V SA/Wa 2298/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2010 r., nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił G. P. R. "R." sp. z o.o. z siedzibą w S przyznania płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 w okresie od 12 sierpnia 2008 r. do 11 sierpnia 2009 r., to jest za 1 rok korzystania z pomocy. Podstawę faktyczną decyzji z dnia [...] maja 2010 r. stanowiły ustalenia poczynione w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, iż w okresie objętym wnioskiem, tj. od 12 sierpnia 2008 r. do 11 sierpnia 2009 r. tylko dwóch członków Grupy: "R." sp. z o.o. w S. oraz Z. P.i G. R. M. dokonało sprzedaży produktów za pośrednictwem grupy natomiast pozostałych trzech jej członków: R. S. sp. z o.o., R. sp. z o.o. i H. S. nie sprzedało w ogóle produktów do Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013. Wskazując art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. 2 ustawy z dnia 15 września 2005 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach organ I instancji stwierdził, iż naruszone zostały istota i cel pomocy przyznawanej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych. Istotą i celem tym jest bowiem wsparcie wspólnej produkcji określonego produktu realizowanej za pośrednictwem grupy producentów przez wszystkich członków grupy. Po rozpoznaniu odwołania Strony decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2010 r. została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nr [...], z dnia [...] lipca 2010 r. Organ II instancji podzielając stanowisko Dyrektora Oddziału podniósł, iż jakkolwiek "R." sp. z o.o. spełnia formalne warunki konieczne do uzyskania statusu Grupy Producentów Rolnych, to jednakże w pierwszym roku działalności grupy trzech jej członków nie produkowało w ogóle nasion roślin oleistych, dla którego to produktu Grupa ta została utworzona. W tej sytuacji, zdaniem organu, "R." sp. z o.o. w sposób sztuczny stworzyła warunki wymagane do otrzymania pomocy dążąc do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia udzielanego w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013. W skardze z dnia [...] sierpnia 2010 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "R." sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z . [...] lipca 2010 r. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2010 r. oraz o zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie: 1. art. 6 kpa w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) poprzez wydanie decyzji odmownej w oparciu o przesłankę nie wynikającą z obowiązujących przepisów, 2. art. 107 § 3 oraz 7 i 8 kpa w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez niedokonanie subsumcji stanu faktycznego pod normę prawną, brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji oraz brak wskazania okoliczności faktycznych przesądzających o wypełnieniu hipotezy normy prawnej, 3. art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 7 grudnia 2006 r., nr 1975/2006, ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wprowadzania procedur kontroli (...) – Dz.U.L. 368 z 23 grudnia 2006 r., str. 74-84 poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż Skarżąca w sposób sztuczny stworzyła warunki wymagane do otrzymania pomocy, 4. art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.L.277 z 21 października 2005 r., str. 1-40) oraz art. 2 ustawy z dnia 15 września 2005 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr. 88, poz. 983 ze zm.)- przez błędne przyjęcie, iż okresowe niewytwarzanie produktu, ze względu na który grupa została utworzona, przesądza o braku realizacji celu centralizacji sprzedaży oraz że warunkiem uzyskania wsparcia dla grup producentów rolnych jest kumulatywna realizacja celów wymienionych w obu przywołanych przepisach. W odpowiedzi na skargę organ zajął dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego krajowego i wspólnotowego. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny został w toku postępowania administracyjnego ustalony prawidłowo i jest między stronami bezsporny: • pięć podmiotów: "R." sp. z o.o. w S., Z. P. G. R. M., "R.-S." sp. z o.o., "R." sp. z o.o. i H. S. utworzyło G.P. R. "R." sp. z o.o., • Grupa spełniła w pierwszym okresie jej działalności – tj. od [...] sierpnia 2008 r. do [...] sierpnia 2009 r. warunek minimalnej rocznej produkcji towarowej, • członkowie Grupy – "R. S." sp. z o.o., "R.t" sp. z o.o. i H. S. - w pierwszym okresie działalności Grupy - nie produkowali rzepaku, a zatem nie wprowadzili tego towaru do obrotu za pośrednictwem Grupy. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznaje, iż w obowiązujących przepisach nie ma expresis verbis zapisu łączącego uprawnienie do otrzymania płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 z produkcją rzepaku i sprzedażą go za pośrednictwem Grupy przez wszystkich jej członków w danym roku. Jednakże, zdaniem Sądu, z regulujących powstanie i działanie Grup Producentów Rolnych aktów prawnych jednoznacznie wynika, że intencją ustawodawcy, która znalazła odzwierciedlenie w treści mających zastosowanie w sprawie przepisów, było przyznanie pomocy finansowej podmiotom, które będąc producentami jednego produktu rolnego połączą się w Grupę z zamiarem wspólnego wprowadzania go do obrotu. To założenie stanowi cel systemu wsparcia w ramach działania: "Grupy Producentów Rolnych". W ocenie Sądu, z analizy treści art. 3 ust. 1 pkt.1 i 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 88, poz.983), § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz.U. Nr 81, poz. 550) oraz art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (DZ.U.L. 277.1 ) wypływa jednoznaczny wniosek, iż pomoc może być udzielona wyłącznie grupie producentów, z których każdy wytwarza w swoim gospodarstwie ten sam co pozostali członkowie produkt a ich celem jest wspólne wprowadzanie tego towaru do obrotu. Jakkolwiek na gruncie prawa unijnego, zgodnie z legalną definicją "producenta" jest nim posiadacz gospodarstwa rolnego, rolnik - to podkreślenia wymaga, iż uprawnieni do otrzymania płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych są, z mocy zapisu art. 3 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 88, poz.983), nie producenci, ale producenci jednego produktu. Nadto grupa producentów rolnych może prowadzić działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego. Na tle całego systemu unijnego wsparcia adresowanego do rolników podjęcie przez podmiot wnioskujący o przyznanie mu pomocy finansowej zobowiązania o realizacji danego programu w okresie 5 lat jest rozwiązaniem szeroko przyjętym ( np. płatności rolnośrodowiskowe, płatności obszarowe). Nie ma racjonalnych podstaw do zarzucania mu, właśnie w ramach działania Grupy Producentów Rolnych, braku logiki i ograniczania swobody rolnika w zakresie podejmowania decyzji o produkcji prowadzonej przez niego w danym roku. Członkowstwo w G. P. R. i działanie w ramach Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 nie jest obowiązkiem a wszystkie warunki i zobowiązania wynikające z tego członkostwa prowadzące do uzyskania płatności z tytułu pomocy finansowej członkowie Grupy przyjmują dobrowolnie. Kluczowym w omawianym działaniu warunkiem jest wytwarzanie przez każdego członka Grupy w jego gospodarstwie tego samego co pozostali członkowie produkt w celu wspólnego wprowadzanie tego towaru do obrotu. Tych warunków Skarżąca nie spełniła. Trzech z członków Grupy Producentów Rzepaku w ogóle w pierwszym rok działalności Grupy nie produkowało w swoich gospodarstwach rzepaku i w konsekwencji nie mogło swego towaru wspólnie z pozostałymi członkami Grupy wprowadzić na rynek. Sąd w pełni podziela ocenę organu, iż ubieganie się przez Grupę o pomoc finansową w pierwszym roku działalności w sytuacji, gdy wprawdzie warunek minimalnej rocznej produkcji towarowej został przez Grupę jako całość spełniony, jednakże rzepak pochodził z gospodarstw tylko dwóch członków – stanowi, w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 7 grudnia 2006 r., nr 1975/2006, ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wprowadzania procedur kontroli jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.L.2006.368.74 ), sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż odmowa wypłacenia Skarżącej środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "G. P. R." objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 za pierwszy rok działalności w okresie od 12 sierpnia 2008 r. do 11 sierpnia 2009 r. była zasadna i w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.