I SA/Kr 51/11

WyrokWSA w Krakowie2011-04-12

Skład orzekający: WSA Grażyna Firek, WSA Inga Gołowska, WSA Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie od podatku od nieruchomości, przewidziane w uchwale rady gminy dla gruntów dotkniętych skutkami powodzi, obejmuje również raty podatku, których termin płatności upłynął przed datą wejścia w życie uchwały lub przed złożeniem wniosku o zwolnienie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot „bieżące zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za II półrocze 2010 roku” należy interpretować szerzej niż tylko zobowiązania, których termin płatności jeszcze nie upłynął. Celem uchwały było udzielenie pomocy wszystkim podatnikom dotkniętym skutkami powodzi na jednakowych warunkach. Dlatego zwolnienie powinno obejmować również raty, których termin płatności już upłynął w dacie złożenia wniosku, o ile nastąpiło to nie wcześniej niż 1 lipca 2010 roku. Różnica w przypadku rat już uiszczonych sprowadza się do powstania nadpłaty.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo „B” S.A. złożyło wniosek o zwolnienie od podatku od nieruchomości na podstawie uchwały Rady Miasta Krakowa dotyczącej terenów dotkniętych skutkami powodzi w 2010 roku. Spółka stała na stanowisku, że zwolnienie obejmuje wszystkie raty podatku w II półroczu 2010 roku, niezależnie od ich zapłaty. Prezydent Miasta Krakowa wydał interpretację indywidualną, uznając stanowisko spółki za nieprawidłowe i twierdząc, że zwolnienie dotyczy jedynie zobowiązań, których termin płatności jeszcze nie upłynął. Spółka wniosła skargę do WSA w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, orzekł, że nie może być ona wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 51/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 kwietnia 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r., sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "B" S.A. w K., na interpretację indywidualną Prezydenta Miasta, z dnia 20 października 2010 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. określa, iż zaskarżona interpretacja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W interpretacji indywidualnej znak [...], wydanej 20 października 2010 roku, Prezydent Miasta uznał za nieprawidłowe stanowisko Przedsiębiorstwa "B" S.A. w K, zgodnie z którym zwolnienie od podatku od nieruchomości, o którym mowa w § 5 uchwały Nr CV/1416/10 Rady Miasta Krakowa z 7 lipca 2010 roku w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości gruntów, budynków lub budowli, które zostały dotknięte skutkami powodzi w 2010 roku, obejmuje wszystkie raty podatku w II półroczu 2010 roku, niezależnie od ich zapłaty. Organ w uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z podanym przez wnioskodawcę stanem faktycznym w czasie powodzi w 2010 roku został zalany cały teren przedsiębiorstwa. Nieruchomości te znalazły się na mapie, stanowiącej załącznik do wspomnianej uchwały. Została ona ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa M. w dniu 21 lipca 2010 roku i weszła w życie z mocą obowiązującą od dnia 1 lipca 2010 roku. Wnioskodawca uiścił ratę podatku za lipiec i sierpień 2010 roku. W dniu 14 września 2010 roku spółka złożyła wniosek o zwolnienie od podatku wraz z korektą deklaracji za II półrocze 2010 roku. Następnego dnia uiściła ratę podatku za wrzesień 2010 roku. Podatnik zadał pytanie, czy § 5 w zw. z § 4 uchwały należy interpretować jako zwolnienie wszystkich zobowiązań (rat podatku) od lipca do grudnia 2010 roku, czy jako zwolnienie bieżących zobowiązań. Zdaniem spółki przepis § 5 uchwały obejmuje wszystkie bieżące raty za II półrocze 2010 roku, niezależnie od ich zapłaty. Prezydent Miasta Krakowa wskazał następnie, że uchwała została wprowadzona na podstawie upoważnienia, zawartego w art. 7 ust. 3 ustawy z 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 roku, Nr 95, poz. 613 ze zm.) Przewidziano w niej przesłanki zwolnienia od podatku, a w myśl § 5 zwolnienie dotyczyło bieżących zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za II półrocze 2010 roku. Dalej organ odwołał się do legalnych definicji, zawartych w przepisach o.p., przytaczając przepisy dotyczące zobowiązania podatkowego i podatku. Wskazał, że o.p. nie definiuje bieżących zobowiązań podatkowych, ale posługuje się pojęciami zaległości podatkowych i zobowiązań przyszłych. Skoro zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności, a także zaliczka i rata podatku, to za bieżące zobowiązanie podatkowe należy uznać takie, które istnieje, a którego termin płatności jeszcze nie minął. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 o.p. zobowiązanie podatkowe wygasa na skutek zapłaty. Po zapłacie podatku nie można mówić ani o zaległości podatkowej, ani o bieżącym zobowiązaniu podatkowym, skoro ono wygasło. Prezydent Miasta Krakowa zaznaczył, że wnioski te wynikają z zasady ścisłej i zawężającej interpretacji wszelkich przepisów prawa podatkowego, w szczególności dotyczących ulg i zwolnień. Zdaniem organu drugorzędne znaczenie ma, że uchwała została opublikowana po upływie terminu do zapłaty podatku za lipiec 2010 roku; zwolnienie dotyczy rat jeszcze nieuiszczonych. Niezasadne jest też twierdzenie, że raty za miesiące październik, listopad i grudzień są zobowiązaniami przyszłymi; podatek od nieruchomości jest podatkiem rocznym, a raty trzeba traktować jako część zobowiązania bieżącego z określonymi terminami płatności. Ratę za wrzesień 2010 roku, jako uiszczoną już po złożeniu wniosku o zwolnienie, należy uznać za nadpłatę. Po uprzednim wezwaniu Prezydenta Miasta Krakowa do usunięcia naruszenia prawa, Przedsiębiorstwo Robót Zmechanizowanych "B" S.A. w K. wniosło w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia zaskarżonej interpretacji, uznania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa i zasądzenia kosztów postępowania. Skarga została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z § 1, § 4 i § 5 wyżej wymienionej uchwały, a także na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, a to art. 122 oraz art. 187 § 1 o.p. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że spełnienie przez podatnika przesłanek zwolnienia od podatku, przewidzianych w uchwale Rady Miasta Krakowa było bezsporne, za wyjątkiem wymogu, by zwolnienie dotyczyło bieżących zobowiązań. Strona skarżąca wskazała na całokształt okoliczności, towarzyszących wydaniu uchwały, a przede wszystkim na jej cel. Zauważyła, że termin składania wniosków o zwolnienie, pierwotnie wyznaczony na 15 września 2010 roku, został następnie przedłużony do 1 grudnia 2010 roku. Spółka zarzuciła także, iż organ dochodzi do absurdalnych wniosków i wskazała, że zaległość podatkowa nie może być jednocześnie bieżącym zobowiązaniem podatkowym. Zwróciła też uwagę, że przepisy o.p. przewidują możliwość umorzenia zaległości podatkowych w wypadku klęsk żywiołowych, na podstawie indywidualnych wniosków, a jednak Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę, aby zwolnić z podatku od nieruchomości nie tylko zaległości. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Krakowa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę, uchyla interpretację. Istotą niniejszej sprawy jest wykładnia przepisu § 5 uchwały nr CV/1416/10 Rady Miasta Krakowa z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości gruntów, budynków i budowli, które zostały dotknięte skutkami powodzi w 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 371, poz. 2558 ze zm.). Stosownie do jego treści, zwolnienie od podatku od nieruchomości dotyczy bieżących zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za II półrocze 2010 roku. Trzeba zaznaczyć, iż wspomniana uchwała nie zawiera definicji "bieżącego zobowiązania podatkowego". Brak również zdefiniowania tego pojęcia w ustawie Ordynacja podatkowa. Organ wydający zaskarżoną interpretację podniósł, że za bieżące zobowiązania podatkowe należy uznać takie zobowiązania, których termin płatności jeszcze nie upłynął, powołując się przy tym na poglądy doktryny, wyrażone na gruncie przepisów o.p. Trzeba jednak mieć na uwadze, że art. 76 § 1 i n. o.p., dotyczy zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych albo bieżących zobowiązań, zatem wykładnia terminu, użytego w tym przepisie, może być automatycznie odniesiona do normy, dotyczącej zwolnienia od podatku. Nawet jednak gdyby uznać, że literalna interpretacja wykładni § 5 uchwały w tej części, w jakiej mówi ona o "bieżących zobowiązaniach" istotnie prowadzi do wniosku, iż zobowiązania bieżące to takie, których termin płatności jeszcze nie upłynął, to w ocenie Sądu poprzestanie wyłącznie na tej metodzie wykładni nie pozwala na właściwe odczytanie intencji uchwałodawcy, a zatem ustalenie treści normy prawnej, zawartej w tym przepisie. Nie sposób bowiem pominąć tego, iż w § 5 uchwały znalazło się wskazanie, że zwolnienie dotyczy całego II półrocza roku 2010, a zatem również miesiąca lipca. Biorąc pod uwagę, iż uchwała podjęta została w dniu 7 lipca, zaś weszła w życie 4 sierpnia 2010 roku, uchwałodawca musiał mieć świadomość, iż w wypadku podatków (rat bądź zaliczek) opłacanych miesięcznie termin uiszczenia raty za lipiec 2010 roku już upłynął. Sytuacja taka dotyczyłaby wszystkich osób prawnych, które w myśl art. 6 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych są obowiązane wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Skoro rezultat językowej wykładni § 5 uchwały może doprowadzić do rezultatów wewnętrznie sprzecznych, dla odczytania normy prawnej zawartej w tym przepisie konieczne jest posłużenie się innymi sposobami interpretacji, w szczególności zaś – jak słusznie twierdzi strona skarżąca – wykładnią celowościową, a także wykładnią systemową. Należy mieć zatem na uwadze, że celem omawianej uchwały było udzielenie pomocy w postaci zwolnienia od podatku wszystkim podatnikom, którzy zostali dotknięci skutkami powodzi w roku 2010 na jednakowych warunkach. Gdyby zatem przyjąć, iż sformułowanie "bieżące zobowiązania podatkowe" dotyczy wyłącznie zobowiązań, których termin płatności jeszcze nie upłynął, doszłoby do zróżnicowania prawnej sytuacji podatników w zależności od tego czy byliby oni osobami prawnymi, czy fizycznymi. W odniesieniu do osób prawnych – jak już wyżej wspomniano – zwolnienie nie mogłoby objąć całego okresu II półrocza 2010 roku, ponieważ rata podatku za lipiec 2010 roku nie byłaby już zobowiązaniem bieżącym. Natomiast osoby fizyczne, płacące zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy podatek w ratach kwartalnych (w II półroczu: 15 września i 15 listopada), mogłyby skorzystać również ze zwolnienia za miesiąc lipiec. Wspomniane w skardze przedłużenie terminu składania wniosków o zwolnienie do 1 grudnia 2010 roku (zmiana wprowadzona przez § 1 pkt 1 uchwały nr CXIV/1543/10 z dnia 20 października 2010 roku, Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 566, poz. 4346) wspiera jedynie tę argumentację. Gdyby rozumieć § 5 uchwały tak, jak chce tego Prezydent Miasta Krakowa, to podatnicy będący osobami fizycznymi mogli by po dniu 15 listopada 2010 roku złożyć wniosek o zwolnienie – bo pozwalałby na to nadal § 4 ust. 2 w nowym brzmieniu – natomiast nie mogliby takiego zwolnienia już otrzymać, ponieważ termin płatności ich zobowiązania już upłynął. Nie można takiego wniosku pogodzić z założeniem celowego działania uchwałodawcy, zaś tak rozumiana uchwała byłaby wewnętrznie niespójna. W ocenie Sądu zwrot "bieżące zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za II półrocze 2010 roku" rozumieć należy w ten sposób, iż są to zobowiązania, których termin upływał we wskazanym okresie, niezależnie od daty złożenia wniosku o zwolnienie. Zakresem zwolnienia są zatem objęte również te zobowiązania, których termin płatności już upłynął w dacie złożenia wniosku, o ile tylko nastąpiło to nie wcześniej niż 1 lipca 2010 roku. Różnica co do zobowiązań już uiszczonych sprowadza się wyłącznie do tego, że w wyniku zwolnienia stały się one nadpłatą. Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I. wyroku uchylił zaskarżoną interpretację, za podstawę biorąc art. 146 § 1 p.p.s.a. W punkcie II. określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., że zaskarżona interpretacja nie może być wykonywana do chwili uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono w punkcie III. wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło