I SA/Rz 121/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Tomasz Smoleń /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skarg M.Z. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia {...} grudnia 2010 r. nr {...} nr{...}, nr {...} w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu "A" Spółki z o.o. w likwidacji za zaległości podatkowe spółki - oddala skargi - I SA/Rz 121/11 Uzasadnienie Decyzjami z dnia [...].12.2010r. nr [...], [...] i [...] Dyrektora Izby Skarbowej w R. utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] .10.2010r. znak [...] w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej M. Z. jako byłego członka zarządu Spółki "D." Sp. z o.o. w likwidacji z J. B. i Spółką za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 7073,51 zł w tym za: grudzień 2004r. w kwocie 2786,51 zł, luty 2005r. w kwocie 2044,00zł, marzec 2005r. w kwocie 2243,00 zł oraz odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych wynoszące na dzień wydania decyzji – łącznie 4673.00 zł w tym za: grudzień 2004r. 1896,00zł, luty 2005r. 1338,00 zł, marzec 2005r. 2439,00zł oraz decyzję znak [...] w sprawie orzeczenia o solidarnie odpowiedzialności podatkowej M. Z. jako byłego członka zarządu Spółki w/w wraz z tą Spółką za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 10 052 zł w tym za: grudzień 2005r. w kwocie 4712.00zł, styczeń 2006r. w kwocie 1800,00zł, luty 2006r. w kwocie 2639,00zł i kwietnia 2006r. w kwocie 901,00 oraz za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych na dzień wydania decyzji – łącznie 5 391.00 zł. W tym za: grudzień 2005r. 2575.00 zł, styczeń 2006r. 965.00zł, luty 2006r. 1392.00zł, kwiecień 2006r. 459,00zł, a także decyzję z dnia [...].10.2010r. znak [...] w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialność podatkowej M. Z. jako byłego członka zarządu w/w Spółki wraz z J. B. i tą Spółkę z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004r. w kwocie 7117,51 zł oraz odsetki za zwłokę od w/w zaległości naliczone do dnia wydania decyzji w łącznej kwocie 4648.00zł. Jako podstawę prawną wydanych decyzji organy wskazały art. 47 § 1, art. 107§ 1, § 2 pkt 2, art. 108 § 1, art. 109 § 1,§2 pkt 1, art. 116 §1, §2, §4, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (DzU z 2005r. Nr 8 poz 60 z późn. Zm. Zwana dalej – Ordynacja). W uzasadnieniach decyzji organ podatkowy wskazał, że w sprawach nie ma wątpliwości co do faktu, że M. Z. pełnił obowiązki członka zarządu Spółki "D." Sp. z o.o. w okresie od 29.9.1998r. do 22.6.2005r. oraz od 2.8.2005r. do 20.10.2006r. Egzekucja wobec Spółki okazało się w całości bezskuteczna co zostało stwierdzone przez organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...].12.2009r. nr [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do Spółki. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ ustalił, że sytuacja finansowa Spółki już od kwietnia 2004r. zaprzestała na bieżąco regulować należności, sytuacja ta trwała także w 2005r.n pierwszych miesiącach 2006r. Przy czym pojedyncze należności nie regulowano już w 2003r. Pierwszy wniosek o upadłość Spółka wniosła w listopadzie 2005r., który został zwrócony, drugi zaś został złożony w dniu 2.3.2006r. Wniosek ten został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 23.6.2006r. sygn. Akt [....] z uwagi na to, że majątek niewypłacalnego dłużnika (spółki) nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania. Wobec powyższego, zdaniem organu, nie można uznać, iż wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie. Wskazany przez M. Z. majątek Spółki był przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do Spółki. Rusztowania Bauman przez biegłego skarbowego nie zostało wycenione z uwagi na jej niekompletność i miała wartość jedynie umowną. Wskazany samochód Lublin II był przedmiotem zastawu bankowego. Z danych Centralnej Ewidencji Pojazdów z dnia 26.11.2006r. wynika, że Spółka jest właścicielem jedynie samochodu Polonez Truck rok produkcji 1993r. o niewielkiej wartości. Powyższe okoliczności dały podstawę Dyrektorowi Izby Skarbowej do wydania decyzji z dnia [...].12.2010r. utrzymujące w mocy decyzje organu podatkowego pierwszej instancji. Skargi jednobrzmiącej treści do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł M. Z. wnosząc o ich uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że wskazał majątek Spółki z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych. Ponadto złożył wniosek o upadłość spółki we właściwym czasie. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w R. wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentacje zawarte w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25. 07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwie interpretował i czy nie naruszył ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją powyższego jest konstatacja, że uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowieniem postępowania administracyjnego art. 145 § 1 pkt 1 lit a , c i b ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. , zwana dalej ppsa). Oceniając zaskarżone decyzje w tym zakresie należy stwierdzić, że nie naruszają one przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie niekwestionowanym ustaleniem jest, że M. Z. był członkiem zarządu Spółki "D." w okresie od 29.9.1998r. do 22.06.2005r. oraz od 2.08.2005r. do 20.10.2006r. Bezsporne jest także ustalenie, ze w zakresie podatku od towarów usług powstały zaległości podatkowe Spółki których termin płatności upłynął w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu, a dotyczy to miesięcy grudnia 2005r., stycznia 2006r., lutego 2006r. i kwietnia 2006r. Zaległości podatkowe Spółki z tytułu wyżej wskazanego podatku za miesiące grudzień 2004r., luty 2005r. oraz marzec 2005r. powstały w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu wraz z J. B. Odnośnie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004r. wynikłego z deklaracji CIT-8 – zaległość powstała w wyniku braku jej uregulowania w terminie do dnia 31.3. 2005r. Wówczas obowiązki członków zarządu pełnili skarżący oraz J. B. W toku postępowania nie były kwestionowane także wysokości zaległych podatków i wysokości naliczonych odsetek za zwłokę. Organy podatkowe ustaliły, że w stosunku do Spółki prowadzone było postępowanie egzekucyjne w trakcie, którego dokonano zajęcia rachunku bankowego Spółki w [...]. Czynności te okazały się jednak bezskuteczne z uwagi na brak środków na rachunku. Ponadto nastąpił zbieg egzekucji z zajęciem ZUS i Komornika Sądowego Rewiru II przy Sądzie Rejonowym w P. W dniu [...].03.2006r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. dokonał zajęcia ruchomości w postaci: rusztowania Bauman natomiast w dniu 31.8.2006r. zajęto samochód ciężarowy Polonez Track oraz samochód ciężarowy Lublin II, które oddano pod dozór M. Z. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. złożył w Sadzie Rejonowym w P. wniosek i nakazanie wyjawienia majątku przez "D." Spółkę z o.o. Postanowieniem z [...].3.2006r. sygn akt [...] Sąd Rejonowy w P. nakazał złożenie wykazu majątku z wymienieniem rzeczy miejsca gdzie się znajdują, przypadającym mu wierzytelności i innych praw majątkowych oraz przyrzeczenia, że złożony wykaz jest prawdziwy i zupełny. Do wykonania tego nakazu zobowiązany był M. Z. jako Prezes Zarządu "D." Spółka z o.o. Ze sporządzonego wykazu wynika, ze Spółka posiadała komputer, elektrourządzenie, samochód Lublin, samochód Polonez Track, rusztowanie "BAUMAN-MOSTOSTAL:" rusztowanie normalne. Dokonano przez organ podatkowy ustalenia nie doprowadziły do uzyskania wiedzy o majątku Spółki z którego można by zaspokoić roszczenia organu podatkowego . Egzekucja administracyjna z majątku Spółki okazała się bezskuteczna dlatego Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w dniu [...] .12.2009r. wydał postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec "D." Sp. z o.o. W ocenie Sądu powyższe okoliczności dały organom podatkowym uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że zaistniały dwie pozytywne przesłanki odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe Spółki. Po pierwsze jak wyżej wskazano nie ma wątpliwości co do faktu, że skarżący pełnił obowiązki członka zarządu Spółki "D." Spółka z o.o. w okresie powstania zaległości podatkowych Spółki tak podatku od towarów i usług za miesiące określone w decyzjach również w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004r. Po drugie egzekucja zaległości podatkowych w stosunku do Spółki okazała się bezskuteczna. Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji – za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, Spółki akcyjnej lub Spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1. nie wykazał że: a) we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniem upadłości (postępowanie układowe) nastąpiło bez jego winy; 2. nie wskazuje mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwia zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (§2 art. 116) Wyżej wskazany przepis konstytuuje przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione aby możliwym było wydanie decyzji w tym przedmiocie oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć aby organ podatkowy mógł wydać decyzję w tym przedmiocie. Na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania przesłanek pozytywnych. Jak wyżej wskazano organ podatkowy wykazał w oparciu o zebrany materiał dowodowy zaistnienie tych przesłanek. W tym zakresie Sąd w pełni podziela te ustalenia. Natomiast ciężar jakiejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności (przesłanki negatywne) spoczywa na członku zarządu. Odnosząc się do dwóch pierwszych negatywnych przesłanek to jest zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegawczego upadłości (postępowanie układowe) we właściwym czasie i brak winy członka zarządu w niedokonaniu wyżej wymienionej czynności należy stwierdzić, że zabrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na zaistnienie tych przesłanek. Dokumenty znajdujące się w sprawie wskazują, że sytuacja finansowa Spółki pogarszała się począwszy od początku 2006r., a pojedyncze wierzytelności nie były regulowane już w 2003r. Dane wynikające z bilansu za lata 2004 i 2005 potwierdzają fakt zwiększenia się zobowiązań krótkoterminowych z 237690 zł w 2003r. do 327010zł w 2004r. i 451 000 w 2005r. Skutkiem braku regularnego spłacania wierzytelności były pozwy wierzycieli, a wydawane nakazy zapłaty prze Sąd Rejonowy w P. na przestrzeni od 2004 do 2006 roku dają podstawę do ustaleń, że Spółka już w 2004r. zaprzestała płacenia długów. Jak wynika z twierdzeń skarżącego pierwszy wniosek o ogłoszenie o ogłoszeni upadłości złożył w listopadzie 2005r. Z uwagi na to, że nie został opłacony Sąd Rejonowy w P. V Wydział Gospodarczy zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2006r. sygn akt [...] zarządził jego zwrot. Wniosek zwrócony z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych lub nieopłacony nie wywołuje żadnych skutków prawnych i w toczącym się postępowaniu skarżący nie mógł skutecznie powoływać się na fakt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości i wywodzić z niego jakiekolwiek korzystne dla siebie efekty. Drugi wniosek o ogłoszeni upadłości Spółki złożony został 2 marca 2006r. Nadzorca Sądowy po zbadaniu kompletu dokumentów stwierdził, że brak jest środków na likwidację poprzez upadłość Spółki "D.". Te ustalenia legły u podstaw wydania przez Sąd Rejonowy w P. V Wydział Gospodarczy postanowienia z [...] czerwca 2006r. o oddaleniu wniosku dłużnika "D." Sp. z o.o ogłoszeniu upadłości (sygn akt [...]). Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, który następnie zostaje oddalony z uwagi na fakt, że majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 26 lutego 2003r. prawo upadłościowe i naprawcze DZ.U. 09.175.1361j.t) nie może być uznany za wniosek złożony we właściwym czasie o którym mowa w przepisie art. 116 ust. 1 pkt 1 ppkt a Ordynacji. W toku postępowania M. Z. wskazywał rusztowania Bauman w ilości 300m 2 oraz samochód Lublin II jako majątek z którego można będzie zaspokoić zaległości podatkowe. Wskazane wyżej rusztowania zostały zajęte przez poborcę skarbowego na podstawie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 30.3.2006r. i pozostawione pod dozorem M. Z.. Biegły skarbowy przy Izbie Skarbowej w R. z którym organ egzekucyjny zawarł umowę o dzieło w dniu 31.3.2006r. w zakresie wyceny rusztowania odstąpił od wyceny rusztowania na jej niekompletność. Według biegłego wartość rusztowania stanowi jedynie wartość złomową. Odnośnie samochodu Lublin II organ ustalił, ze był on przedmiotem zastawu bankowego (umowa nr 2746/2004 z 27.7.2004)ustanowienie zastawu rejestrowego na pojeździe mechanicznym, a także zajęcia przez poborcę podatkowego w dniu 31.8.2005r. na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów wynika, że na dzień 26.11.2009r. spółka była właścicielem jedynie samochodu Polonez Track rok produkcji 1993 o znikomej wartości co wynika z protokołu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dnia 28.12.2009r. Należy podkreślić, że to na członku zarządu ciąży obowiązek wskazania mienia z którego będzie umożliwił zaspokojenia zaległości podatkowych Spółki. W przepisie art. 116 § 1 pkt 2 ordynacji chodzi o mienie istniejące w chwili jego wskazania, które realnie umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Tego obowiązku Skarżący nie może przerzucać na organ podatkowy. Dlatego zarzuty zawarte w skardze dotyczące nieprawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego czy też brak wyjaśnienia co się stało z samochodem Lublin II należy uznać za niezasadne. Skarżący nie wskazał realnie istniejącego majątku Spółki z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowych, a co za tym idzie ni wykazał aby został spełniona negatywna przesłanka wynikająca z przepisu art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a wniesiona skarga stanowi jedynie nietrafną polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu podatkowego. Dlatego też zgodnie z art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji wyroku.