I SA/Wa 2227/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę. I SA/Wa 2227/10 UZASADNIENIE Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku M. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] zawieszającym z urzędu postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1993 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Przedmiotowe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia 8 kwietnia 2010 r. zawiadomił strony w wszczęciu na wniosek M. B. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1993 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę K. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...], w obrębie nr [...], o powierzchni [....] m2, uregulowanej w księdze wieczystej Kw nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy K. Wydział Ksiąg Wieczystych. Organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność W. S., L. B. i M. Z. Organ ustalił, że L. B. zmarła, a jej spadkobierczynią jest D. Z. W związku z powyższym organ pismem z dnia 14 stycznia 2010 r. zwrócił się do D. Z. o nadesłanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po L. B. Jak wyjaśnił organ D. Z. w odpowiedzi na wezwanie wskazała, że nie wie czy było przeprowadzone postępowanie spadkowe po L. B. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ustalił, że W. S. zmarła, a jedną ze spadkobierczyń dawnej współwłaścicielki jest K. H., która zmarła w dniu 4 września 1995 r. Organ uzyskał informację, że nie było przeprowadzone postępowanie o stwierdzenia nabycia spadku po zmarłej K. H. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił uwagę, że przeprowadzenie postępowania spadkowego po zmarłej L. B. - jednej ze współwłaścicielek przedmiotowej nieruchomości, oraz po zmarłej K. H. - jednej ze spadkobierczyń dawnych właścicieli - jest zagadnieniem wstępnym w niniejszym postępowaniu i ma istotny wpływ na ustalenie pełnego kręgu stron tegoż postępowania. Prawidłowość rozpatrzenia sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia tego zagadnienia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1993 r. nr [...] i jednocześnie wezwał: – D. Z. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po L. B. lub też do uzyskania notarialnego poświadczenia dziedziczenia, w terminie miesiąca od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, oraz – M. B. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po K. H. lub też do uzyskania notarialnego poświadczenia dziedziczenia, w terminie miesiąca od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku M. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w przedmiotowej sprawie zagadnieniem prejudycjalnym, pozostającym w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym jest stanowisko, jakie będzie wyrażone przez Sąd w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku lub notarialne poświadczenie dziedziczenia po L. B. i K. H. H. Element ten jest zasadniczy dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty. W tym też zakresie waga problemu, a przede wszystkim skutki wynikające z przyszłego rozstrzygnięcia Sądu, zobowiązują organ administracji publicznej do wyjaśnienia, mając w szczególności zalecenia w art. 7 kpa, wszelkich istotnych okoliczności sprawy, przy użyciu wszelkich dopuszczonych obowiązującymi przepisami prawa środków. Organ zwrócił uwagę, ustosunkowując się do zarzutów skarżących, że zgodnie z art. 1025 § 1 kc nabycie spadku zatwierdza sąd, a akt poświadczenia dziedziczenia sporządza notariusz. Ustalenia kręgu spadkobierców nie może zatem dokonać organ administracji, nie jest bowiem w tej sprawie organem właściwym. Skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2010 r. nr [...], oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [....] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. P. Wnosiła o ich uchylenie oraz przekazanie sprawy Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji do dalszego prowadzenia. Zaskarżonym postanowieniom zarzucała naruszenie przepisów postępowania tj. art. 97 § 1 pkt 4 kpa - mające wpływ na treść zapadłych orzeczeń. Zdaniem skarżącej oba postanowienia wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 97 §1 pkt 4 kpa albowiem wbrew stanowisku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji okoliczności związane z ustaleniem kręgu spadkobierców nie stanowią dla zawisłego postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji zagadnienia wstępnego, gdyż nie zachodzi zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego (ustalenia kręgu spadkobierców wstępujących w miejsce dotychczasowych uczestników postępowania) a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, z uwagi na ograniczony do zagadnień formalnoprawnych zakres kognicji organu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Skarżąca wskazała, iż celem postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1993 r. nr [...] jest jedynie ustalenie okoliczności wydania przedmiotowej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącej stwierdzenie nieważności wydanej z rażącym naruszeniem prawa decyzji nie cierpi zwłoki ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną -z uwagi na brak możliwości zagospodarowania nieruchomości przez uczestników postępowania w zakresie przekraczającym zwykły zarząd, tudzież dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane, co stanowi okoliczność uzasadniająca odstąpienie od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Wskazała, że udział stron w niniejszym postępowaniu nie jest w stanie wpłynąć na wynik tego postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Ustalenie spadkobierców właścicieli jest niezbędne, bowiem bez ich udziału postępowanie administracyjne nie może się toczyć. Zgodnie bowiem z treścią art. 61 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei, zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Niewątpliwie takimi osobami są właściciele nieruchomości. Postępowanie administracyjne może toczyć się jedynie z udziałem wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości, a jeżeli oni nie żyją - to z udziałem ich następców prawnych, gdyż te osoby mają prawo do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia [...] stycznia 1993 r. nr [...]. Muszą mieć możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgłaszać żądania i wnioski (art. 10 § 1 k.p.a.). Wskazać należy także, że jedynie sąd powszechny jest uprawniony do stwierdzenia nabycia praw do spadku przez spadkobierców i dokonuje tego w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym wymienia wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wielkość ich udziałów (art. 677 § 1 k.p.c.). Dopóki więc stosowne postanowienia nie zostaną przedłożone do akt administracyjnych konieczne jest zawieszenie przez organ postępowania administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu ustalenia kręgu osób uprawnionych do udziału w sprawie. Bowiem jedynie osoby, które wylegitymują się postanowieniem sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku po właścicielach nieruchomości, będą miały przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Rację ma też Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji twierdząc, że ustalenie spadkobierców współwłaścicieli nieruchomości nie jest obowiązkiem organu, gdyż organ nie ma legitymacji czynnej przed sądem powszechnym do wystąpienia z takim wnioskiem. Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w sentencji.