I SA/Kr 209/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-04-08
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego odmawiające wyłączenia pracownika z udziału w postępowaniu, na które nie służy zażalenie, jest zaskarżalne do sądu administracyjnego jako odrębny środek zaskarżenia?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na postanowienie organu podatkowego odmawiające wyłączenia pracownika z udziału w postępowaniu, jeżeli na takie postanowienie nie służy zażalenie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 PPSA, sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie lub rozstrzygają sprawę co do istoty. Postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika nie spełnia tych kryteriów. Zgodność z prawem takiego postanowienia może być badana jedynie w ramach kontroli ostatecznej decyzji kończącej postępowanie.Stan faktyczny
Podatnik A.G. złożył wniosek o wyłączenie od udziału w postępowaniu odwoławczym pracowników Izby Skarbowej, zarzucając im stronniczość i przygotowanie projektu decyzji przed zapoznaniem go z materiałami. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wyłączenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 130 Ordynacji podatkowej, a sporządzenie projektu decyzji nie stanowi o stronniczości. Podatnik zaskarżył to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który odrzucił skargę z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zarządzono zwrot nienależnie uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 209/11 | | POSTANOWIENIE Dnia 8 kwietnia 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011r., sprawy ze skargi A.G., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28 października 2010r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wyłączenia pracowników Izby Skarbowej z udziału w postępowaniu, postanawia I. odrzucić skargę, II. zarządzić zwrot skarżącemu z kasy tut. Sądu kwoty 100, 00 zł (sto złotych 00/100) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu.
W piśmie z dnia 6 października 2010r. skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej A.G. – powołując się na przepis art. 24 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity – Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) zażądał wyłączenie od udziału w postępowaniu odwoławczym toczącym się w sprawie określenia mu wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży prawa wieczystego użytkowania gruntu i własności budynków i budowli posadowionych na tym gruncie dokonanej umową zawartą w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia 9 września 2002r., M.A. - pracownika oraz L.T. - Kierownika Oddziału Podatku Dochodowego od Osób Fizycznych Prowadzących Działalność Gospodarczą Izby Skarbowej. Zdaniem podatnika, organ uniemożliwił mu aktywny udział w postępowaniu podatkowym, a samo rozstrzygnięcie miało mieć charakter arbitralny, gdyż jeszcze przed zapoznaniem go z materiałami postępowania – organ przygotował już brudnopis z rozstrzygnięciem w sprawie.
Postanowieniem z dnia 28 października 2010r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wyłączenia wymienionych we wniosku pracowników organu od udziału w przedmiotowym postępowaniu. Organ rozpoznając wniosek podatnika uznał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 130 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity - Dz. U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.) uzasadniające wyłączenie wymienionych wyżej pracowników. W pierwszej kolejności zważono, że instytucja wyłączenia pracownika, a także organu podatkowego, stanowi proceduralne zabezpieczenie przed stronniczością pracowników organów administracji publicznej. Pozwala ona uniknąć sytuacji konfliktu interesów. Wyłączenie ma charakter działania profilaktycznego, będącego wyrazem urzędowej przezorności. Przepis art. 130 § 1 Ordynacji podatkowej zawiera zamknięty katalog osób podlegających wyłączeniu, wśród nich wymienia pracownika izby skarbowej, przy czym art. 130 § 3 stanowi, iż bezpośredni przełożony pracownika jest zobowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika.
Jak z powyższego wynika - powoływanie się na okoliczności niewymienione w powołanym wyżej przepisie art. 130 § 1 Ordynacji wymaga uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnić znaczy natomiast tyle, co wskazać na możliwość, szansę zaistnienia czegoś w sposób sugerujący prawdziwość, autentyczność, w sposób bliski prawdy.
Biorąc powyższe pod uwagę organ doszedł do przekonania, że okoliczność na którą powołuje się podatnik tj. sporządzenie przez pracownika oddziału brudnopisu decyzji i zaakceptowanie go przez jego kierownika w żaden sposób nie wypełnia przesłanek powołanego wyżej przepisu, które stanowiłyby o stronniczości tychże osób. Zdaniem organu, sporny brudnopis stanowił projekt decyzji i sporządzenie go na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zwłaszcza kiedy strona nie wnosi nowych wniosków dowodowych nie stanowi o stronniczości pracownika prowadzącego sprawę, a nadto czyni zadość zasadzie wyrażonej w art. 139 Ordynacji podatkowej. Powołując się na treść przepisów art. 194 § l i art. 210 § l Ordynacji podatkowej stwierdzono, że przedmiotowy "brudnopis" nie stanowi dokumentu doniosłego dla rozstrzygnięcia sprawy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.G. zakwestionował opisane rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej podtrzymując w całości swą poprzednią argumentację.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej przywołując swe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2).
Skuteczność wniesienia skargi, a w konsekwencji skuteczność uruchomienia procesu oceny legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, zależy od dopuszczalności skargi. Przesłanki dopuszczalności skargi sądowo-administracyjnej to zespół wymagań, które muszą być spełnione, by zaskarżenie wywołało skutek w postaci dokonania przez sąd administracyjny oceny zgodności z prawem kwestionowanego aktu administracyjnego. Jedną z przesłanek dopuszczalności skargi sądowo-administracyjnej jest zaskarżenie takiej formy działania administracji publicznej, która jest kontrolowana przez sądy administracyjne.
W art. 3-5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wyznaczono zakres przedmiotowy postępowania sądowoa-dministracyjnego. Przepis art. 5 p.p.s.a. wylicza sprawy, których możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego jest wyłączona, zaś normy art. 3 i 4 tej ustawy wskazują pełny zakres spraw, które poddane mogą być orzecznictwu sądownictwa administracyjnego.
Z dyspozycji art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje (pkt 1) oraz postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4).
W ocenie Sądu, kwestionowane skargą rozstrzygnięcie nie należy do żadnej z wyżej wymienionych zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działania administracji publicznej, w szczególności nie jest postanowieniem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, tj. rozstrzygnięciem wymienionym w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Przepis art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi bowiem, iż na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 237 tej ustawy precyzujący, że postanowienie na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Odnosząc powyższe do przedmiotu zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, iż przepis ani art. 130 ani też żaden inny przepis Rozdziału 2 Działu IV Ordynacji podatkowej nie stanowi o prawie do złożenia zażalenia na postanowienie dotyczące wyłączenia pracownika organu podatkowego. Z postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym zaskarżeniu mogą podlegać tylko takie, na które służy zażalenie, albo które kończą postępowanie bądź rozstrzygają sprawę co do jej istoty. Do takich postanowień nie należy postanowienie organu w przedmiocie wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu administracyjnym. Postanowienie takie też ani nie kończy postępowania administracyjnego w danej sprawie, ani nie rozstrzyga tej sprawy co do jej istoty.
Podkreślić należy, że postanowienia kwestionowanego skargą nie można zakwalifikować jako aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Do rozstrzygnięć objętych tymże przepisem można bowiem zaliczyć tylko takie akty lub czynności, które nie mają charakteru decyzji lub postanowienia (co wynika wyraźnie z treści art. 3 § 2 pkt 4). Kwestionowane rozstrzygnięcie przybrało zaś formę postanowienia. Już z tych chociażby przyczyn nie może być uznane za inny niż decyzja lub postanowienie akt organu administracji publicznej. Niezależnie od tego dostrzec należy, że rozstrzygnięcia opisane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., musiałyby dotyczyć wprost wynikających z przepisów prawa uprawnień lub obowiązków strony, a w tym przypadku kwestionowane rozstrzygnięcie jednoznacznie i bezpośrednio odnosi się do sytuacji organu, a nie strony.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Niedopuszczalność z powodu braku właściwości sądu administracyjnego ma zaś miejsce wówczas gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nie objętej zakresem właściwości sądu administracyjnego.
Zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia będzie mogła być skontrolowana przez sąd administracyjny wyłącznie na etapie kontroli ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w sprawie, w której miało dojść do zaistnienia podstaw do wyłączenia pracowników organu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło