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego istnienia w obiegu prawnym imiennego nakazu nr [...] wydanego przez Komendanta [...] z dnia [...] lipca 1976 r. w nadaniu mu lokalu [...] w W. oraz potwierdzenia posiadania wnioskodawcy tytułu prawnego nr [...] do tego mieszkania niczym od [...] maja 2003 r. do nadal nie podważonego. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] odmówił wydania wnioskodawcy zaświadczenia żądanej treści, wskazując, iż wnioskodawcy nie chodzi o potwierdzenie stanu faktycznego i prawnego na podstawie danych posiadanych przez organ ale o rozstrzygniecie spornych kwestii dotyczących posiadania, jego zdaniem, tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu oraz o przesądzenie charakteru istnienia w obrocie prawnym imiennego nakazu z dnia [...] lipca 1976 r. Organ podkreślił, iż stanowisko w kwestiach, których dotyczy żądanie wydania zaświadczenia było wielokrotnie przedstawiane wnioskodawcy w postępowaniach administracyjnych i sądowych, a wnioskodawca tego stanowiska nie zaakceptował. W zażaleniu od powyższego postanowienia Z. K. nie zgodził się ze stanowiskiem organu. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymującym w mocy postanowienie organu I instancji powołał treść art. 217 § 2 kpa, zgodnie z którym zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1), osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). Organ powtórzył za organem I instancji, iż powyższe kwestie były wielokrotnie rozstrzygane przez Agencję i sądy administracyjne. Stwierdził, iż wnioskodawca wie, że tytuł do przedmiotowego lokalu przysługuje innej osobie, ale nie akceptuje tego stanu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. K. zarzucił organowi rażące łamanie prawa z powodu nieuprawnionego niewydania mu żądanego zaświadczenia. Przedstawił szereg argumentów, które jego zdaniem świadczą o tym, iż nadal posiada tytuł prawny do lokalu w W. [...]. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Rozpatrywana skarga Z. K. zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów, niż w niej wskazane. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest rodzajem postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym i odformalizowanym. Postępowanie to nie jest jednak postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 kpa, a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na stosujące je organy i na jedną z prawnych form działania, do których się ono odnosi. Zaświadczenie jest natomiast informacją, że w posiadaniu organu są wskazane w nim dokumenty świadczące w sposób niewątpliwy o określonych faktach. Jeżeli fakty te budzą wątpliwości, organ nie może przesądzać w sposób arbitralny wątpliwej kwestii (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz, wyd. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Warszawa 2009 r., str. 891 i nast.). Kodeks postępowania administracyjnego w art. 217 § 2 wymienia sytuacje w których wydaje się zaświadczenie, tj. w sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, a także gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W powyższych przypadkach, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 kpa). Stosownie zaś do art. 219 kpa odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z powyższego wynika, iż postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może zakończyć się wydaniem zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, albo odmową wydania zaświadczenia w ogóle, np. z powodu braku podstaw prawnych do jego wydania albo niestwierdzenia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, albo odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści. Stosownie zaś do cytowanego art. 219 odmowa wydania zaświadczenia przybiera formę postanowienia. Biorąc zaś pod uwagę fakt, iż jest to postanowienie zaskarżalne, powinno być wydane w formie pisemnej i zawierać elementy rozstrzygnięcia zaskarżalnego, tj. uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie ośrodku zaskarżenia. Wskazane bowiem w uzasadnieniu faktycznym powody odmowy wydania zaświadczenia w połączeniu z uzasadnieniem prawnym składają się na zajęte przez organ stanowisko w sprawie, wyjaśniają powody takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy. Stanowią również dla strony podstawę do polemiki z argumentami organu, a jednocześnie pozwalają na kontrolę prawidłowości takiego rozstrzygnięcia. Stąd też brak uzasadnienia stanowiska organu uniemożliwia skuteczną dyskusję i kontrolę stanowiska organu. W niniejszej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji nie uzasadniły swojego rozstrzygnięcia. Trudno bowiem za takie uznać stwierdzenie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W., powtórzone następnie przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, iż kwestia tytułu prawnego Z. K. do lokalu mieszkalnego [...] w W. była wielokrotnie rozpoznawana w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Należy wyjaśnić organowi, iż sprawa wszczęta wnioskiem skarżącego z dnia [...] lutego 2010 r. o wydanie zaświadczenia, choć rozpatrywana w trybie uproszczonym, jest samodzielną sprawą, wymagającą odrębnego załatwienia. Dlatego też powoływanie się na rozstrzyganie tej kwestii w innych postępowaniach, bez ich bliższego przytoczenia - choćby tylko w zakresie ich wyników i skutków, jest niewystarczające i niepozwalające na ich skuteczną kontrolę sądową. Fakty znane bowiem organowi prowadzącemu postępowania z udziałem skarżącego nie muszą być bowiem znane z urzędu Sądowi rozpatrującemu przedmiotową sprawę. Dodatkowo powyższe stwierdzenia organu nie wynikają również z przedstawionych przez organ akt administracyjnych, w których brakuje istotnych dokumentów, na które powołuje się skarżący, nieuzupełnionych na wezwanie Sądu. Rację ma organ stwierdzając, iż postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia nie zmierza do weryfikacji istniejącego stanu prawnego, a stanowi jedynie potwierdzenie pewnego stanu rzeczy. Jednak organ nie dostrzega faktu, że potwierdzenie pewnego stanu rzeczy, czy też jego odmowa, musi wynikać z określonych, wskazanych w rozstrzygnięciu okoliczności, które zostaną następnie ocenione przez Sąd. W przeciwnym bowiem razie kontrola Sądu takiego rozstrzygnięcia jest niemożliwa, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Reasumując organ ponownie rozpoznając wniosek Z. K. z dnia [...] lutego 2010 r. oceni jego żądanie pod kątem art. 217 i 218 kpa, a w przypadku gdy uzna, że brak jest podstaw do wydania żądanego zaświadczenia przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.