I OSK 2366/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Bożena Popowska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2140/10 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2140/10, oddalił skargę M. C. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Wojewoda M. w/w decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania M. C. utrzymał w mocy decyzję Starosty C. z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] ustalającą odszkodowanie m.in. na rzecz M. C. w wysokości 120.241,75 zł - za ¼ części nieruchomości położonej w C., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] i [...] o pow. 4537 m2, zajęty pod drogę publiczną (gminną). Powyższa nieruchomość była przedmiotem współwłasności i stała się własnością Gminy Miejskiej C. z mocy decyzji Starosty C. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] ustalającej lokalizację inwestycji pn.: "budowa drogi gminnej stanowiącej odcinek wewnętrznej pętli miejskiej od ul. [...] do ul. [...] w C.", utrzymanej w mocy decyzją Wojewody M. z dnia [...] grudnia 2008 r. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 80, poz. 721 z późn. zm.). W toku przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2010 r. rozprawy strony postępowania sformułowały zarzuty do wykonanej przez rzeczoznawcę majątkowego Z. M. wyceny nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] i [...], położonej w C. (operat szacunkowy z marca 2010 r.). W piśmie z dnia 29 kwietnia 2010 r. rzeczoznawca majątkowy odniósł się do zarzutów podniesionych podczas rozprawy administracyjnej. W szerokim uzasadnieniu sformułował następujące stanowisko: – w okresie ostatnich dwóch lat, licząc od daty na którą określono wartość przedmiotowej nieruchomości stwierdzono 15 transakcji gruntami zajętymi pod drogi publiczne; średnia cena transakcyjna wynosiła 76,85 zł/m2 (spośród tego zbioru do porównań przyjęto transakcje nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem sprzedaży w okresie najbliższym poprzedzającym wycenę); – przyjęte do porównań działki położone w obrębie [...] nie posiadają lokalizacji "znacznie gorszej" od nieruchomości przyjętej do porównań, co wynika z dokładnie określonego katalogu cech położenia i sąsiedztwa; – zgodnie z obowiązującymi przepisami rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do przyjęcia dla wycenionej działki funkcji drogowej, niezależnie od przeznaczenia pozostałej części nieruchomości; – przyjęcie do porównań transakcji działkami nr [...] i [...] było zasadne, gdyż nabycie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło w związku z realizacją inwestycji drogowej p.n. "budowa pętli miejskiej ". Stanowisko to zostało przedstawione stronom postępowania. Pełnomocnik pozostałych współwłaścicieli nieruchomości podtrzymał swoje zarzuty zgłoszone do operatu szacunkowego. Z kolei Starosta C. wystąpił, pismem z dnia 16 czerwca 2010 r. Nr [...], do Urzędu Skarbowego w C. o podanie informacji dotyczącej przyjmowanych do celów podatkowych wartości gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe w latach 2008-2010. Z uzyskanej informacji wynika, że ceny te nie przekraczają kwoty 100 zł/m2. W konsekwencji decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Starosta C. ustalił odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działki ewidencyjne nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 4537 m2 na rzecz jej współwłaścicieli na łączną kwotę 480.967,00 zł. Wysokość odszkodowania oparto na sporządzonej w marcu 2010 r. wycenie nieruchomości przez Z. M. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, a w konkluzji stwierdził, że ustalona na poziomie 106,1 zł/m2 kwota odszkodowania należnego jej byłym współwłaścicielom w żaden sposób nie narusza zasady "słusznego odszkodowania". Organ drugiej instancji wskazał, że operat szacunkowy sporządzony dla potrzeb postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomości przeznaczone pod inwestycję drogową powinien odpowiadać przepisowi § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109), zgodnie z którym przy określeniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów na te cele. W/w przepis rozporządzenia obliguje rzeczoznawcę przy szacowaniu wartości nieruchomości do brania w pierwszej kolejności pod uwagę cen transakcyjnych uzyskanych przy sprzedaży gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne, jeżeli tego rodzaju rynek na danym lub podobnym obszarze został wykreowany. Rynek taki na terenie m. C. istniał w dacie sporządzenia operatu, a zatem przyjęte przez rzeczoznawcę zasady wyceny oparte na wybranych transakcjach tego rynku były prawidłowe. Organ podniósł, że tylko w przypadku braku cen, o których mowa w § 36 ust. 1 cyt. rozporządzenia wartość gruntów określa się w inny sposób, z uwzględnieniem m. in. przeznaczenia gruntów, z których wydzielono działki pod drogi publiczne. Wojewoda wskazał, że rozporządzenie z dnia 21 września 2004 r. wydane zostało na podstawie art. 159 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651), a jego postanowienia wiążą zarówno rzeczoznawcę majątkowego jak i organ prowadzący postępowanie w tej sprawie. Trafnie, zdaniem Wojewody, organ pierwszej instancji wskazał, że rzeczoznawca w procesie wyceny uwzględnił różnice stanu nieruchomości wycenionej i przyjętych do porównań, w tym kwestionowanych przez skarżącą działek, z terenu obrębu [...]. Ponadto, w ocenie Wojewody, brak jest także podstaw do przyjęcia, że brak udziału w oględzinach nieruchomości jej właścicieli miał wpływ na ustalenie opinii o wartości, skoro strony w sposób dostatecznie czynny mogły zgłosić swoje uwagi do operatu szacunkowego w toku postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę M. C. na w/w decyzję stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Sąd wskazał, że podstawą prawną decyzji ustalającej odszkodowanie były przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zgodnie z brzmieniem art. 18 w/w ustawy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się wg jej wartości rynkowej w dniu wydawania decyzji o wywłaszczeniu. W myśl zaś art. 23 w sprawach w niej nieuregulowanych stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. Kwestie związane z odszkodowaniem za wywłaszczoną nieruchomość uregulowane są w ustawie o gospodarce nieruchomościami w art. 128 do 135 (dział III rozdział 5) oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Stosownie do art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Pozycja rzeczoznawcy majątkowego, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 sierpnia 1997 r., zbliżona jest do statusu osoby zaufania publicznego. Zarówno przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami jak również standardy zawodowe oraz kodeks etyki, nakładają na rzeczoznawcę majątkowego przy dokonywaniu wyceny nieruchomości obowiązek wykorzystania zarówno swojej wiedzy specjalistycznej jak również dokładania należytej staranności. Dlatego też ocena prawidłowości pod względem merytorycznym operatu szacunkowego - wyceny nieruchomości, dla sporządzenia której wykorzystana została pewna wiedza specjalistyczna, może być dokonywana jedynie z dużą ostrożnością. Zgodnie z § 36 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. W przypadku braku cen, o których mowa w ust. 1, wartość gruntów zajętych pod drogi publiczne określa się jako iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni, z tym że jeżeli przeznaczenie gruntów przyległych powoduje, że ich wartość jest niższa niż wartość gruntów przeznaczonych pod drogi, tak ustaloną wartość powiększa się o 50 % (§ 36 ust. 2 pkt 2). Stosownie zaś do § 4 ust. 2 rozporządzenia w podejściu porównawczym stosuje się metodę porównywania parami, metodę korygowania ceny średniej albo metodę analizy statystycznej rynku. Z powołanych przepisów wynika zatem, że inny sposób określenia wartości rynkowej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną stosuje się w sytuacji, gdy na terenie właściwej jednostki samorządu terytorialnego miały miejsce transakcje sprzedaży nieruchomości odpowiednio zajętych lub przeznaczonych pod drogi publiczne, a inny wówczas, gdy takich transakcji sprzedaży nie było. W rozpoznawanej sprawie na terenie Gminy C. występowały transakcje sprzedaży gruntami przeznaczonymi lub zajętymi pod drogi publiczne. W konsekwencji do określenia wartości nieruchomości rzeczoznawca majątkowy zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Rzeczoznawca z bazy danych wybrał 16 transakcji sprzedaży z lat kwiecień 2008 – marzec 2010 r. nieruchomościami gruntowymi przeznaczonymi lub zajętymi pod drogi publiczne, zaś do wyceny wybrał z rynku lokalnego 3 transakcje gruntami przeznaczonymi pod drogi w przedziale obszarowym od 102 m2 do 340 m2, zawarte w okresie najbliższym poprzedzającym wycenę i posiadających te same przeznaczenie. Sąd zwrócił uwagę, że o wyborze podejścia i metody szacowania nieruchomości decyduje wyłącznie rzeczoznawca. Również tylko rzeczoznawca decyduje o doborze nieruchomości, które przyjmuje do porównania. W ocenie Sądu, w świetle obowiązujących w tym względzie przepisów, przyjęta za podstawę wyceny metoda i podejście nie budzi wątpliwości i są prawnie dopuszczalne. Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące niezawiadomienia strony o przeprowadzeniu przez rzeczoznawcę majątkowego oględzin nieruchomości i pozbawienia w ten sposób skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do operatu szacunkowego. Oględziny te bowiem nie były dowodem dopuszczonym przez organ w toku postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 85 k.p.a. Dowodem w sprawie był dowód z opinii biegłego i z tą opinią skarżąca została zapoznana. Biegły zobowiązany do wydania w sprawie opinii nie ma zaś obowiązku powiadamiania stron o dacie, w której dokonuje oglądu nieruchomości. Sąd zwrócił uwagę, że operat szacunkowy stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych odnośnie szacowania nieruchomości. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. Ocena taka może dotyczy tylko i wyłącznie kwestii wykonania opinii zgodnie z przepisami prawa. Natomiast ustawowy zakres kontroli legalności rozstrzygnięć administracyjnych przypisany sądowi administracyjnemu nie obejmuje weryfikacji wiadomości specjalnych. Organ, na którego zlecenie biegły wykonał opinię w formie operatu szacunkowego dokonuje weryfikacji, czy operat ten spełnia w szczególności wymogi określone w § 56 powołanego rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. W szczególności kontroluje, czy opinia zawiera wszystkie wymagane w tym przepisie elementy. Operat szacunkowy jest dowodem w sprawie i podlega ocenie, tak jak każdy inny dowód, stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, organ administracji sprawdził w sposób wyczerpujący na jakich przesłankach biegły oparł swoje twierdzenia i skontrolował prawidłowości tego rozumowania. Skoro organ uznał, iż operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z przepisami prawa i może zostać wykorzystany do ustalenia odszkodowania, to brak było podstaw do występowania przez organ o sporządzenie nowego operatu, czy też o jego ocenę przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych, o której mowa w art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niewątpliwie uprawnienie takie przysługiwało stronie niezadowolonej, która mogła wystąpić o taką ocenę do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, strona tego jednak nie uczyniła. Tym samym - wbrew twierdzeniom strony skarżącej – Sąd stwierdził, że odszkodowanie za nieruchomość położoną w C., zajętą pod drogę publiczną, ustalone zostało w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami prawa materialnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. C., zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od Wojewody M. na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi i nieuchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2010 r., pomimo że organ II instancji — wbrew dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - nie uchylił uprzedniej decyzji Starosty C. wydanej w warunkach naruszenia art. 10 k.p.a. i art. 79 § 1 i 2 k.p.a. Przy czym wyrazem wskazanego wyżej uchybienia Starosty C. było niezawiadomienie strony o czynnościach biegłego dokonywanych w ramach sporządzania opinii stanowiącej faktyczną podstawę dla wypłaty odszkodowania skarżącej M. C. z tytułu wywłaszczenia nieruchomości; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi i nieuchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2010 r., pomimo że organ II instancji - wbrew dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - nie uchylił uprzedniej decyzji Starosty C. wydanej w warunkach naruszenia art. 153 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. — o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 203, poz. 6510) oraz naruszenia § 4 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. - w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Przy czym wyrazem wskazanego wyżej uchybienia Starosty C. było wydanie opinii stanowiącej faktyczną podstawę dla wypłaty odszkodowania skarżącej M. C. pomimo zastosowania podejścia porównawczego bez znajomości cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Zawarty w punkcie pierwszym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący niezawiadomienia strony o terminie przeprowadzenia przez rzeczoznawcę majątkowego oględzin nieruchomości i pozbawienia w ten sposób skarżącej, jak i jej pełnomocnika praw określonych w art. 79 § 1 i 2 k.p.a. należy uznać za nieuzasadniony. Wskazać bowiem należy, że rzeczoznawca majątkowy, który sporządza operat szacunkowy wyceny nieruchomości, nie ma obowiązku zawiadomienia strony postępowania o przeprowadzonych oględzinach nieruchomości. Badanie nieruchomości w terenie przez rzeczoznawcę nie jest czynnością wymagającą dla swej dopuszczalności i skuteczności obecności właściciela gruntu. Sporządzanie operatu i czynności z tym związane nie są czynnościami dowodowymi w rozumieniu k.p.a. Dowodem w sprawie była opinia biegłego rzeczoznawcy i z opinią tą skarżąca została zapoznana. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 156 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami organ, który zlecił sporządzenie operatu, jest obowiązany umożliwić osobie, której interesu prawnego on dotyczy, przeglądanie operatu oraz sporządzanie z niego notatek i odpisów. Skarżąca miała możliwość zapoznania się z operatem szacunkowym i zgłoszenia swoich uwag do tego operatu, z której to możliwości skorzystała. Nie sposób zatem uznać, aby skarżąca została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji, uznać należy, że w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji nie doszło do naruszenia art. 79 § 1 i 2 k.p.a., ani zasady wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a., brak jest zatem podstaw do stawiania Sądowi I instancji zarzutu, że nie dostrzegł konieczności uchylenia decyzji organu I instancji przez Wojewodę M. ze względu na naruszenie w/w przepisów. Za nieusprawiedliwiony należało także uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., polegającego na nieuwzględnieniu skargi i nieuchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2010 r., pomimo że organ II instancji - wbrew dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - nie uchylił uprzedniej decyzji Starosty C. wydanej w warunkach naruszenia art. 153 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenia § 4 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Wskazać należy, że na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Operat szacunkowy sporządzony dla potrzeb postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod inwestycję drogową powinien odpowiadać przepisowi § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, zgodnie z którym przy określeniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów na te cele. Stosownie do § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia, przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. Jednocześnie, zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia, w podejściu porównawczym stosuje się metodę porównywania parami, metodę korygowania ceny średniej albo metodę analizy statystycznej rynku. Jak wskazano powyżej, o wyborze podejścia i metody szacowania nieruchomości w obecnym stanie prawnym decyduje rzeczoznawca. Również tylko rzeczoznawca decyduje o doborze nieruchomości, które przyjmuje do porównania. Z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego w niniejszej sprawie wynika, że rzeczoznawca do określenia wartości wycenianej nieruchomości przyjął metodę porównywania parami. Powoływany w zarzucie skargi kasacyjnej ust. 4 § 4 w/w rozporządzenia odnosi się zaś do metody korygowania ceny średniej, która to metoda nie była w rozpoznawanej sprawie stosowana. Dlatego też argumenty skargi kasacyjnej mające na celu wykazanie naruszenia § 4 ust. 1 i 4 w/w rozporządzenia, jak i art. 153 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako całkowicie oderwane od wybranej przez rzeczoznawcę metody do określenia wartości spornej nieruchomości, nie mogły być uznane za zasadne. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 8