II SA/Gl 1084/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent - stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi "A" SA w B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 marca 2004 roku, sygn. akt II SA/Ka 3586/01, uchylona została decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]–[...] oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] roku. Decyzje te zostały wydane w postępowaniu prowadzonym z wniosku obecnego uczestnika W. K. dotyczącego nakazania usunięcia nieprawidłowości polegających na użytkowaniu pobocza drogi wewnątrzzakładowej Fabryki [...] w B. (obecny skarżący) w sposób zagrażający bezpieczeństwu hali zlokalizowanej przy ul. [...] w B. oraz życiu i zdrowiu jej właściciela (uczestnika). W. K. uzasadniając to żądanie, a także w trakcie całego dalszego postępowania twierdził, że pobocze drogi zostało oparte na ścianie jego hali, co przy eksploatacji drogi powoduje jego nacisk na tę ścianę wywołując jej odkształcenie. Występuje proces "wciskania ściany do wewnątrz" powodujący "zmęczenie ściany". Równocześnie W. K. podał, że nie chodzi mu o likwidację drogi technologicznej (rozbiórkę) ani o jej wyłączenie z użytkowania, a jedynie o należyte utrzymanie drogi. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku zawarto szereg szczegółowych rozważań co do dalszego prowadzenia sprawy. Przede wszystkim Sąd wskazał na konieczność ponownego wyjaśnienia i rozważenia kwestii czy rzeczywiście sporna droga z uwagi na jej konstrukcję i posadowienie na nierównym terenie może powodować parcie na ścianę budynku W. K. Zdaniem Sądu wyjaśnienie tej kwestii – w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy – będzie wymagało wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 kpa, a zatem organ powinien je ustalić w oparciu o opinię biegłego. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ między innymi postanowieniem z dnia [...] roku zobowiązał Fabrykę do przedłożenia oceny technicznej dotyczącej prawidłowości wykonania konstrukcji drogi wewnątrz zakładu oraz pobocza zlokalizowanego wzdłuż granicy działki W. K. Drugim postanowieniem z tej samej daty nałożył na W.K. obowiązek przedłożenia oceny technicznej budynku hali w zakresie jaki wpływ na obecny stan techniczny miał dotychczasowy sposób użytkowania hali oraz materialne zużycie obiektu związane z jego wiekiem. Obie strony postępowania wykonały nałożone na nich obowiązki. Kolejnym postanowieniem z dnia [...]roku (nr [...]) organ orzekający nałożył na W. K. obowiązek uzupełnienia oceny technicznej z dnia [...]roku o opinię dotyczącą wpływu parcia gruntu na konstrukcję murowaną ściany od strony północnej oraz wypływające z niej wnioski. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]roku – [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...]roku. Wyrokiem z dnia 11 września 2008 roku wydanym w sprawie sygn. akt II SA/GL 549/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił ostateczne postanowienie z dnia [...]r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...]roku. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że przedmiotem postępowania od samego początku był stan techniczny drogi wewnętrznej i pobocza a nie stan techniczny hali W. K. Tym samym – wywiódł dalej Sąd – nakładając na W. K. obowiązki w trybie art. 81 c Prawa budowlanego organy wykroczyły poza ramy prowadzonego postępowania administracyjnego, wydając kontrolowane postanowienie z naruszeniem art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonych w sprawie opinii, a także ustaleń organów należy stwierdzić, ze obiekt W. K. nie budzi uzasadnionych wątpliwości, o których mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. W ponownym postępowaniu organy powinny uwzględnić ocenę i wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a organ I instancji ponownie dokonać wszechstronnej i wnikliwej analizy dotychczas zebranego w sprawie materiału dowodowego. Według Sądu ta analiza powinna doprowadzić organ do przekonania, że zostały wyjaśnione wszystkie wątpliwości, jakie są niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Sąd dopuścił także możliwość uzupełnienia materiału dowodowego o uzupełniającą opinię z tym, że dowód ten powinien (co do zasady) być przeprowadzony z urzędu w trybie art. 84 § 1 kpa. W postępowaniu ponownym organ I instancji dwukrotnie (postanowieniami z dnia [...]roku oraz [...]roku) nałożył na Fabrykę [...]obowiązek przedłożenia projektu budowlanego dotyczącego wyeliminowania parcia na ścianę budynku hali oraz sposobu zabezpieczenia drogi wewnętrznej eliminującego parcie gruntu drogi na ścianę budynku hali. Została także przeprowadzona rozprawa administracyjna ([...]roku) w trakcie której W. K. wyraził zgodę na przedstawione rozwiązanie techniczne w zakresie usunięcia parcia gruntu na ścianę hali, zawarte w piśmie Fabryki z dnia [...]roku. Dnia [...]roku, PINB w B. decyzją nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 i art. 38 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku, nakazał Fabryce [...] w B. rozbiórkę wewnętrznej drogi wraz z poboczem, zlokalizowanej na posesji przy ul. [...] w B. przylegającej do ściany hali położonej przy ul. [...] w B. Odwołanie od tej decyzji wniosła Fabryka [...] zarzucając, że decyzja jest wadliwa, nie została poprzedzona wyczerpującym postępowaniem oraz że nie stwierdzono żadnej przesłanki uzasadniającej nakaz rozbiórki. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia [...] roku, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku uchylił decyzję organu I instancji oraz nałożył na Fabrykę [...] S.A. w B. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w drodze wewnętrznej i poboczu, określając w pkt 1, 2 i 3 decyzji rodzaje robót, które obciążają Fabrykę. Wyznaczono także termin wykonania tych robót – do dnia [...] roku. W motywach powyższej decyzji organ przedstawił przebieg postępowania, wydawane w nim decyzje oraz postanowienia, a także treść zapadłych dotychczas wyroków administracyjnych: II SA/Ka 1081/97, II SA/Ka 3586/01 i II SA/GL 549/08. Podkreślił, że w wyroku z 18 marca 2004 roku, sygn. II SA/Ka 3586/01, Sąd stwierdził, że kwestia legalności wybudowania przedmiotowej drogi wraz z poboczem została wyjaśniona w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...]roku Wojewody [...]nr [...]. Z wyroku tego wynika także, że przedmiotem postępowania jest stan techniczny drogi. Oznacza to, że organ I instancji wydając decyzję o rozbiórce naruszył art. 153 ppsa, a także art. 37 ust. 1, art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku oraz art. 103 Prawa budowlanego z 1994 roku, co zaskutkowało uchyleniem tej decyzji. Następnie organ odwoławczy dokonał analizy zebranego materiału dowodowego i uznał, że wszystkie wątpliwości niezbędne do końcowego załatwienia sprawy zostały wyjaśnione, w zakresie wskazanym w wyroku sygn. akt II SA/Ka 3586/01. Analiza materiału dowodowego wykazała, że sporna droga z uwagi na swoją konstrukcję i posadowienie powoduje parcie na ścianę hali. Mając na uwadze ten fakt oraz wskazane w opiniach roboty budowlane, które powinny zostać wykonane celem uwolnienia ściany hali od parcia nakazano właścicielowi tej drogi (równocześnie inwestorowi) wykonanie określonych w decyzji robót. Fabryka [...]S.A. w B. wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej twierdząc, że narusza ona jej interes prawny. Zarzucono także naruszenie art. 80 kpa i art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowanego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę postulował jej oddalenie z przyczyn podanych w decyzji ostatecznej. Uczestnik postępowania W. K. w piśmie z dnia [...] roku dokonał oceny zachowania skarżącej w trakcie postępowania i w istocie wyraził stanowisko co do tego, że skarga powinna podlegać oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie oznacza to także, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej powoływana jako ppsa), że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w poprzednich orzeczeniach sądu dotyczących tego samego przedmiotu, wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Takimi prawomocnymi orzeczeniami w niniejszej sprawie są wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt II SA/Ka 3586/01 i II SA/GL 549/08. W uzasadnieniach tych wyroków zawarto szereg szczegółowych rozważań co do dalszego postępowania. W szczególności w wyroku sygn. akt II SA/Ka 3586/01 Sąd stwierdził, że w sytuacji wykazania, że w następstwie użytkowania spornej drogi doszło do uszkodzenia muru hali produkcyjnej W. K. oraz że dalsze jej użytkowanie stwarza zagrożenie dla konstrukcji tego muru, usunięcie takiego zagrożenia stanowi przedmiot sprawy administracyjnej rozstrzyganej w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 5 Prawa budowlanego. Jedynie dla porządku przypomnieć należy, że to właśnie w uzasadnieniu tego wyroku Sąd wykluczył prowadzenie w stosunku do spornej drogi postępowania dotyczącego likwidacji samowoli budowlanej. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu przez właściwy organ powinno zostać udokumentowane wynikami kontroli jego stanu technicznego. Wynikający z ustaleń kontroli zakres stwierdzonych nieprawidłowości nakazanych do usunięcia powinien zostać określony bezpośrednio w treści decyzji lub w ekspertyzie technicznej, przywołanej w tej decyzji. Zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co stanowiło realizację wskazań sądu w poprzednich wyrokach, wykazującego nieodpowiedni stan techniczny drogi i jej pobocza, manifestujący się w negatywnym wpływie na ścianę hali. Wbrew zarzutom skarżącej ten nieodpowiedni stan techniczny drogi i pobocza wynika z: opinii technicznej A. M. z [...] roku, G. N. z [...]roku, P. R. z [...] roku oraz ekspertyzy technicznej J. W. dotyczącej szkód górniczych występujących na terenie objętym postępowaniem. Z powyższych opinii, ekspertyz wynika, że sporna droga ze względu na jej konstrukcję i posadowienie powoduje "parcie" na ścianę hali. W ocenach technicznych A. M., a w szczególności P. R. z [...] roku wskazano roboty budowlane jakie skarżąca powinna wykonać celem "uwolnienia ściany hali" na całej jej długości od nacisku masy pobocza tej drogi. Zarzuty skarżącej stanowią jedynie polemikę z oceną materiału dowodowego dokonaną przez organ orzekający, a nadto nie uwzględniają uprzednich wskazań i ocen sądów zawartych w przytoczonych wyżej wyrokach. Zarzuty te nie mogły wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ppsa, skarga została oddalona. SW